Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lubliniez 19 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 64/20

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej też jako organ, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania I. G. (dalej też jako skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej też jako organ I instancji) z [...] maja 2019 r w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w kwocie [...]zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] grudnia 2018 r. funkcjonariusze Oddziału Celnego Drogowego w [...] na kierunku wjazdowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. przeprowadzili kontrolę dokumentów, o których mowa w art. 87 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2017 r., poz. 2200 ze zm., dalej też jako u.t.d.), posiadanych przez J. P., kierującego autobusem marki M. o nr rejestracyjnym [...], wykonującego przejazd w ramach okazjonalnego przewozu osób na rzecz przewoźnika: I. G. "L. " w P..

W trakcie kontroli kierowca pojazdu okazał m.in. zezwolenie nr [...] na wykonywanie okazjonalnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym udzielone dla ww. przedsiębiorcy, w którym w polu "numery rejestracyjne pojazdów samochodowych wykonujących przewóz" nie wskazano kontrolowanego pojazdu. Z kolei na okazanym do kontroli formularzu jazdy nr [...] Książki INTERBUS zaznaczono opcję 4C "Przewozy bez pasażerów "tam" i wszyscy pasażerowie są zabierani w tym samym miejscu i przewożeni do Państwa, w którym przewoźnik ma swoją siedzibę". Jako miejscowość, w której pasażerowie są zabierani wskazano B. (BY). Z zapisów znajdujących się w punkcie 5 formularza jazdy – Trasa, Dzienne etapy wynika, że w dniu kontroli tj. [...] grudnia 2018 r. ww. przewoźnik wykonywał przewóz na trasie B. (Białoruś) - H. (Polska), przez przejście graniczne w [...]. Zgodnie z listą pasażerów znajdującą się w pkt 6, przewoźnik wykonywał w tym kierunku przewóz 56 osób.

Na okoliczność przeprowadzonej kontroli funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej wykonali kserokopie okazanych dokumentów oraz sporządzili protokół kontroli drogowej. Kierowca pojazdu podpisał protokół nie wnosząc do niego żadnych uwag.

Organ I instancji w oparciu o informacje uzyskane od Straży Granicznej ustalił, że kontrolowany pojazd dnia [...] grudnia 2018 r. o godzinie 22:14 wyjeżdżał z terytorium Polski bez pasażerów, po znajdującą się na terytorium B. grupę 56 pasażerów, którą wwiózł na terytorium Polski w dniu [...] grudnia 2018r. Przedmiotowej grupy 56 pasażerów przewoźnik wcześniej nie zawoził na terytorium B. i nie zawierał z nimi umów przewozu.

Wobec powyższego organ I instancji stwierdził naruszenie określone w Lp. 3.3.1 załącznika nr [...] do ustawy o transporcie drogowym, tj. "Wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia" i decyzją z [...] maja 2019 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia.

W ocenie organu I instancji w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniały przesłanki wyłączające obowiązek uzyskania zezwolenia, zarówno te wskazane w ustawie o transporcie drogowym, jak i wynikające z Umowy w sprawie międzynarodowych okazjonalnych przewozów pasażerów autokarami i autobusami (Umowa INTERBUS), sporządzonej w Brukseli dnia 11 grudnia 2000 r., jak też te, o jakich mowa w art. 4 Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białoruś o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Mińsku dnia 20 maja 1992 r.

Po rozpatrzeniu odwołania organ odwoławczy decyzją z [...] listopada 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił m.in. definicję międzynarodowego transportu drogowego, przewozu drogowego i przewozu okazjonalnego oraz odwołał się do regulacji ustawy o transporcie drogowym m.in do art. 18 ust. 2 i 3 tej ustawy dotyczącego warunków wykonywania przewozu okazjonalnego bez zezwolenia.

Następnie zauważył, że przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym wymagany jest formularz jazdy, zdefiniowany w art. 4 pkt 19a) u.t.d. jako dokument wydawany na podstawie art. 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. Urz. UE L 300 z 14.11.2009, str. 88, ze zm.) oraz na podstawie umowy w sprawie międzynarodowych okazjonalnych przewozów pasażerów autokarami i autobusami (Umowa INTERBUS), sporządzonej w Brukseli dnia 11 grudnia 2000 r. (Dz. U. z 2003 r. poz. 1076). Obowiązek posługiwania się formularzem jazdy w przypadku wykonywania przewozów wahadłowych i okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym statuuje przepis art. 27 u.t.d. Organ wskazał, że z okazanego podczas kontroli formularza jazdy wynika, iż w polu 5 (Trasa.

Dzienne etapy): wpisano datę [...] grudnia 2018 r. z miejscowości H. (PL) do miejscowości B. (BY), bez pasażerów, 45 km, przejście graniczne [...]; datę [...] grudnia 2018 r. z miejscowości B. (BY) do miejscowości H. (PL), z pasażerami, 45 km,. W polu 6 (Lista pasażerów): wpisano nazwiska 56 pasażerów. Jak ustalono tej grupy pasażerów przewoźnik wcześniej na terytorium Białorusi nie zawoził.

Organ odwoławczy ocenił, że wykonywany w przedmiotowej sprawie okazjonalny przewóz osób ma bezspornie charakter międzynarodowy, w świetle definicji ustawowej z art. 4 pkt 2 u.t.d.. Następnie organ wyjaśnił, że co do zasady zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. f) u.t.d., obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006.

Odwołując się do regulacji przedmiotowego rozporządzenia organ podnosił, że w okolicznościach niniejszej sprawy, w sytuacji braku zawartej w tym zakresie umowy między Wspólnotą a Białorusią, zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia 1073/2009 nie ma ono zastosowania do przewozu z państw członkowskich do państw trzecich, przynajmniej tej części na której odbywał się przewóz okazjonalny, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, gdyż Białoruś nie jest członkiem Wspólnoty.

W ocenie organu odwoławczego, w myśl natomiast ust. 3 artykułu 1 przedmiotowego rozporządzenia przewóz ten będą regulowały postanowienia umowy dwustronnej zawartej pomiędzy państwem członkowskim a państwem trzecim, dotyczące przewozu między tymi państwami.

Zasady wykonywania międzynarodowych przewozów osób i rzeczy między Rzeczpospolitą Polską a Białorusią przez terytoria tych państw oraz między terytorium państwa trzeciego a terytorium państwa Umawiającej się Strony, uregulowane zostały w Umowie między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białoruś o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Mińsku dnia 20 maja 1992 r. (M.P. z 2001 r. Nr 46, poz. 743 – dalej też jako Umowa, umowa dwustronna).

Organ przywołał treść art. 4 przedmiotowej umowy dwustronnej i uzasadniał, że aby przewóz okazjonalny odpowiadał warunkom określonym art. 4 lit. a Umowy, pojazd powinien przewozić tę samą grupę podróżnych na całej trasie (kraj rejestracji pojazdu- terytorium drugiej Umawiającej się Strony - kraj rejestracji pojazdu) bez wymiany lub pozostawienia podróżnych w trakcie podróży. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie kontrolowany pojazd w dniu [...] grudnia 2018 r. wyjeżdżał z Polski bez pasażerów, po grupę znajdującą się na terytorium Białorusi, której przewoźnik wcześniej nie zawoził.

W ocenie organu odwoławczego nie można także uznać, że doszło do spełnienia przesłanek umożliwiających wykonywanie przewozów okazjonalnych bez zezwolenia opisanych w art. 4 lit. b Umowy, albowiem zastosowany w końcowej części przepisu art. 4 lit. b Umowy spójnik "i" ("i na odwrót") oznacza koniunkcję, a zatem wymóg wystąpienia sytuacji opisanych w obu częściach przepisu połączonych tym spójnikiem.

Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, przewoźnik przekraczając granicę powinien posiadać zezwolenie na wykonywanie okazjonalnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym i okazać to zezwolenie na żądanie uprawnionego do kontroli organu, zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. b u.t.d. W dniu kontroli przewoźnik stosownego zezwolenia nie posiadał.

Za niezasadne przy tym organ odwoławczy uznał twierdzenia skarżącej o posiadaniu ważnego na dzień kontroli zezwolenia, z uwagi na wydanie w dniu [...] stycznia 2019 r. przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego wypisu Nr [...] z zezwolenia Nr [...], w którym dopisano numery rejestracyjne kontrolowanego przez organ pojazdu. W kontekście powyższego organ wyjaśnił, że zezwolenie Nr [...] na wykonywanie okazjonalnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym ważne od dnia [...] marca 2018 r. do dnia [...] stycznia 2019 r., którego wypis Nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. kierowca posiadał w trakcie kontroli, uprawniało do wykonywania tych przewozów na warunkach w nim określonych tj.: w relacji Polska - Białoruś przez przejście graniczne T. - B., według dat przekraczania granicy wymienionych w załączniku do zezwolenia - jedynie pojazdy samochodowe o wskazanych w zezwoleniu numerach rejestracyjnych tj. [...] [...], [...] Zezwolenie powyższe nie uprawniało zatem do wykonywania przewozów pojazdu o nr. rej. [...], który poddany został kontroli w niniejszej sprawie.

Ponadto jak wynika z treści wniosku, którego kserokopię załączono do odwołania, skarżąca zwróciła się o modyfikację zezwolenia Nr [...] poprzez wprowadzenie kontrolowanego pojazdu dopiero dnia [...] grudnia 2018 r., w związku z wprowadzeniem do floty nowego autokaru wykonującego przewóz. Wypis Nr [...] uwzględniający zmiany we wnioskowanym zakresie wydany został [...] stycznia 2019 r., a więc po kontroli.

Następnie organ wyjaśnił, że w sprawie nie mogły znaleźć zastosowania przepisy art. 189f k.p.a. znajdującego się w Dziale IVa ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej k.p.a.) zatytułowanym "Administracyjne kary pieniężne", gdyż zgodnie z art. 189a § 2 pkt 2 tej ustawy również umieszczonym w tym Dziale w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Tymczasem możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na gruncie przedmiotowej sprawy przewiduje art. 92c ust. 1 u.t.d.

Organ odwoławczy uznał również, iż brak podstaw do zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie. Organ uzasadniał, że skarżąca prowadzi zarejestrowaną działalność gospodarczą od [...] września 2009 r. (data rozpoczęcia działalności), a przeważającym rodzajem tej działalności jest "pozostały transport lądowy pasażerki, gdzie indziej niesklasyfikowany". Działalność w zakresie transportu drogowego osób realizuje na podstawie licencji nr [...] ważnej od [...] września 2015 r., uzyskiwanej po spełnieniu ściśle określonych prawem kryteriów. Jest zatem profesjonalnym przewoźnikiem, którego obowiązuje znajomość przepisów prawa i który powinien organizować pracę swojego przedsiębiorstwa tak, aby przepisy mające zastosowanie w przypadku danego rodzaju transportu były przestrzegane.

W ocenie organu odwoławczego o zachowaniu należytej staranności nie może świadczyć argumentacja przedstawiana w trakcie postępowania przed organem I instancji i w odwołaniu a dotyczącą wykonywania w niniejszej sprawie przewozu w zastępstwie autokaru, który uległ awarii. Organ zauważył, że jak wynika z treści znajdującego się w aktach sprawy upoważnienia do użytkowania autokaru o nr rej. [...], zostało ono udzielone [...] sierpnia 2018 r. z ważnością do [...] września 2023 r. Skarżąca mogła zatem liczyć się z możliwością wykorzystania autobusu w sytuacji wystąpienia awarii pojazdów w trakcie wykonywanych przewozów, a jednak żadnych czynności w celu wcześniejszego zgłoszenia tego autobusu do posiadanego zezwolenia na okazjonalny przewóz osób nie podjęła. Uczyniła to dopiero po kontroli przeprowadzonej w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy podniósł również, że skarżąca miała także możliwość wykorzystania do przewozu pozostałych pojazdów, których numery figurują w okazanym do kontroli zezwoleniu, z możliwości takiej jednak nie skorzystała.

Natomiast fakt posiadania w trakcie kontroli wypisu Nr [...] z zezwolenia Nr [...] na okazjonalny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym, jak również wystąpienie w dniu [...] grudnia 2018 r. z wnioskiem o zmianę zezwolenia poprzez dopisanie numerów kontrolowanego w tym dniu pojazdu świadczy o tym, iż przewoźnik miał świadomość obowiązku posiadania w trakcie wykonywanego przewozu stosownego zezwolenia na wykonywanie okazjonalnych przewozów osób autobusem o nr rej. [...]

Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie wykazano, że strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Organ nie podzielił również zarzutów co do uchybienia przez organ I instancji przepisom kodeksu postępowania administracyjnego.

W ocenie organu odwoławczego brak było również podstaw do uwzględnienia wniosku o dopuszczenie dowodu z przesłuchań osób wskazywanych przez skarżącą, gdyż w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości ustaleń zawartych w protokole kontroli, który ma charakter dokumentem urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a.

W skardze na ostateczną decyzję organu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postepowania według norm prawem przepisanych.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1. 1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i w zw. z art. 86 k.p.a. zasadniczo poprzez:
2. - zaniechanie podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych czynności mających na celu wszechstronne zebranie i rozważenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie wyjaśnień skarżącej złożonych w trakcie postępowania, w tym w pismach z [...] stycznia 2019 r., [...] kwietnia 2019 r. oraz w odwołaniu, a także okoliczności wynikających z tych wyjaśnień, tj. posiadania przez skarżącą wszelkich zezwoleń oraz badań pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] (w tym aktualnych badań technicznych pojazdu potwierdzającego jego pełną sprawność), którym dokonywała przewozu osób przed jego uszkodzeniem, a tym samym na fakt, że jego uszkodzenia nie można było przewidzieć, braku możliwości zrealizowania przewozu pojazdem innym niż ten o numerze rejestracyjnym [...];
3. - brak zwrócenia się przez organ do I. Sp. z o.o. w W. o nadesłanie dokumentów mających na celu potwierdzenie przyczyn wykonywania przez skarżącą przewozu kontrolowanym pojazdem;
4. - zaniechanie przesłuchania skarżącej i przedstawiciela I. Sp. z o.o. w W., tj. W. M. - na okoliczność m.in. przyczyn wykonywania przez skarżącą przewozu pojazdem o nr rej. [...]G;
5. - pominięcie okoliczności wynikających z dokumentu w postaci zezwolenia wypisu - numer - [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. tj., że w dacie zdarzenia skarżąca miała prawo do wykonywania przewozu autobusem o nr rej. [...], a tym samym pominięcie istotnych okoliczności sprawy, co skutkowało utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji;
6. 2. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i materiał dowodowy sprawy wskazują na spełnienie przesłanek z tego przepisu, a to ze względu na to, że uszkodzony autokar o nr rej. [...], który miał zrealizować przewóz posiadał wszelkie niezbędne badania techniczne potwierdzające jego sprawność, a w konsekwencji, że skarżąca nie mogła przewidzieć jego uszkodzenia;
7. 3. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189 f § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy w świetle okoliczności niniejszej sprawy waga dokonanego naruszenia była znikoma, a skarżąca przedstawiając w późniejszym terminie zezwolenie na przejazd spornym pojazdem, w tym ważnym na dzień zdarzenia, zaprzestała naruszania prawa;
8. 4. naruszenie art. 4 lit. b) umowy dwustronnej poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie, podczas, gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do uznania, że realizujący przewóz nie musiał posiadać wymaganego tym przepisem zezwolenia.

Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.) skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci wniosku skarżącej z dnia [...] grudnia 2018 r. w przedmiocie uzupełnienia zezwolenia oraz w postaci zezwolenia - wypis nr [...] do zezwolenia nr [...] wydanego [...] stycznia 2019 r. - na okoliczność posiadania przez skarżącą w dacie zdarzenia (kontroli) wszelkich zezwoleń, oraz dowodu z dokumentów w postaci faktury nr [...] z [...] grudnia 2018 r. - na okoliczność przyczyn uszkodzenia pojazdu o numerze [...] i braku możliwości przewidzenia tego uszkodzenia, a w konsekwencji na konieczność zrealizowania przez skarżącą zastępczego przewozu innym pojazdem, tj. w niniejszej sprawie pojazdem o nr rej. [...]

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności jednak należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył organ, a skarżąca nie oponowała.

Skarżąca oparła skargę na zarzutach naruszenia przepisów postępowania oraz wadliwego zastosowania norm prawa materialnego. Niewątpliwie zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego poprzedzać musi prawidłowo przeprowadzone postępowania administracyjne i prawidłowo ustalony stan faktyczny. Wbrew jednak zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się naruszeń w działaniu organu.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie, wbrew stanowisku skarżącej, nie mają zastosowania przepisy art. 189a § 2 i art. 189f § 1 k.p.a.

Zgodnie z treścią art. 189a § 2 pkt 1-6 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej; odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia; terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej; terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej; odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej; udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.

Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.

Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a. Organ słusznie wskazał, że kary pieniężne dla przewoźników nakładane są na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym, która stanowi lex specjalis w stosunku do uregulowań zawartych w k.p.a. Ustawa o transporcie drogowym przewiduje zarówno sztywną wysokość kar pieniężnych za naruszenie przepisów transportu drogowego jak i kwestie odstąpienia od ich nałożenia. Nie ma zatem słuszności skarżąca powołując się na możliwość zastosowania przepisów działu IVa k.p.a. w niniejszej sprawie, z uwagi na inny zakres, który regulują art. 92c ust. 1 u.t.d. i art. 189f k.p.a. Zauważyć należy, że regulacja zawarta w art. 189a § 2 jest jasna i nie wymaga szczególnych zabiegów interpretacyjnych. Już wykładania językowa tego przepisu wskazuje, że samo istnienie przepisów odrębnych (w tym przypadku u.t.d.) regulujących przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej i odstąpienia od ich nałożenia wyłącza stosowanie przepisów całego działu IV k.p.a. bez konieczności stosowania kolejnych działań interpretacyjnych czy porównywania zakresów stosowania poszczególnych przepisów.

Wbrew zarzutom skargi zarówno art. 92b ust. 1 u.t.d. regulujący kwestię odstąpienia od nakładania kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku oraz art. 92c ust. 1 u.t.d. dotyczący niewszczynania postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, czy umarzenia wszczętego już postępowania dotyczą wskazania w sposób kompleksowy przypadków wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika,a więc odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Dlatego też brak podstaw do stosowania w sprawie działu IVa k.p.a, a zwłaszcza akcentowanego przez skarżąca art. 189f § 1 k.p.a.

W ocenie Sądu kara pieniężna na skarżącą nałożona została zgodnie z art. 92a ust. 1, 2 i 7 w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. i brak było podstaw egzoneracyjnych do wyłączenia odpowiedzialności skarżącej jako podmiotu wykonującego przewóz, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny. Przy czym zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego, nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez niego materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem. Wyrazem należytej oceny dowodowej (art. 80 k.p.a.) jest natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w pełni oddające rzeczywisty stan rzeczy i zawierające przekonującą argumentację, w której organ prawidłowo umotywował wydane rozstrzygnięcie, przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy oraz wyjaśnił na podstawie jakich dowodów zdecydował o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej.

Niespornym jest, że dniu [...] grudnia 2018 r. na kierunku wjazdowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej funkcjonariusze Oddziału Celnego Drogowego w [...] przeprowadzili kontrolę dokumentów, o których mowa w art. 87 u.t.d., posiadanych przez J. P., kierującego autobusem marki M. o nr rej. [...], wykonującego przejazd w ramach okazjonalnego przewozu osób na rzecz skarżącej. W trakcie kontroli kierowca pojazdu okazał m.in. książkę formularzy jazdy INTERBUS wraz z formularzem jazdy nr [...], upoważnienie do użytkowania ww. autobusu przez firmę "L. " I. G., wypis z licencji dotyczącej międzynarodowego autobusowego i autokarowego zarobkowego przewozu osób wystawionej dla skarżącej, oraz udzielone dla niej zezwolenie na wykonywanie okazjonalnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym dla pojazdów o numerach rejestracyjnych [...], [...], [...] Na przedstawionym formularzu jazdy nr [...] Książki INTERBUS zaznaczono opcję 4C "Przewozy bez pasażerów "tam" i wszyscy pasażerowie są zabierani w tym samym miejscu i przewożeni do Państwa, w którym przewoźnik ma swoją siedzibę".

Jako miejscowość, w której pasażerowie są zabierani wskazano B. (BY). Z zapisów znajdujących się w punkcie 5 formularza jazdy – Trasa, Dzienne etapy wynika, że w dniu kontroli tj. [...] grudnia 2018 r. ww. przewoźnik wykonywał przewóz pasażerów na trasie B. (Białoruś) - H. (Polska), przez przejście graniczne w T.. Przewoźnik wykonywał w tym kierunku przewóz 56 osób. Organ ustalił, a skarżąca tych ustaleń nie podważyła, że przedmiotowej grupy osób skarżąca na B. wcześniej nie zawoziła. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli funkcjonariusze sporządzili protokół kontroli drogowej dokonując w załączniku do protokołu opisu stwierdzonego naruszenia. Kierowca pojazdu podpisał protokół nie wnosząc do niego żadnych uwag.

W ocenie Sądu, protokół z dokonanych czynności zawiera wszystkie wymagane prawem elementy i został sporządzony przez uprawnione do tego organy. Stanowi, zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i judykatury, dokument urzędowy, który sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Dlatego podpisany przez osobę kontrolowaną protokół kontroli drogowej stanowi dowód w sprawie i podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego.

Wbrew zarzutom skargi organy nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego, zwłaszcza tych dotyczących wyczerpującego dla podjęcia rozstrzygniecie zebrania materiału dowodowego i jego oceny. Przed wszczęciem postępowania organ administracji publicznej z urzędu zebrał dane, które wskazują na to, że w sprawie zaistniał stan faktyczny uzasadniający zastosowanie przepisów prawa materialnego o nałożeniu na skarżąca kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia, zgodnie z art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d. w zw. z załącznikiem nr [...] lp. 3.3.1. do u.t.d.

Skarżąca jest polskim przewoźnikiem, więc zasad wykonywania przezeń przewozów okazjonalnych osób w międzynarodowym transporcie należy najpierw poszukiwać w ustawie o transporcie drogowym. Rozważania dotyczące powyższego, należy rozpocząć od przywołania art. 18 ust. 2 u.t.d. zgodnie z którym wykonywanie przewozów wahadłowych i okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym wykraczającym poza obszar państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia wydanego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego z zastrzeżeniem ust. 3.

Natomiast na podstawie ust.

1. 3. nie wymaga zezwolenia wykonywanie przewozu okazjonalnego, jeżeli:
2. 1) tym samym pojazdem samochodowym na całej trasie przejazdu przewozi się tę samą grupę osób i dowozi się ją do miejsca początkowego albo
3. 2) polega on na przewozie osób do miejsca docelowego, natomiast jazda powrotna jest jazdą bez osób (podróżnych), albo
4. 3) polega on na jeździe bez osób do miejsca docelowego i odebraniu oraz przewiezieniu do miejsca początkowego grupy osób, która przez tego samego przewoźnika drogowego została przewieziona na zasadzie określonej w pkt 2.

Jak wynika z art. 4 pkt 2 u.t.d., międzynarodowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Wykonywany w przedmiotowej sprawie okazjonalny przewóz osób miał zatem bezspornie charakter międzynarodowy, czego skarżąca nie kwestionowała.

W przypadku ustalenia, że przewóz ma charakter międzynarodowy należy odwołać się do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) z dnia 21 października 2009 r. nr 1073/2009 w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (dalej jako rozporządzenie 1073/2009). Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 22 lit. f) u.t.d., obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz rozporządzenia 1073/2009. Na mocy motywu 3 Preambuły "W celu zapewnienia spójnych ram prawnych dla międzynarodowego autobusowego i autokarowego przewozu osób na terytorium Wspólnoty niniejsze rozporządzenie powinno mieć zastosowanie do wszystkich międzynarodowych przewozów na terytorium Wspólnoty. Przewóz z państw członkowskich do państw trzecich nadal w szerokim zakresie regulują umowy dwustronne pomiędzy państwami członkowskimi a tymi państwami trzecimi.

Dlatego niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania do tej części przejazdu na terytorium państwa członkowskiego, na którym zabrano lub na które dowieziono pasażerów, jeśli nie zostały zawarte niezbędne umowy pomiędzy Wspólnotą a zainteresowanymi państwami trzecimi. Powinno ono jednak mieć zastosowanie na terytorium państwa członkowskiego, przez które odbywa się tranzyt.". Stosownie do art. 1 rozporządzenia 1073/2009, który określa zakres jego zastosowania niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do międzynarodowego autobusowego i autokarowego przewozu osób na terytorium Wspólnoty przez przewoźników zarobkowych lub pracujących na potrzeby własne, mających siedzibę w państwie członkowskim zgodnie z jego ustawodawstwem, przy użyciu pojazdów zarejestrowanych w tym państwie członkowskim, które nadają się, ze względu na swoją konstrukcję i wyposażenie, do przewozu więcej niż dziewięciu osób, włączając kierowcę, i które są do tego celu przeznaczone, oraz do ruchu tych pojazdów pustych w związku z takim przewozem. Zmiana pojazdu lub przerwa w przewozie dla umożliwienia realizacji części przejazdu przy użyciu innego środka transportu nie ma wpływu na stosowanie niniejszego rozporządzenia (ust. 1).

Natomiast w przypadku przewozu z państwa członkowskiego do państwa trzeciego i w odwrotnym kierunku rozporządzenie to ma zastosowanie do części przejazdu na terytorium dowolnego państwa członkowskiego, przez które odbywa się tranzyt. Rozporządzenie nie ma zastosowania do tej części przejazdu na terytorium państwa członkowskiego, na którym zabrano lub na które dowieziono pasażerów, jeśli nie została zawarta niezbędna umowa między Wspólnotą a zainteresowanym państwem trzecim (ust. 2 art. 1). Istotny jest jednak ust. 3 omawianego artykułu. Zgodnie z tym przepisem "Do czasu zawarcia umów, o których mowa w ust. 2, niniejsze rozporządzenie nie ma wpływu na postanowienia umów dwustronnych zawartych przez państwa członkowskie z tymi państwami trzecimi, dotyczące przewozu z państwa członkowskiego do państwa trzeciego i w odwrotnym kierunku."

Obecnie nie zawarto w tym przedmiocie umowy między Wspólnotą a Białorusią zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia 1073/2009. W takiej sytuacji rozporządzenie 1073/2009 nakazuje stosowanie umów dwustronnych (tak w wyroku NSA z dnia 27 czerwca 2019 r. sygn. akt II GSK 234/19, LEX nr 2722248).

Tym samym prawidłowe są wnioski organu, że to umowa dwustronna zawarta pomiędzy Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białoruś o międzynarodowych przewozach drogowych ma zasadnicze znaczenie przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy. Umowa ta stanowi źródło powszechnie obowiązującego prawa, stanowi część krajowego porządku prawnego oraz podlega bezpośredniemu stosowaniu.

Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ww. umowy, jej postanowienia mają zastosowanie do przewozów podróżnych i ładunków, pochodzących z lub przeznaczonych na terytorium jednej Umawiającej się Strony, w tranzycie przez to terytorium oraz między państwem trzecim a terytorium drugiej Umawiającej się Strony i na odwrót, wykonywanych pojazdami zarejestrowanymi na terytorium jednej z Umawiających się Stron. Z art. 3 tej umowy wynika, że zezwolenia wymagają regularne przewozy podróżnych (ust. 1 i 2, zawierający definicję regularnego przewozu podróżnych) oraz przewóz wahadłowy (ust. 5). Przewozy podróżnych, które nie wymagają uprzedniego uzyskania zezwolenia właściwych władz Umawiających się Stron określa art. 4 umowy dwustronnej.

Zgodnie z art. 4 Umowy przewozy podróżnych autobusami, inne niż przewozy regularne, nie podlegają wymogowi uprzednio uzyskania zezwoleń właściwych władz Umawiających się Stron, pod warunkiem że: a) pojazd przewozi tę samą grupę podróżnych na całej trasie bez wymiany lub pozostawienia podróżnych w trakcie podróży, b) przejazd z podróżnymi odbywa się w jednym kierunku, a w kierunku przeciwnym następuje przejazd autobusu w stanie próżnym i na odwrót.

Zdaniem Sądu, organy dokonały prawidłowej wykładni art. 4 umowy dwustronnej zarówno co do litery a), jak i litery b) tego przepisu, a argumentacja skarżącej o błędnej wykładni art. 4 lit. b Umowy jest niezasadna. W świetle ww. przepisu przewozy okazjonalne mogą odbywać się bez zezwolenia jedynie w okolicznościach określonych w art. 4 umowy dwustronnej. Wskazuje na to jednoznacznie zamieszczenie w części wstępnej tego przepisu - jeszcze przed treścią lit. a) i b) - sformułowania "pod warunkiem, że". Zasadnie wywodzi organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że aby przewóz okazjonalny odpowiadał warunkom określonym art. 4 lit. a) ww. umowy, pojazd powinien przewozić tę samą grupę podróżnych na całej trasie (kraj rejestracji pojazdu - terytorium drugiej Umawiającej się Strony - kraj rejestracji pojazdu) bez wymiany lub pozostawienia podróżnych w trakcie podróży. W przypadku przewoźnika z Polski przewóz podróżnych powinien więc rozpoczynać się i kończyć na terytorium Polski (tzw. przewóz przy drzwiach zamkniętych).

Niespornym natomiast jest, że w okolicznościach niniejszej sprawy kontrolowany pojazd w dniu [...] grudnia 2018 r. wyjeżdżał z Polski bez pasażerów, po grupę znajdującą się na terytorium Białorusi. W drodze powrotnej do Polski, w dniu [...] grudnia 2018 r. do odprawy granicznej zgłoszono podróżnych, których przewoźnik wcześniej nie zawoził. Warunki określone w art. 4 lit. a) umowy dwustronnej nie zostały więc spełnione.

Natomiast zwolnienie z obowiązku uzyskania zezwolenia na przejazd okazjonalny na warunkach określonych w art. 4 lit. b umowy dwustronnej ma miejsce wtedy, gdy rozpoczęcie przejazdu nastąpiło z podróżnymi w kraju zarejestrowania pojazdu, a po ich zawiezieniu do miejsca docelowego - powrotny przejazd pojazdu do kraju jego zarejestrowania odbędzie się bez podróżnych - i na odwrót - czyli rozpoczęcie przejazdu pojazdu nastąpi w kraju rejestracji bez podróżnych (w stanie próżnym) w celu odebrania ich z terytorium drugiej Umawiającej się Strony, na które przewoźnik uprzednio zawiózł tę grupę podróżnych, a w kierunku przeciwnym nastąpi przejazd autobusu z podróżnymi. Wbrew zarzutom skargi zastosowany w końcowej części przepisu art. 4 lit. b umowy dwustronnej spójnik "i" ("i na odwrót"), oznacza wymóg wystąpienia sytuacji opisanych w obu częściach przepisu połączonych tym spójnikiem. Nie posłużono się bowiem spójnikiem "lub", który wskazywałby na możliwość stosowania przepisu alternatywnie w obu sytuacjach.

Zaprezentowane przez organ stanowisko co do rozumienia treści wskazanej normy prawnej znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie, w tym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie (zob. orzeczenia w sprawach sygn. akt: III SA/Lu 447/18, III SA/Lu 739/11, III SA/Lu 771/11, jak i wyrok w sprawie sygn. akt: II SA/Bk 995/12 - CBOSA). Tym samym stanowisko skargi, że powyższy przepis powinno się interpretować jako dwie oddzielne sytuacje nie zasługuje na uwzględnienie.

W opisanych okolicznościach organ dokonał prawidłowej oceny przewozu wykonywanego przez skarżącą w kontekście przepisów umowy dwustronnej, a także przepisów u.t.d. Kierowca nie posiadał w pojeździe wymaganego zezwolenia, które miał obowiązek posiadać. Kwestię wydawania zezwoleń reguluje art. 3 ust. 3 umowy dwustronnej, który stanowi, że władza każdej Umawiającej się Strony wydaje zezwolenia na część przewozu wykonywaną na jej terytorium. Zatem obowiązuje zasada, że na część przewozu osób wykonywanego na terytorium Polski zezwolenia wydają polskie organy (według art. 18 ust. 2, art. 25 u.t.d. – Główny Inspektor Transportu Drogowego), a na część przewozu przypadającą na terytorium Białorusi - właściwy organ tego kraju. Są to zezwolenia zagraniczne, o których mowa w art. 4 pkt 19 u.t.d.

Mając powyższe na uwadze Sąd podziela stanowisko organu, zgodnie z którym wykonywanie przez skarżącą międzynarodowego przewozu okazjonalnego osób w ustalonych w sprawie okolicznościach faktycznych wymagało uzyskania i posiadania przy sobie przez wykonującego przejazd stosownego zezwolenia, gdyż obowiązek uzyskania zezwolenia w występującym w sprawie przypadku nie został wyłączony postanowieniami umowy dwustronnej. Jak zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt II GSK 234/19,CBOSA umowa dwustronna nie wyłącza w żaden sposób stosowania przepisów Państwa Członkowskiego do przewozów międzynarodowych między Polską i Białorusią, wykonywanych na terytorium tego Państwa przez przewoźników tego Państwa. Przepis art. 13 ust. 1 ww. umowy nakazuje, aby przewoźnicy jednej Umawiającej się Strony, jak również załogi pojazdów przestrzegały podczas swojego pobytu na terytorium drugiej Umawiającej się Strony przepisów prawnych obowiązujących na tym terytorium, dotyczących w szczególności przewozów i ruchu drogowego.

Zagadnienia nieuregulowane w niniejszej umowie bądź w innych konwencjach międzynarodowych, których stronami są Umawiające się Strony, będą załatwiane zgodnie z ustawodawstwem wewnętrznym każdej z Umawiających się Stron (art. 13 ust. 2 umowy dwustronnej).

Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy ustosunkował się również do składanych przez skarżąca wniosków dowodowych co do przesłuchania przedstawiciela firmy I. Sp. z o.o. w W. oraz skarżącej i prawidłowo ocenił, że w świetle wykazanych w sprawie innymi, niepodważonymi dowodami istotnych okoliczności, ich przeprowadzenie nie ma prawnego uzasadnienia. Organ ustosunkował się również do przedłożonych wraz z odwołaniem dokumentów w postaci wniosku skarżącej z [...] grudnia 2018 r. o modyfikacje zezwolenia nr [...] i jego wypisu nr [...] z [...] stycznia 2019 r.

Z tych już przyczyn wniosek skarżącej o dopuszczenie dowodu z tych dokumentów, w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. uznać należało za niezasadny.

Trafne są wnioski organu, że uzyskanie modyfikacji wspomnianego zezwolenia w dniu [...] stycznia 2019 r. nie konwaliduje popełnienia wykazanego w trakcie kontroli naruszenia, ani tym bardziej nie wskazuje, że skarżąca legitymowała się odpowiednim zezwoleniem na przewóz pasażerów kontrolowanym pojazdem w dniu jego kontroli. Trafnie argumentuje organ, że o modyfikację zezwolenia nr [...] poprzez wprowadzenie pojazdu o nr rej. [...] skarżąca wystąpiła po kontroli. Jak natomiast wskazano w zezwoleniu wypis zezwolenia ważny jest wraz z prawidłowo wypełnionym formularzem jazdy poświadczonym na granicy przy wjeździe i wyjeździe z terytorium RP. Bezspornym jest, że w trakcie kontroli przeprowadzonej [...] grudnia 2018 r., kierowca nie posiadał i nie okazał wraz z formularzem jazdy, wypisu z zezwolenia na wykonywanie okazjonalnych przewozów osób pojazdem o nr rej. [...] Przyjęcie stanowiska skarżącej doprowadziłoby do mylnego wniosku, że organ może wydać zezwolenie z mocą wsteczną. Tym samym, wbrew twierdzeniom skarżącej, późniejsze uzupełnienie zezwolenia nie ma znaczenia dla oceny jej odpowiedzialności.

Zwrócić również uwagę należy, że zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. karze pieniężnej podlega podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Niespornym jest, że kontrolowany przewóz wykonywany był przez skarżącą. Bezspornym też jest, że skarżąca w trakcie kontroli legitymowała się zezwoleniem wydanym dla skarżącej na wykonywanie okazjonalnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym na przewóz dwustronny w relacji Polska-Białoruś przez przejście T. – B. dla pojazdów nr [...], zgodnie z datami przekraczania granic określonymi w załączniku nr [...].

Tym samym bez znaczenia pozostaje argumentacja skarżącej, że przedstawiciel zleceniodawcy skarżącej - spółki I. Sp. z o.o. wykazałby okoliczności dla których skarżąca dokonała przewozu innym pojazdem niż wskazany w zezwoleniu.

Poza tym, choć w świetle art. 78 k.p.a. – strona posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, to jednak uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń. W konsekwencji, organ nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu przedstawionego przez stronę, jeżeli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w danym postępowaniu. W okolicznościach niniejszej sprawy słusznie uznał organ, iż zeznania wskazywanego świadka pozostają bez wpływu na jednoznaczne ustalenie organu istotne dla zastosowania normy prawa materialnego o braku posiadania w pojeździe w dniu [...] grudnia 2018 r. wymaganego zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego.

Ponadto podnieść należy, że zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego skarżąca miała zapewniony czynny udział w postępowaniu przed organami obu instancji, miała możliwość wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i złożenia wniosków dowodowych, i jak wynika z akt administracyjnych z tego uprawnienia korzystała. Skarżąca składała pisma i wyjaśnienia m.in. w pismach z [...] stycznia 2019 r., z [...] kwietnia 2019 r., w których argumentowała z jednej strony, że nie korzysta z zezwoleń w przewozach przez granicę polsko – białoruską, ponieważ relacje, które obsługuje nie wymagają odpowiedniego zezwolenia, a jeżeli takowe są wymagane, to użycza jej takiego zezwolenia zleceniodawca - spółka I., a z drugiej strony, że zaistniała sytuacja była sytuacją wyjątkową, wynikała z uszkodzenia autobusu mającego pierwotnie zawieźć grupę do B., a zatem zaistniała klasyczna okoliczność wyłączenie jej odpowiedzialności, o jakiej mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d.

Na pierwszy rzut oka widać już sprzeczność w argumentacji skarżącej, bo z jednej strony skarżąca wskazuje na zaistnienia przesłanek wyłączających jej odpowiedzialność z uwagi na to, że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, a zatem przyznaje, że doszło do naruszenia, a z drugiej, że nie powinna legitymować się stosownym zezwoleniem. W odwołaniu zaś i w skardze skarżąca argumentowała zaś, że nie doszło do naruszenia przez nią obowiązku posiadania wymaganego zezwolenia, gdyż w dacie zdarzenia takie zezwolenie posiadała. Fizycznie otrzymała je w dniu [...] stycznia 2019 r. ale na wniosek z [...] grudnia 2018 r., a zezwolenie zostało wydane od dnia [...] marca 2018 r. do [...] stycznia 2019 r. Tym samym, w jej ocenie, na dzień kontroli w dniu [...] grudnia 2018 r. posiadała stosowne zezwolenie umożliwiające transport osób.

Skarżąca pomija nie tylko fakt, że zezwolenie nie może działać wstecz ale i to, iż kontrolowany autokar wyruszył z Polski w dniu [...] grudnia 2018 r., a nie w dniu [...] grudnia 2018 r. Ta wielowątkowa linia obrony nie podważa prawidłowości podjętego przez organ rozstrzygnięcia, a stanowi w istocie polemikę z jego stanowiskiem wyprowadzonym w oparciu o zupełny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy.

Wbrew zarzutom skargi organy nie pominęły tych wyjaśnień, a dokonały ich oceny w sposób odmienny od oczekiwać skarżącej, co nie oznacza, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Organ po pierwsze przyjęły trafnie, że w okolicznościach niniejszej sprawy na dany przewóz wymagane było zezwolenie, a po drugie, że skarżącą nie wykazała okoliczności uzasadniających wyłączenie jej odpowiedzialności.

W myśl art. 92c ust. 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1. 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2. 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3. 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Skarżąca w swoich pismach do organów, odwołaniu oraz skardze wskazuje na uszkodzenie autokaru i natychmiastowe wystąpienie o modyfikację zezwolenia w dniu [...] grudnia 2018 r. Przy czym zauważyć należy, że kontrolowany autokar wyjechał z Polski już [...] kwietnia 2018 r., a w trakcie postępowania administracyjnego skarżącą nie wskazywała ani jaki autokar uległ uszkodzeniu ani innych okoliczności związanych z przedmiotową awarią. Dopiero w skardze skarżąca wyjaśniała, że to autokar o nr [...], który był wykazany w przedłożonym podczas kontroli zezwoleniu, uległ uszkodzeniu. Wyjaśniała również, że pozostałe pojazdy, których dotyczyło zezwolenie w dniu zdarzenia wykorzystane były do realizacji innych zakontraktowanych przewozów turystycznych. Skarżąca dołączyła również fakturę z dnia [...] grudnia 2018 r. na okoliczność przyczyn uszkodzenia pojazdu o nr [...] wnosząc o dopuszczenie dowodu z tego dokumentu. Przy czym skarżącą nie wykazała z jakich powodów nie mogła przedłożyć powyższego dokumentu na etapie postępowania administracyjnego.

Skarżąca w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania została stosownie pouczona nie tylko o treści przepisów prawa materialnego ale i o jej uprawnieniach procesowych, o treści art. 10 § 1, art. 73 § 1 k.p.a. Także na dalszym etapie, w zawiadomieniu o zakończeniu postępowania przez organem I instancji, jak i przed organem odwoławczym skarżąca była pouczana o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Jak wynika z akt skarżącą czynnie z tego prawa korzystała, składała wyjaśnienia i wnioski dowodowe. Wskazać należy, że po zebraniu materiału dowodowego przez organ, w sprawie nie pozostały fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a których wyjaśnienie wymagało by wysłuchania strony skarżącej.

Tym samym za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 86 k.p.a. Sąd podziela pogląd organu odwołaczego, że zarówno przesłuchanie wnioskowanego świadka jak i złożenie wyjaśnień przez skarżącą, na okoliczności szczegółowo wymienione w skardze, nie zmieliłoby rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, bowiem fakt nieposiadania w dniu [...] grudnia 2018 r. odpowiedniego zezwolenia był należycie przez organ wykazany.

Z tych też przyczyn nie podlegał uwzględnieniu również wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z ww. faktury z [...] grudnia 2018 r., albowiem w sprawie, wbrew przekonaniu skarżącej, nie istnieją istotne wątpliwości wymagające wyjaśnienia, a ponadto przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przed sądem ma charakter fakultatywny. Co do zasady bowiem sąd administracyjny orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed organami.

O ile trafnie skarżąca wskazuje że w przypadku gdy autokar ma wszystkie badania techniczne jego usterka może być okolicznością naglą o tyle w okolicznościach tej sprawy mając, na uwadze sekwencje zdarzeń, okoliczność ta nie zwalnia jej od odpowiedzialności. Organ nie kwestionował, że mogło mieć miejsce zdarzenie uszkodzenia autokaru. Organ ocenił jednak, że argumentacja skarżącej, że była to okoliczność nagła i powstała w wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć, z uwagi na jej wyjątkowy oraz nadzwyczajny charakter jest nieprzekonująca, a Sąd tę ocenę podziela. Każdy bowiem przewoźnik musi liczyć się z możliwością usterki lub uszkodzenia w pojeździe. Skarżąca jest przedsiębiorcą, specjalistą w swojej dziedzinie, i wymaga się od niej staranności charakterystycznej dla profesjonalisty. Zawodowy przewoźnik powinien liczyć się z możliwością uszkodzenia pojazdu i być przygotowanym na zapobiegnięcie wynikającym z tego skutkom.

Jak trafnie zauważył organ z treści znajdującego się w aktach sprawy upoważnienia dla skarżącej do użytkowania autokaru o nr rej. [...], wynika, że zostało ono udzielone już [...] sierpnia 2018 r. z ważnością do [...] września 2023 r. Tym samym skarżącą mogła liczyć się z możliwością wykorzystania autobusu w sytuacji wystąpienia awarii pojazdów w trakcie wykonywanych przewozów i wykazując się należytą staranności w prowadzeniu swych spraw wcześniej zgłosić przedmiotowy autobusu do posiadanego zezwolenia na okazjonalny przewóz osób. Czynności takich jednak skarżąca nie podjęła.

Natomiast fakt złożenia wniosku o uzupełnienie zgłoszenia po kontroli świadczy o tym, że skarżącą miała świadomość konieczności posiadania zezwolenia na ten przewóz. Sama zaś okoliczność szybkiego działania nie może sanować stwierdzonego uchybienia. Pokreślić należy, że odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności niezależnej od winy w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego a powstałym skutkiem. Odpowiedzialność ta zbliżona jest zatem do odpowiedzialności ponoszonej na zasadzie ryzyka, choć nie ma charakteru nieograniczonego, gdyż przepisy przewidują możliwość odstąpienia od nałożenia kary w sytuacjach ściśle określonych (w tym w art. 92c ust. 1 u.t.d.). Wykazanie okoliczności wymienionych w tych przepisach ciąży jednak na osobie chcącej uwolnić się od odpowiedzialności. Dlatego nie jest obowiązkiem organu prowadzenie w tym zakresie z urzędu postępowania.

Ponadto skarżąca nie powołuje się w jakim konkretnie dniu i w jakich okolicznościach doszło do uszkodzenia pojazdu, za pomocą którego pierwotnie miano wykonać przewóz. Dodatkowo skarżąca nie wykazała aby uszkodzony pojazd najpierw zawoził podróżnych na Białoruś i uległ uszkodzeniu co wymagało podstawienia innego autokaru w celu ich przywiezienia do Polski. Z ustaleń organów wynika zaś jednoznacznie, że w okresie od [...] września 2018 r. do [...] grudnia 2018 r. przewożonej w dniu [...] grudnia 2018 r. grupy pasażerów kontrolowany przewoźnik wcześniej nie zawoził, a jeżeli takie wyjazdy były to nie autobusem o nr rej. [...]

Podsumowując, w okolicznościach niniejszej sprawy organ prawidłowo uznały, iż skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu skutecznie kwestionującego ustalenia organów, bądź wskazującego na brak wpływu na powstanie naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności nadzwyczajnych których nie mogła przewidzieć. Podmiot nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Tymczasem, w okolicznościach niniejszej sprawy z takim przypadkiem nie mamy do czynienia.

W ocenie Sądu, organy zebrały kompletny materiał dowodowy dla podjęcia rozstrzygnięcia i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego. Organy dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, uznając go za spójny i logiczny, a argumentacja zajętego stanowiska znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętego przez nie rozstrzygnięcia.

Zatem chybione są zarzut skargi co do naruszenia przepisów postępowania, w tym zwłaszcza art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 86 k.p.a.

Niewątpliwy brak posiadania w pojeździe ważnego zezwolenia na wykonywanie okazjonalnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym i niewykazanie okoliczności wyłączających odpowiedzialność przewoźnika upoważniał organ do nałożenia na skarżącą, na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z lp. 3.3.1 załącznika nr 3 do u.t.d., kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego zezwolenia.

Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji.