Uzasadnienie
Pismem z dnia 24 grudnia 2013 r. Z. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B.P.z dnia [...] 2013 r., Nr [...], w przedmiocie wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji.
Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 10 lutego 2014 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczył, że na miesięczne dochody rodziny składa się renta żony skarżącego w wysokości[...] zł oraz dochód z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w kwocie ok [..]. zł – [...] zł. Z kwoty tej opłaca trzy kredyty, w tym dwa zaciągnięte na zakup środków transportu, trzeci zaś stanowi debet na karcie powstały w wyniku poboru środków na remont samochodu. Skarżący wskazał, że miesięczne zobowiązania z tego tytułu wynoszą [...] zł. W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą skarżący opłaca również ZUS. Skarżący podniósł, że w skład jego majątku wchodzi dom o powierzchni 100 m2, mieszkanie o powierzchni [...]m2, działka o powierzchni[...] arów oraz samochód marki M.V. Skarżący podniósł również, że koszty miesięcznego utrzymania rodziny wynoszą ok [...] zł.
Postanowieniem z dnia 18 lutego 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł w terminie ustawowym sprzeciw, w którym podniósł, że spłata zaciągniętych zobowiązań nie pozwala mu na odłożenie jakiejkolwiek sumy. Kredyty zostały zaciągnięte w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, co w konsekwencji wiąże się z utrzymaniem rodziny. Opłaty ponoszone na rzecz ZUS również stanowią wydatek konieczny. Skarżący podniósł również, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza wiąże się z kosztami zakupu paliwa oraz koniecznością bieżących napraw i ubezpieczeń. Ponadto wskazał, że nie jest w stanie czerpać korzyści finansowych z posiadanego mieszkania, bowiem zamieszkuje je syn skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), wskutek wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie referendarza sądowego traci moc, zaś wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez Sąd.
W niniejszej sprawie nie było podstaw do odrzucenia sprzeciwu od postanowienia referendarza, zatem został on wniesiony skutecznie, co oznacza utratę mocy prawnej postanowienia referendarza i konieczność rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez sąd.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a Sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do otrzymania prawa pomocy i nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z oświadczeń skarżącego wynika, że rodzina skarżącego uzyskuje dochód w łącznej kwocie ok [...]zł – [...] zł miesięcznie, skarżący posiada dom o powierzchni [...] m2, mieszkanie o powierzchni [...] m2, działkę o powierzchni [...]arów oraz samochód marki M.V.
Powyższe okoliczności wskazują, że sytuacja materialna skarżącego jest stabilna pod względem majątkowym i finansowym, a opłacenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżącego. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy tylko w zakresie częściowym – w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na koszty sądowe składają się opłaty sądowe (wpis i opłata kancelaryjna) oraz zwrot wydatków (art. 211 i 212 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, na obecnym etapie postępowania, do kosztów sądowych należy wpis od skargi, który wynosi 320 zł. Sąd uwzględnił także fakt, że skarżący jest zobowiązany do uiszczenia wpisu w tej samej wysokości w sprawie III SA/Lu 62/14.
Odnosząc kwotę wpisu w rozpoznawanej sprawie oraz w sprawie III SA/Lu 62/14 do miesięcznych dochodów i wydatków rodziny skarżącego, stwierdzić należy brak podstaw do uznania, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący ma zapewnione potrzeby mieszkaniowe, osiąga stałe dochody i posiada majątek nieruchomy oraz ruchomy. Miesięczny dochód rodziny wynosi [..]. zł – [...] zł, natomiast po odjęciu kwoty przeznaczonej na koszty utrzymania i na spłatę rat kredytów [...] zł), pozostaje kwota [...] zł.
W świetle przytoczonych okoliczności stwierdzić należy, że skarżący nie spełnia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Z tych względów, na podstawie art. 260 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec, jak w postanowieniu.