Wyrok WSA w Lublinie z 26 marca 2019 r., III SA/Lu 654/18

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Rozpoznanie

w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 marca 2019 r.

Sprawa

sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w T. na uchwałę Rady Powiatu w T. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości opłat za czynności związane z usuwaniem pojazdów z drogi i ich przechowywaniem na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów w przypadku odstąpienia od wykonywania dyspozycji usunięcia pojazdu stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej ustalenia w załączniku do uchwały wysokości opłaty za usunięcie z drogi pojazdu specjalnego do przewozu materiałów niebezpiecznych.

Skład

Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak przewodniczący
Sędzia WSA Robert Hałabis
Sędzia WSA Ewa Ibrom sprawozdawca
Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban protokolant

Uzasadnienie

Zaskarżoną uchwałą Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2016 r. poz. 3368) Rada Powiatu w T. L. ustaliła wysokość opłat za czynności związane z usuwaniem pojazdów z drogi i przechowywaniem na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów w przypadku odstąpienia od wykonywania dyspozycji usunięcia pojazdu.

Zaskarżona uchwała podjęta została na podstawie art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 814), art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm.), dalej jako "ustawa" lub "Prawo o ruchu drogowym".

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Prokurator Rejonowy w T. L. zaskarżył powyższą uchwałę, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności części dotyczącej ustalenia stawki za usunięcie z drogi pojazdów przewożących materiały niebezpieczne. Zarzucił naruszenie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym oraz art. 94 Konstytucji RP przez przekroczenie delegacji ustawowej do ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdów przewożących materiały niebezpieczne na poziomie przewyższającym maksymalne, wynikające z obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 4 sierpnia 2015 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2016 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym (M.P. z 2015 r., poz. 707).

W uzasadnieniu skargi wskazano, że wysokość opłat nie może przekraczać maksymalnych stawek kwotowych ustalonych wart. 130a ust. 6a Prawa o ruchu drogowym. Maksymalne stawki opłat ulegają corocznej zmianie na następny rok kalendarzowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego (art. 130a ust. 6b ustawy). Wysokość stawek na 2016 r. została określona w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 4 sierpnia 2015 roku w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2016 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowania na parkingu strzeżonym. W zaskarżonej uchwale przyjęta stawka za usunięcie pojazdów przewożących materiały niebezpieczne jest wyższa niż maksymalna stawka określona w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 4 sierpnia 2015 roku. Stawka ta wynosi 1564,15 zł i jest wyższa o 43,15 zł od maksymalnej stawki określonej przepisami prawa.

W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu w T. L. wniosła o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. W uzasadnieniu organ podkreślił, że przyjęcie stawki wyższej niż maksymalna stawka wynikająca z wyżej wymienionego obwieszczenia nastąpiło w wyniku oczywistej omyłki pisarskiej. Organ podniósł również, że uchwała nie wywołała żadnych negatywnych skutków, ponieważ na jej podstawie nie wydano żadnej decyzji administracyjnej. Poza tym zaskarżona uchwała utraciła moc na mocy uchwały z dnia [...] września 2017 r. Nr [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta, z mocy art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.), dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", obejmuje również akty prawa miejscowego organów samorządu terytorialnego.

Zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego. Ma bowiem charakter generalny i abstrakcyjny.

Sąd podziela stanowisko prokuratora, że uchwała w zaskarżonej części istotnie narusza przepis prawa materialnego, na podstawie którego została podjęta, tj. art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym. Z treści tego przepisu wynika, że rada powiatu ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu.

Wysokość opłat (kosztów) nie może przekraczać maksymalnych stawek kwotowych ustalonych w art. 130a ust. 6a ustawy. Maksymalne stawki opłat określone w ust. 6a, obowiązujące w danym roku kalendarzowym, ulegają corocznie zmianie na następny rok kalendarzowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego (art. 130a ust. 6b ustawy). Na każdy rok kalendarzowy minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" maksymalne stawki opłat, o których mowa w ust. 6a, z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 6b, zaokrąglając je w górę do pełnych złotych (art. 130a ust. 6c).

Wysokość stawek na 2016 r. została określona w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 4 sierpnia 2015 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2016 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym (M.P. z 2015 r. poz. 707). Zgodnie z obwieszczeniem maksymalna wysokość stawki opłat za usunięcie z drogi pojazdu przewożącego materiały niebezpieczne wynosi w roku 2016 - 1521 zł.

Z treści załącznika do uchwały Rady Powiatu w T. L. Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. wynika, że za usunięcie z drogi pojazdu specjalnego do przewozu materiałów niebezpiecznych rada powiatu przyjęła stawkę w wysokości przekraczającej maksymalną stawkę określoną w obwieszczeniu Ministra Finansów z dnia 4 sierpnia 2015 r. Stawka przyjęta przez radę powiatu wynosiła 1564,15 zł, tymczasem jak już wyżej wskazano maksymalna stawka określona w obwieszczeniu wynosiła 1521 zł.

Rada powiatu ustaliła zatem wysokość opłaty za usunięcie z drogi pojazdu specjalnego do przewozu materiałów niebezpiecznych z przekroczeniem delegacji ustawowej, naruszając w sposób istotny przepis art. 130a ust. 6, ust. 6a i ust. 6b Prawa o ruchu drogowym. To zaś daje podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. W myśl bowiem art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna.

Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na akt prawa miejscowego organu jednostki samorządu terytorialnego, stwierdza nieważność tego aktu w całości lub w części albo stwierdza, że został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jego nieważności. W rozpoznawanej sprawie przepis szczególny nie wyłączał stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, będącej aktem prawa miejscowego. Nie zachodziła także bezprzedmiotowość postępowania. Utrata mocy obowiązującej zaskarżonej uchwały nie oznacza braku podstaw do dokonywania jej kontroli pod względem zgodności z prawem. Uchwała obowiązywała przez określony czas i mogła w czasie jej obowiązywania wywierać skutki prawne. Z tego względu konieczne jest stwierdzenie jej nieważności w zaskarżonej części z uwagi na przekroczenie delegacji ustawowej, stanowiące naruszenie wyżej wskazanych przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Z tych względów i na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej ustalenia w załączniku do uchwały wysokości opłaty za usunięcie z drogi pojazdu specjalnego do przewozu materiałów niebezpiecznych.