Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lubliniez 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 673/18

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. nr [...] z dnia [...] września 2018 r. o zawieszeniu wypłaty renty strukturalnej.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu 30 czerwca 2008 r. J. G. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w L. wniosek o przyznanie renty strukturalnej.

W dniu [...] września 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. wydał postanowienie o spełnieniu wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej,

Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. przyznał J. G. rentę strukturalną na okres od października 2008 r. do sierpnia 2017 r.

Wysokość renty była zmieniana kolejnymi decyzjami, w związku z waloryzacjami kwoty najniższej emerytury. Nadto decyzją z dnia [...] października 2010 r. zwiększono wysokość renty strukturalnej o kwotę dodatku na małżonka, w dniu 6 października 2016 r. zawieszono wypłatę części renty strukturalnej w postaci dodatku na małżonka, w związku z niedostarczeniem potwierdzenia złożenia przez żonę beneficjenta wniosku o ustalenie prawa do emerytury, a decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., w związku z przyznaniem żonie beneficjenta emerytury rolniczej, od dnia 1 września 2016 r. pomniejszono wysokość wypłacanej J. G. renty strukturalnej o kwotę dodatku na małżonka.

Wypłatę renty strukturalnej na rzecz J. G. zakończono w sierpniu 2017 r.

W dniu 11 stycznia 2018 r. do Biura Powiatowego ARiMR w L. wpłynęło pismo z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej w B. informujące, że w świetle danych posiadanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych J. G. m.in. w okresie od 1 czerwca 2005 r. do 31 grudnia 2013 r. podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu wykonywania umowy zlecenia. Następnie w dniu 31 stycznia 2018 r. wpłynęło pismo z KRUS informujące, po przeprowadzeniu przez KRUS postępowania wyjaśniającego, że J. G. podlegał we wskazanym okresie ubezpieczeniu społecznemu jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług i z tego tytułu kwota przychodu nie przekroczyła kwoty równej połowie minimalnego wynagrodzenia za pracę, w związku z czym J. G. spełnia warunki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników między innymi w okresie od dnia 1 listopada 2002 r. do dnia 31 grudnia 2008 r.

Pismem z dnia 19 lutego 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. wezwał J. G. do złożenia wyjaśnień.

W odpowiedzi J. G. przedstawił umowy zlecenia z dnia 31 grudnia 2007 r., z dnia 31 grudnia 2008 r., z dnia 31 grudnia 2009 r., z dnia 31 grudnia 2010 r., z dnia 31 grudnia 2011 r. i z dnia 4 stycznia 2013 r., które zawarł jako zleceniobiorca z Urzędem Gminy w K. i na podstawie których wykonywał zlecenie w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. Jednocześnie beneficjent oświadczył, że w innych okresach w czasie pobierania renty strukturalnej nie był zatrudniony. J. G. dostarczył dodatkowo zaświadczenie z Urzędu Gminy K. z dnia 28 lutego 2018 r. informujące, że był zatrudniony w tym urzędzie na podstawie umowy zlecenia we wskazanych wyżej okresach, podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu tych umów i Urząd Gminy K. odprowadził należne składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W dniu 19 marca 2018 r. skarżący złożył zaświadczenie z ZUS informujące o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu (emerytalnemu, rentowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu) jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług w okresie od dnia 1 czerwca 2005 r. do dnia 31 grudnia 2013 r.

Ponadto w odpowiedzi na kolejne wezwanie J. G. złożył oświadczenie oraz 6 umów zleceń, a następnie zaświadczenie Wójta Gminy K. z dnia 28 lutego 2018 r. oraz zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o zgłoszeniu do obowiązkowych ubezpieczeń.

Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. zawiesił wypłatę renty strukturalnej od miesiąca października 2008 r. do miesiąca grudnia 2013 r.

Po rozpatrzeniu odwołania J. G., Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił w całości decyzję z dnia [...] marca 2018 r. o zawieszeniu renty strukturalnej i umorzył postępowanie pierwszej instancji, z uwagi na brak wszczęcia odrębnego postępowania w przedmiocie zawieszenia wypłaty renty strukturalnej.

Następnie pismem z dnia 31 lipca 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. zawiadomił J. G. o wszczęciu postępowania administracyjnego w zakresie zawieszenia wypłaty renty strukturalnej, a decyzją z dnia [...] września 2018 r. zawiesił wypłatę renty strukturalnej od miesiąca października 2008 r. do miesiąca grudnia 2013 r. (włącznie).

J. G. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając:

1. - naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a., poprzez niezawiadomienie skarżącego o wszczęciu i prowadzeniu postępowania administracyjnego, a także niepoinformowanie przez organ o toczącym się postępowaniu dowodowym i możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych i twierdzeń, co skutkowało brakiem możliwości wzięcia udziału w sprawie oraz zapoznania się i ustosunkowania do zebranego przez organ materiału dowodowego;
2. - naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego programem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 w zw. z art. 6 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a., polegające na wydaniu decyzji o zawieszeniu wypłat renty strukturalnej dopiero we wrześniu 2018 r., w sytuacji gdy zgodnie z przepisami winno to nastąpić od miesiąca wystąpienia okoliczności uzasadniających zawieszenie, a zatem brak było podstaw do wydania decyzji;
3. - naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., polegające na wydaniu kolejnej decyzji przez organ o zawieszeniu wypłaty renty strukturalnej, w sytuacji gdy decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił decyzję o zawieszeniu renty strukturalnej w całości i umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie, co stanowi naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że podstawę przyznania renty strukturalnej stanowią przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2017 r., poz. 1749). Przepis § 15 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia jasno stanowi, że w przypadku gdy uprawniony do renty strukturalnej jest zatrudniony lub wykonuje inną pracę zarobkową podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, wypłata renty strukturalnej ulega zawieszeniu od miesiąca zaistnienia tych okoliczności.

Jednocześnie § 16 ust. 1 rozporządzenia przewiduje, że kierownik biura powiatowego Agencji wydaje decyzje administracyjne w sprawach przyznania, zawieszania, zwiększania i zmniejszania rent strukturalnych.

W ocenie organu odwoławczego w okolicznościach sprawy zasadne było zastosowanie powyższych przepisów i zawieszenie wypłaty J. G. renty strukturalnej od miesiąca października 2008 r. do miesiąca grudnia 2013 r. Z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania wynika bowiem, że w okresie od dnia 1 października 2008 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. skarżący pobierał rentę strukturalną i był jednocześnie zatrudniony na podstawie umów zleceń, podlegając z tego tytułu ubezpieczeniu społecznemu. Pomimo obowiązku wynikającego z § 23 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 skarżący nie poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. o okolicznościach stanowiących podstawę zawieszenia wypłaty renty strukturalnej.

Odnosząc się do treści odwołania organ odwoławczy wskazał, że we wniosku o przyznanie renty strukturalnej skarżący złożył oświadczenie, iż znane mu są zasady przyznawania i wypłaty rent strukturalnych oraz zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wszystkich faktach mających wpływ na przyznanie płatności z tytułu renty strukturalnej oraz o faktach, które mają istotne znaczenie dla zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych z tego tytułu świadczeń. Jednocześnie z akt sprawy nie wynika, aby skarżący zwracał się do organu o udzielenie mu informacji co do treści obowiązujących przepisów prawa. Organ podkreślił, że rozpatrując sprawę jest związany przepisami prawa, które w określonym stanie faktycznym nakazują wydanie określonej decyzji. Organ nie może w tej sytuacji odstąpić od przestrzegania przepisów powołując się na słuszny interes strony.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej organ odwoławczy podniósł, że decyzją z dnia [...] marca 2018 r. organ pierwszej instancji zawiesił wypłatę renty strukturalnej bez wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zawieszenia wypłaty renty. Wobec tego organ odwoławczy decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. umorzył postępowanie pierwszej instancji w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] marca 2018 r., a Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. zobligowany był do wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie zawieszenia wypłaty renty strukturalnej, co uczynił pismem z dnia 31 lipca 2018 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2018 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2018 r., zarzucając:

1. - naruszenie przepisów prawa materialnego – § 15 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w zw. z art. 6 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a., polegające na wydaniu decyzji o zawieszeniu wypłat renty strukturalnej dopiero we wrześniu 2018 r., w sytuacji gdy zgodnie z przepisami winno to nastąpić od miesiąca wystąpienia okoliczności uzasadniających zawieszenie, a zatem brak było podstaw do wydania powyższego rozstrzygnięcia;
2. - naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., polegające na wydaniu kolejnej decyzji o zawieszeniu wypłaty renty strukturalnej, w sytuacji gdy decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił decyzję o zawieszeniu renty strukturalnej w całości i umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie, co stanowi naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej, wobec stwierdzenia ostateczności pierwotnej decyzji;
3. - naruszenie przepisów prawa procesowego – art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a., poprzez niedokładne, powierzchowne i niewystarczające wyjaśnienie przedmiotowej sprawy, brak odniesienia się do twierdzeń i zarzutów zawartych w treści odwołania, a także pobieżne uzasadnienie wydanej decyzji, wobec czego niemożliwa jest w zasadzie jej merytoryczna kontrola.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2197) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Zgodnie zaś z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Ponadto stosownie do art. 145 § 3 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.

Po dokonaniu według powyższych zasad kontroli legalności zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlega uwzględnieniu, aczkolwiek z innych względów, niż w niej podniesione.

Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. o zawieszeniu wypłaty renty strukturalnej. Zgodnie z decyzją organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2018 r. wypłata renty strukturalnej została zawieszona w okresie od października 2008 r. do grudnia 2013 r. włącznie.

Okoliczności stanu faktycznego przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji nie są sporne. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. przyznał J. G. rentę strukturalną na okres od października 2008 r. do sierpnia 2017 r. Renta strukturalna była w tym okresie wypłacana w kwotach wynikających z kolejnych decyzji o zmianie wysokości renty. Następnie w postępowaniu wszczętym w dniu 31 lipca 2018 r. organ ustalił, że skarżący w czasie pobierania renty strukturalnej był w okresie od października 2008 r. do grudnia 2013 r. zatrudniony w Urzędzie Gminy w K. na podstawie umów zleceń i z tego tytułu podlegał ubezpieczeniu społecznemu. Przy tym J. G. nie kwestionuje tych okoliczności.

Skarżący podniósł jednak, że skoro organ uzyskał wiedzę o możliwości podlegania przez rolnika ubezpieczeniu społecznemu z tytułu pracy na umowę zlecenie w okresie od dnia 1 czerwca 2005 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., to w świetle § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. stosowna decyzja winna zostać podjęta najpóźniej do końca 2013 r., zaś wydanie decyzji w tym przedmiocie po upływie 5 lat od dnia potencjalnego naruszenia nie mieści się w granicach prawa.

Natomiast w ocenie organu ustalone okoliczności uzasadniają wydanie decyzji o zawieszeniu wypłaty renty strukturalnej w okresie od października 2008 r. do grudnia 2013 r., gdyż skarżący, któremu przyznana została renta strukturalna na okres od października 2008 r. do sierpnia 2017 r., był jednocześnie w okresie od 1 października 2008 r. do 31 grudnia 2013 r. zatrudniony i z tego tytułu podlegał ubezpieczeniu społecznemu.

Jako podstawę prawną decyzji o zawieszeniu wypłaty renty strukturalnej organ wskazał § 15 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. 2017 r. poz. 1749 z poźn. zm.).

Przepis § 4 wymienionego rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dacie przyznania J. G. renty strukturalnej stanowił, że rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki:

1. 1) ukończył 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty;
2. 2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w okresie ostatnich 10 lat podlegał przez okres co najmniej 5 lat ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym";
3. 3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną:
4. a) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu,
5. b) nie posiadał zaległości w opłacaniu należności z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników;
6. 4) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
7. 5) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 3 ha, a w przypadku gospodarstw rolnych położonych w województwie małopolskim, podkarpackim, śląskim lub świętokrzyskim - co najmniej 1 ha, z zastrzeżeniem § 6 ust. 1 pkt 2 lit. a; w przypadku gospodarstw rolnych położonych na obszarze więcej niż jednego województwa, za województwo, w którym jest położone gospodarstwo rolne, uznaje się to województwo, w którym jest położona największa część użytków rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa;
8. 6) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.

Natomiast § 15 rozporządzenia przewiduje, że:

1. 1. w przypadku gdy:
2. 1) uprawniony do renty strukturalnej jest zatrudniony lub wykonuje inną pracę zarobkową podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej lub pełnienia funkcji członka rady nadzorczej,
3. 2) uprawniony do renty strukturalnej lub jego małżonek podejmie prowadzenie działalności rolniczej, jako właściciel (współwłaściciel) lub posiadacz (współposiadacz) gospodarstwa rolnego, z zastrzeżeniem ust. 2
4. - wypłata renty strukturalnej ulega zawieszeniu od miesiąca zaistnienia tych okoliczności;
5. 2. w przypadku nabycia lub odzyskania użytków rolnych odpowiednio:
6. 1) w drodze dziedziczenia lub
7. 2) w wyniku rozwiązania - z przyczyn niezależnych od uprawnionego do renty strukturalnej - umowy, na podstawie której uprzednio zbył on te grunty, albo w wyniku uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej
8. - wypłata renty strukturalnej ulega zawieszeniu po roku od dnia zaistnienia tych okoliczności, jeżeli uprawniony do renty strukturalnej powiadomi o tych okolicznościach kierownika biura powiatowego Agencji, w terminie 14 dni od dnia ich zaistnienia, a jeżeli uprawniony do renty strukturalnej, z przyczyn leżących po jego stronie, nie powiadomi kierownika biura powiatowego Agencji, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności, wypłata renty strukturalnej ulega zawieszeniu od miesiąca zaistnienia tych okoliczności;

2a. w przypadku gdy pobierający rentę strukturalną nie złoży potwierdzenia złożenia wniosku, o którym mowa w § 13a ust. 3, wypłata renty strukturalnej ulega zawieszeniu:

1. 1) w części równej 50% wysokości ustalonej kwoty renty strukturalnej – w przypadku gdy osiągnięcie wieku emerytalnego dotyczy:
2. a) pobierającego rentę strukturalną albo
3. b) pobierającego rentę strukturalną i jego małżonka;
4. 2) w części równej zwiększeniu przysługującemu z tytułu pozostawania w związku małżeńskim - w przypadku gdy osiągnięcie wieku emerytalnego dotyczy małżonka pobierającego rentę strukturalną;

2b. wypłata renty strukturalnej ulega zawieszeniu, o którym mowa w ust. 2a, poczynając od miesiąca następującego po miesiącu, w którym potwierdzenie złożenia wniosku, o którym mowa w § 13a ust. 3, powinno zostać złożone do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy kierownika biura powiatowego Agencji;

2c. w przypadku gdy pobierający rentę strukturalną nie złoży decyzji, o której mowa w § 13a ust. 4, wypłata renty strukturalnej ulega zawieszeniu; przepisy ust. 2a i 2b stosuje się odpowiednio;

3. wznowienie wypłaty zawieszonej renty strukturalnej następuje na wniosek uprawnionego do renty strukturalnej, poczynając od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym ustały okoliczności powodujące zawieszenie tej wypłaty, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym wpłynął wniosek;

3a. wznowienie wypłaty zawieszonej renty strukturalnej w przypadku, o którym mowa w ust. 2a i 2c, następuje po doręczeniu kierownikowi biura powiatowego Agencji decyzji organu rentowego:

1. 1) przyznającej uprawnionemu do renty strukturalnej lub jego małżonkowi prawo do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, poczynając od miesiąca, od którego prawo do emerytury zostało przyznane, a w przypadku gdy prawo do emerytury zostało przyznane przed zawieszeniem wypłaty renty strukturalnej, poczynając od miesiąca, w którym wypłata renty strukturalnej została zawieszona;
2. 2) odmawiającej uprawnionemu do renty strukturalnej lub jego małżonkowi prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, poczynając od miesiąca, w którym wypłata renty strukturalnej została zawieszona;

3b. w przypadku, o którym mowa w ust. 3a pkt 1, stosuje się § 14 ust. 1; 3c. w przypadku, o którym mowa w ust. 3a pkt 2, uprawniony do renty strukturalnej:

1. 1) w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji odmawiającej prawa do emerytury powiadamia właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierownika biura powiatowego Agencji o dniu, od którego będzie spełniał wszystkie warunki wymagane do uzyskania prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników;
2. 2) w terminie 30 dni od dnia spełnienia warunków wymaganych do uzyskania prawa do emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, lub ubezpieczenia społecznego rolników, składa do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierownika biura powiatowego Agencji potwierdzenie złożenia wniosku, o którym mowa w § 13a ust. 3; 3d. w przypadku niedopełnienia przynajmniej jednej z czynności, o których mowa w ust. 3c, wypłata renty strukturalnej ulega zawieszeniu; przepisy ust. 2a-2c oraz 3a stosuje się odpowiednio;
3. 4. przepisy § 6 ust. 1 pkt 1 i § 7 do przekazania użytków rolnych, o których mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio.

Powołany przepis § 15 rozporządzenia określa zatem poszczególne przypadki i przesłanki zawieszenia wypłaty renty strukturalnej, polegającego na czasowym zaprzestaniu jej wypłaty (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 lutego 2016 r., I SA/Ke 687/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 maja 2017 r., III SA/Łd 142/17 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 maja 2018 r., III SA/Lu 673/17).

Oprócz posłużenia się przez ustawodawcę terminem "zawieszenie", które wiązać należy z przeszkodami o charakterze przemijającym, na czasowy jedynie charakter zawieszenia wypłaty renty strukturalnej wskazują wprost regulacje § 15 ust. 3 oraz 3a rozporządzenia. Z przywołanego wyżej ust. 3 § 15 rozporządzenia wynika jednoznacznie, że w sytuacji ustania okoliczności powodujących zawieszenie wypłaty renty strukturalnej wznowienie wypłaty zawieszonej renty strukturalnej następuje na wniosek uprawnionego do renty strukturalnej, poczynając od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym ustały wskazane wcześniej okoliczności, jednak nie wcześniej niż od miesiąca, w którym wpłynął wniosek. Zawieszenie wypłaty renty strukturalnej stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w § 13 rozporządzenia, w świetle którego rentę strukturalną wypłaca się za każdy miesiąc, w terminie określonym w decyzji administracyjnej o przyznaniu renty strukturalnej, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia przez pobierającego rentę strukturalną 65 lat (ust. 1). Rentę strukturalną wypłaca się, poczynając od miesiąca, w którym zostały spełnione wszystkie warunki do jej przyznania (ust. 2).

W konsekwencji, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uznać należy, że zawieszenie wypłaty renty strukturalnej, jako czasowe zaprzestanie jej wypłaty w okresie, na który została przyznana i z możliwością wznowienia wypłaty w sytuacji ustania okoliczności, które spowodowały zawieszenie wypłaty renty strukturalnej, nie może nastąpić po upływie całego okresu, na który renta została przyznana i w którym faktycznie została wypłacona. Wydanie w takiej sytuacji decyzji o zawieszeniu wypłaty renty strukturalnej jest bowiem sprzeczne z opisaną wyżej istotą instytucji zawieszenia wypłaty. Trzeba zauważyć, że w takiej sytuacji nie istnieje choćby potencjalna możliwość wznowienia wypłaty renty, a samo zawieszenie wypłaty nie może także odnieść przewidzianego dla tej instytucji skutku, skoro renta za cały okres przewidziany w decyzji o jej przyznaniu została już faktycznie wypłacona. Zawieszenie wypłaty renty strukturalnej polega na jej niewypłacaniu w okresie wskazanym w decyzji o zawieszeniu wypłaty.

W sytuacji, gdy upłynął cały okres, przez jaki renta miała być wypłacana, a renta została faktycznie wypłacona także za okres, w którym w świetle obowiązujących przepisów wypłata renty podlegałaby zawieszeniu, wydanie decyzji w przedmiocie zawieszenia wypłaty renty jest już bezprzedmiotowe.

Tego rodzaju sytuacja ma zaś miejsce w niniejszej sprawie. Na mocy decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. przyznał J. G. rentę strukturalną na okres od miesiąca października 2008 r. do sierpnia 2017 r. W świetle ustaleń organów obu instancji, znajdujących odzwierciedlenie w dokumentach zgromadzonych w aktach postępowania administracyjnego, renta strukturalna była w tym okresie faktycznie wypłacana, w wysokości ustalonej w wydawanych w kolejnych latach decyzjach zmieniających. Jak wskazano w decyzjach organów obu instancji i zgodnie z decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. o przyznaniu renty strukturalnej ostatnie świadczenie z tego tytułu zostało wypłacone w sierpniu 2017 r. Natomiast dopiero po upływie całego okresu, na który renta strukturalna została przyznana i w którym była wypłacana także za okres od miesiąca października 2008 r. do miesiąca grudnia 2013 r., organ w oparciu o uzyskaną w dniu 11 stycznia 2018 r. informację wszczął w dniu 31 lipca 2018 r. postępowanie, które doprowadziło do wydania w dniu [...] września 2018 r. decyzji o zawieszeniu wypłaty renty strukturalnej.

Tak więc całe postępowanie w przedmiocie zawieszenia wypłaty renty prowadzone było już po zakończeniu okresu przewidzianego w decyzji z dnia [...] listopada 2008 r., przyznającej rentę strukturalną na okres do sierpnia 2017 r. włącznie.

Tymczasem w sytuacji, gdy upłynął okres, na który renta strukturalna została przyznana, a świadczenia należne z tego tytułu zostały faktycznie wypłacone, prowadzenie postępowania w przedmiocie zawieszenia wypłaty renty strukturalnej było bezprzedmiotowe. Podkreślić należy, że zawieszenie wypłaty renty ma wywołać skutek w postaci niewypłacania renty strukturalnej przez określony czas, natomiast przedmiotem postępowania nie jest ustalenie czy miało miejsce pobranie nienależnej płatności, co podlega ocenie w odrębnym samodzielnym postępowaniu.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że miała miejsce bezprzedmiotowość postępowania obligująca organ do jego umorzenia stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. Przepis ten wyraża w sposób kategoryczny obowiązek organu umorzenia postępowania w przypadku jego bezprzedmiotowości. Przesłanka bezprzedmiotowości wyłącza możliwość podjęcia rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym. Wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, mimo jego bezprzedmiotowości, stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i § 3 p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji i stwierdzając, że zachodzą podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., umorzył to postępowanie.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Zasądzona kwota kosztów obejmuje poniesione przez skarżącego koszty sądowe w postaci wpisu w wysokości [...] zł.