Wyrok WSA w Lublinie z 6 grudnia 2012 r., III SA/Lu 710/12

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Rozpoznanie

w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r.

Sprawa

sprawy ze skargi P. D. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji producentów I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. na rzecz P. D. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia SO del. Robert Hałabis,, Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca)
Asystent sędziego Jowita Dudek protokolant

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. o odmowie wpisania P. D. do ewidencji producentów i nadania mu numeru identyfikacyjnego

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wpisał w trybie przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r. poz. 86), zwaną dalej ustawą o ewidencji, P. D. do ewidencji producentów rolnych i nadał mu numer identyfikacyjny [...], co potwierdzało zaświadczenie organu z dnia [...]marca 2004 r.

Do ww. ewidencji organ wpisał w 2004 r. również żonę P. D., M. D., nadając jej odrębny numer identyfikacyjny: [...]

Obu wpisów (czynności materialno-technicznych) organ I instancji dokonał, opierając się na informacjach podanych we wnioskach o wpis do ewidencji producentów, nie mając wówczas możliwości sprawdzenia prawidłowości tych informacji podanych przez P. D. i M. D..

Późniejsza weryfikacja wniosków wykazała, że P. i M. D. są małżeństwem, posiadają dwa odrębne gospodarstwa rolne i w tych okolicznościach, zgodnie z art. 12 ust. 4 i 6 w/w ustawy, zainteresowani (bez względu na ich małżeński ustrój majątkowy) powinni mieć tylko jeden numer identyfikacyjny, bowiem ustawodawca nie zróżnicował sytuacji małżonków, którzy wspólnie prowadzą gospodarstwo rolne, z tymi małżonkami, którzy posiadają odrębne gospodarstwa rolne niezwiązane ze sobą funkcjonalnie, organizacyjnie i ekonomicznie.

Ustalenia dokonane w czasie weryfikacji wniosków skutkowały wydaniem decyzji administracyjnej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. w dniu [...] sierpnia 2010 r. nr [...], którą to odmówił w związku z treścią art. 13 ust. 1 cyt. ustawy, wpisania P.D. do ewidencji producentów oraz nadania mu numeru identyfikacyjnego.

Od ww. decyzji skarżący wniósł odwołanie.

W wyniku odwołania Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR wydał w dniu [...] września 2010 r. decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r.

Zdaniem, organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu I instancji zasługiwało na akceptację – w przeciwieństwie do zarzutów i wniosków podniesionych w odwołaniu P. D. – z uwagi na fakt, że w przypadku wniosku o wpis do ewidencji producentów, złożonego przez osobę fizyczną, istotnym jest to, że wnioskodawca pozostający w związku małżeńskim, zobowiązany jest do uzyskania zgody współmałżonka na wpis do ewidencji producentów, a P. D. takiej zgody ze strony swojej żony M. D. nie uzyskał i w związku z tym nie spełnił wszystkich wymagań nałożonych przez ustawodawcę.

W skardze do WSA w Lublinie P. D. wnosił o uchylenie decyzji Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR, zarzucając błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie art. 12 ust. 4 i 6 ww. ustawy.

W uzasadnieniu skargi podniósł między innymi, że przepisy wskazanej ustawy nie przewidują domniemania współposiadania gospodarstwa rolnego przez małżonków. O posiadaniu lub współposiadaniu decydują ustalenia faktyczne, a wyrażenie zgody na wpis do ewidencji dotyczy tylko sytuacji, gdy faktycznie ma miejsce współposiadanie gospodarstwa rolnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR w E. wniósł o jej oddalenie.

W trakcie rozprawy przed Sądem pełnomocnik skarżącego zmodyfikował wnioski skargi, wnosząc przede wszystkim o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, jako rozstrzygnięć podjętych bez podstawy prawnej. W uzasadnieniu stanowiska pełnomocnik skarżącego podkreślił, że w przypadku małżeńskiej rozdzielności majątkowej można złożyć więcej niż jeden wniosek o wpis do ewidencji i uzyskać więcej niż jeden numer identyfikacyjny, a mianowicie z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego stanowiącego majątek odrębny małżonka oraz posiadania gospodarstwa rolnego będącego majątkiem wspólnym małżonków.

Wojewódzki Sąd administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 5 lipca 2011 r. sygn. akt. III SA/Lu 17/11 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej.

W uzasadnieniu sąd wyjaśnił, że brak jest podstawy prawnej do decyzyjnego orzekania przez organ w kwestii wyeliminowania błędnego wpisu figurującego w ewidencji producentów i anulowania czynności polegającej na nadaniu numeru identyfikacyjnego.

Stwierdził ponadto, że działania organu powinny ograniczyć się do wykreślenia skarżącego z ewidencji producentów, anulowania czynności związanej z nadaniem numeru ewidencyjnego i pisemnego powiadomienia o tym skarżącego. Taki tryb postępowania byłby prawidłowy i mający uzasadnienie w świetle stanowiska, jakie zajmuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 września 2010 r. sygn. akt. II GSK 802/09.

Podniósł także, że przy ponownej weryfikacji zasadności dokonanego w 2004 r. wadliwego wpisu w ewidencji producentów i nadania skarżącemu numeru identyfikacyjnego, organ będzie miał na uwadze, że podjęcie czynności materialno-technicznej, polegającej na wykreśleniu wpisu odnoszącego się do P. D. wiąże się z koniecznością zapewnienia mu możliwości obrony swoich interesów, łącznie z prawem wniesienia skargi sądowej. W związku z powyższym skarżący powinien być informowany nie tylko o wykreśleniu wpisu i anulowaniu numeru identyfikacyjnego, ale również o prawnej możliwości kwestionowania takiej czynności organu i żądania przeprowadzenia jej kontroli przez sąd administracyjny.

Organ pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] poinformował skarżącego, że ww. dniu dokonał wykreślenia wpisu nr 042986393 z ewidencji producentów i anulował czynność związaną z nadaniem numeru ewidencyjnego. Skarżący został także pouczony o możliwości wniesienia skargi na powyższe pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Następnie wydał w dniu [...] lipca 2012 r. decyzję nr [...] odmawiającą wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego skarżącemu.

Od tej decyzji odwołał się P. D. zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy o ewidencji.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa po rozpoznaniu odwołania w dniu [...] sierpnia 2012 r. decyzją nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że organ I instancji w dniu [...] stycznia 2012 r. wydał skarżącemu informację dotyczącą wykreślenia wpisu z ewidencji producentów i anulowania czynności związanej z nadaniem skarżącemu numeru ewidencyjnego, którą skarżący otrzymał do rąk własnych w dniu [...] stycznia 2012 r.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę zarzucając organowi naruszenie przepisu art. 13 ust 1 ustawy o ewidencji oraz przepisu art. 156 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz 1071), dalej k.p.a. Ponadto wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji i określenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przede wszystkim zauważyć należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] lipca 2012 r. wydane zostały po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2011 r. wydanym w sprawie III SA/Lu 17/11.

W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie dokonał wykładni art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. nr 10 poz 76 z późń. zm.) oraz wyraził pogląd, że weryfikacja wpisu skarżącego P. D. w ewidencji producentów jest możliwa w drodze czynności materialno-technicznej polegającej na wykreśleniu go z tej ewidencji. Skarżący nie składał bowiem kolejnego wniosku w przedmiocie wpisu do ww. ewidencji, jak utrzymują organy orzekające – bowiem posiadał go od 2004 r. Oznacza to, że nie wchodzi w grę przesłanka określona w art. 13 ust. 1 ww. ustawy upoważniająca organ do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy wpisu, a ponadto brak jest normatywnej przesłanki do orzekania w drodze decyzji o usunięciu tego wpisu.

Powyższa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w sprawie III SA/Lu 17/11 przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., wiąże ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Organy orzekające ponownie rozpoznając sprawę zastosowały się do wskazań co do dalszego postępowania, anulowały w drodze czynności materialno-technicznej wpis P. D. w ewidencji producentów nr [...] (k. 31 akt administracyjnych)

Niezależnie od tego zaskarżonymi decyzjami odmówiły P. D. wpisu do tej ewidencji w oparciu o art. 13 ust. 1 i art. 12 ust. 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r.

Stanowisko takie pozostaje w oczywistej sprzeczności z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku z dnia 5 lipca 2011 r. w sprawie III SA/Lu 17/11.

Nie ulega wątpliwości, że po wykreśleniu wpisu z ewidencji producentów w drodze czynności materialno-technicznej, co nastąpiło w dniu [... ]stycznia 2012 r. (k. 31 akt administracyjnych) organ zobowiązany jest do zakończenia postępowania wszczętego w sprawie z urzędu (k. 14 akt administracyjnych), a nie na wniosek skarżącego P. D..

Wydaje się, że wobec załatwienia sprawy wykreślenia P. D. z ewidencji producentów w drodze czynności materialno-technicznej jedyną drogą zakończenia wszczętego w tym przedmiocie z urzędu postępowania (k. 14 akt administracyjnych), będzie umorzenie postępowania w oparciu o art. 105 k.p.a.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 z art. 135 w związku z art. 153 p.p.s.a., w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia 6 lipca 2012 r.

Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadniał art. 200 p.p.s.a.