Uzasadnienie
W skardze kasacyjnej pełnomocnik strony skarżącej zwrócił się m.in. z wnioskiem o przyznanie stronie prawa pomocy obejmującego zwolnienie w całości od ponoszenia kosztów sądowych. Do skargi załączony został urzędowy formularz PPPr, w którym strona zakreśliła, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu złożonego wniosku strona podniosła, że jako fundacja prowadzi działalność dobroczynną o charakterze non-profit, a cele fundacji są realizowane w oparciu o zbiórkę pieniędzy za pośrednictwem urządzeń elektronicznych. Obecnie w związku z toczącymi się postępowaniami karno-skarbowymi i administracyjnymi fundacja została pozbawiona wpływów z tytułu darowizn. W dalszej części urzędowego formularza strona oświadczyła, że strata z prowadzonej działalności za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła – [...] zł, a stan konta na rachunku bankowym fundacji na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o prawo pomocy był zerowy
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 (3 p.p.s.a.).
Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące i rzetelne wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej.
Oświadczenie strony złożone na urzędowym formularzu okazało się niewystarczające do oceny możliwości poniesienia przez nią w przedmiotowej sprawie kosztów sądowych. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy strona podała, że prowadzona działalność w ostatnim roku obrotowym przyniosła straty, wyjaśnienia wymagało zatem, jaka była kondycja finansowa fundacji w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o prawo pomocy (majątek posiadany w związku z prowadzoną działalnością, stan salda i przepływ środków finansowych na rachunkach bankowych strony, ewentualne nieuregulowane a wymagalne zobowiązania finansowe strony). Ustalenie tych okoliczności miało bezpośredni wpływ na ocenę możliwości płatniczych strony.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 255 w związku z art. 258 § 2 pkt 5 p.p.s.a., w dniu 12 maja 2016 r. wezwano pełnomocnika strony do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, mających służyć pełnemu zobrazowaniu sytuacji materialnej skarżącej fundacji. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 23 maja 2016 r. (k-102 akt sąd.) i pozostało bez odpowiedzi (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Lublinie z dnia 13 czerwca 2016 r.).
W ocenie referendarza, niewykonanie wezwania z dnia 12 maja 2016 r. w zakresie pełnego ujawnienia stanu majątkowego i dochodowego, powoduje negatywne konsekwencje dla strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji majątkowej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r., sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; postanowienie NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11).
W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, strona nie przedstawiła swojej sytuacji finansowej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Tym samym strona nie wykazała przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Z tych względów oraz na podstawie art. 258 (1 i (2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.