Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lubliniez 28 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 675/13

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) sierpnia 2013 r., Nr (...) Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania A, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (...) z dnia (...) czerwca 2013 r., Nr (...) o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 w pomniejszonej wysokości.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

We wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 skarżąca ubiegała się o przyznanie płatności do następujących pakietów:

1. - Pakietu 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone, Wariant 3.1.1. Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach do działek rolnych o łącznej powierzchni 2,27 ha (działka rolna C o powierzchni 2,17 ha oraz działka rolna DD o powierzchni 0,10 ha);
2. - Pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, Wariant 4.1. Ochrona siedlisk lęgowych ptaków do działki rolnej B o powierzchni 0,62 ha;
3. - Pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, Wariant 4.10. Użytki przyrodnicze do działek rolnych o łącznej powierzchni 0,89 ha (działka rolna BB o powierzchni 0,59 ha oraz działka rolna D o powierzchni 0,30 ha). Skarżąca ubiegała się również o refundację kosztów transakcyjnych w wysokości (...) zł.

W trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym skarżącej stwierdzono nieprawidłowości: na działce rolnej BB JPO TUZ (pakiet 4.10) o powierzchni deklarowanej 0,59 ha - powierzchnia stwierdzona 0,51 ha, na działce rolnej D JPO IUZ (pakiet 4.10) o powierzchni deklarowanej 0,30 ha - powierzchnia stwierdzona 0,19 ha. Powierzchnia działek rolnych ustalona w trakcie kontroli na miejscu wyniosła zatem 0,70 ha, podczas gdy powierzchnia deklarowana we wniosku wynosiła 0,89 ha. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną, wynosiła 0,19 ha, co stanowi 27,14% powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej. W myśl art. 16 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L Nr 25 z dnia 28 stycznia 2011 r., str.

8) przypadku, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy. Z tej przyczyny skarżącej odmówiono przyznania płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji Pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000, Wariant 4.10 Użytki przyrodnicze. Konsekwencją odmowy przyznania płatności w ramach w/w pakietu była odmowa refundacji kosztów transakcyjnych w części przypadającej proporcjonalnie na w/w pakiet. Zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 4 lub 5, pierwsza płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w wysokości zwiększonej o kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych w rozumieniu art. 27 ust. 10 akapit drugi rozporządzenia nr 1974/2006, dotyczących sporządzenia dokumentacji przyrodniczej, której wysokość nie może przekraczać maksymalnej kwoty określonej w załączniku nr 6 do rozporządzenia. Zgodnie z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., w przypadku siedliska o powierzchni od 1 ha do 5 ha, wysokość maksymalnej kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych wynosi 1000 zł. W wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu powierzchnia stwierdzona w Wariancie 4.10 wyniosła 0,70 ha.

Organ odwoławczy stwierdził, że pomimo braku powiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz braku obecności skarżącej podczas przeprowadzanej kontroli, A umożliwiono zapoznanie się z wynikami kontroli i wniesienie ewentualnych uwag. Skarżąca została pouczona o możliwości zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń na piśmie, co do ustaleń zawartych w protokole kontroli, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu. Skarżąca z tego uprawnienia nie skorzystała.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie A zaskarżyła powyższą decyzję w całości, wniosła o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2012 oraz zwrot kosztów sporządzenia ekspertyzy ornitologiczno – przyrodniczej.

Skarżąca podniosła, że realizuje pakiety przepisowo i terminowo i nie zaistniały żadne niezgodności. Podkreśliła również, że nie wie nic o żadnej kontroli na swojej działce i sprawozdaniu z kontroli.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem sprawy jest przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2012.

Szczegółowe warunki i tryb przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze późn. zm.) wydanym na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1 a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich(Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.).

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r. - płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1. 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2. 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;
3. 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponadpodstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych;
4. 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Stosownie do treści § 4 ust. 2 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r. rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe:

1. 1) zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 1), zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody;
2. 2) prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego;
3. 3) przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu.

W myśl § 13 ust. 1 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r. wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności na:

1. 1) hektar gruntu i powierzchni działek rolnych lub
2. 2) sztukę zwierzęcia i liczby krów, klaczy, loch i owiec matek, lub
3. 3) metr bieżący strefy buforowej i długość tej strefy
4. - po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Stosownie do § 13 ust. 2a rozporządzenia z 26 lutego 2009 r. przy ustalaniu wysokości płatności rolnośrodowiskowej przysługującej do działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Weryfikację informacji podanych przez wnioskodawcę przeprowadza się stosownie do przepisów unijnych, w tym między innymi rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE.L. z 2009 r. Nr 30, str. 16).

Zgodnie z art. 20 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 73/2009 państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy. Kontrole administracyjne uzupełnia system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy. W tym celu państwa członkowskie sporządzają próbę kontrolną zawierającą listę gospodarstw rolnych.

W niniejszej sprawie skarżąca ubiegała się o przyznanie płatności:

1. 1) w ramach Pakietu 3 Ekstensywne trwałe użytki zielone w wariancie 3.1.1. - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach do działek rolnych o powierzchni łącznej 2,27 ha;
2. 2) w ramach Pakietu 4 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.1. - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków do działki rolnej o powierzchni 0,62 ha;
3. 3) w ramach Pakietu 4 Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.10 – Użytki przyrodnicze do działek rolnych o łącznej powierzchni 0,89 ha.

Skarżąca nie zgodziła się z wynikami kontroli administracyjnej w wyniku, której stwierdzono, że powierzchnia działek rolnych zgłoszonych w ramach Pakietu 4.1 wariantu 4.10 wynosi w sumie 0,70 ha, a nie jak skarżąca wykazywała we wniosku 0,89 ha. We wniosku o przyznanie płatności skarżąca zadeklarowała, że powierzchnia działki oznaczonej symbolem BB wynosi 0,59 ha, a działki oznaczonej symbolem D – 0,30 ha, natomiast w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono powierzchnię działki BB na 0,51 ha, a działki D na 0,19 ha.

W ocenie Sądu, przeprowadzone postępowanie administracyjne nie budzi wątpliwości, bowiem organ oparł się na prawidłowych pomiarach powierzchni spornych działek – przy użyciu ortofotomapy oraz wywiadu terenowego.

Powierzchnia działek rolnych skarżącego kwalifikowana do płatności została ustalona w oparciu o wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu (...) września 2012 r. metodą FOTO, która to polega na pomiarze powierzchni i obwodu działki rolnej na podstawie wektoryzacji ortofotomapy oraz wywiadu terenowego przeprowadzonego w dniach (...) sierpnia 2012 r., (...) sierpnia 2012 r. oraz (...) sierpnia 2012 r. Kontrola ta wykazała różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku – 0,89 ha, a powierzchnią stwierdzoną – 0,7 ha, która to wyniosła 0,19 ha.

Stosownie do art. 16 ust. 3 akapit 2 Rozporządzenia komisji Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. Jeżeli obszar zadeklarowany we wniosku o płatność jest większy niż zatwierdzony obszar przypisany do tej grupy upraw, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru przypisanego do tej grupy upraw.

Zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit 1 i 2 w/w rozporządzenia, w przypadku, o którym mowa w ust. 3 akapit drugi, pomoc oblicza się na podstawie zatwierdzonego obszaru pomniejszonego o podwojoną różnicę, którą stwierdzono, jeżeli różnica ta przekracza albo 3 % albo dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli wspomniana różnica przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie przyznaje się pomocy.

Organ prawidłowo ustalił, że różnica między powierzchnią stwierdzoną, a powierzchnią deklarowaną we wniosku wynosi 27,14 %, a więc jest wyższa niż dopuszczalna przez rozporządzenie granica pozwalająca na otrzymanie płatności dla danej grupy upraw. W związku z powyższym organ zasadnie odmówił przyznania płatności dla wariantu 4.10.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy podkreślić, że organ nie ma obowiązku powiadamiania strony o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Wynika to z treści art. 27 ust. 1 zdanie 1 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009, który to stanowi, że kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Użyty w niniejszym przepisie zwrot "mogą być zapowiadane" oznacza, że organy przeprowadzające kontrolę mogą, ale nie muszą powiadomić o niej stronę.

Na marginesie należy wyjaśnić, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności jest ustalana corocznie na podstawie dostępnego materiału dowodowego, pojęcie działki rolnej nie musi być tożsame z pojęciem działki ewidencyjnej. Ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych, a więc działek faktycznie użytkowanych rolniczo, może się zmieniać w czasie niezależnie od danych ewidencyjnych zawartych w rejestrze gruntów. Powierzchnia ewidencyjna działki to jej powierzchnia całkowita, natomiast powierzchnia działki rolnej obejmuje tylko obszar faktycznie użytkowany rolniczo (utrzymany w dobrej kulturze rolnej). Działka rolna to zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw. Działka ewidencyjna zaś to wyodrębniony geodezyjnie obszar ujawniony w ewidencji gruntów i budynków.

Ubocznie należy wyjaśnić, że skarżąca zapoznała się z wynikami kontroli na miejscu. Skarżącej doręczono raport z kontroli. Wobec tego skarżąca nie może skutecznie zarzucać, jak czyni to w skardze, że nic nie wie o kontroli i sprawozdaniu. W tym zakresie zarzuty i wnioski skargi pozostają w zupełnej sprzeczności z treścią odwołania od decyzji organu I instancji (w odwołaniu skarżąca podnosi, że nie rozumie raportu i nie zgadza się z "fałszywymi zapisami").

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013, poz. 461).

1. - ---------------------- 1