Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lubliniez 14 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 735/16

Metryka

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie

Skład

Sędzia NSA Jerzy Marcinowski przewodniczący
WSA Grzegorz Grymuza sprawozdawca
Sędzia WSA Iwona Tchórzewska
Asystent sędziego Radosław Kot protokolant

Rozpoznanie

w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 lutego 2017 r.

Sprawa

sprawy ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 oddala skargę.

Teza

1. W przypadku płatności przyznawanych na rok 2013 konieczne było zastosowanie do płatności bezpośrednich trzech mechanizmów redukcji, tj. tzw. modulacji dodatkowej (art. 10a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009), dostosowania płatności krajowych w związku z modulacją w UE-15 oraz zmniejszeń z tytułu wprowadzenia dyscypliny finansowej (art. 11 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009).

2. W przypadku tego rodzaju wsparcia specjalnego obowiązuje tzw. zakaz „podwójnego finansowania”, który oznacza, że specjalna płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych (ST) nie przysługuje do powierzchni upraw zadeklarowanych w danym roku we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych w ramach pakietów: rolnictwo zrównoważone, rolnictwo ekologiczne, zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie.

3. Okoliczności nadzwyczajne to okoliczności szczególne (wyjątkowe), występujące bardzo rzadko i niespodziewanie, w sposób nieprzewidziany i odbiegający od zwykłego toku czynności. Z tych też względów czasowej przerwy w działaniu systemu WPI, spowodowanej koniecznością wykonania prac konserwujących system, o której użytkownicy systemu zostali poinformowani komunikatem umieszczonym na stronie internetowej ARiMR, nie można utożsamiać z siłą wyższą lub okolicznościami nadzwyczajnymi.

4. Przepis art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 stanowi, że nienależna płatność ma zostać dokonana "na skutek" pomyłki. Zwrot ten wskazuje, że chodzi tu o takie działanie organu, które jest czynnikiem sprawczym bezpodstawnego przyznania rolnikowi płatności. Celem, określonego w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, wyjątku od zasady, że płatności nienależnie lub nadmiernie pobrane powinny zostać zwrócone, jest zwolnienie z obowiązku zwrotu tylko w takich sytuacjach, w których to błąd organu spowodował wypłatę nienależnej płatności. Chodzić tu będzie o tę część rozstrzygnięcia, za którą w całości i niezależnie od rolnika odpowiada organ. W konsekwencji spod zastosowania powyższego przepisu wykluczyć należy wszelkie te uchybienia w działaniu organu, które sprowadzały się jedynie do zaniechania należytej weryfikacji wniosku oraz braku wykrycia nieprawidłowości wniosku już na etapie przyznawania płatności.

5. Brzmienie art. 40 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 10 ustawy o płatnościach bezpośrednich wskazuje, że odstąpienie od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranej płatności uzupełniającej jest możliwe tylko wtedy, gdy równowartości 100 euro nie przekroczy suma wszystkich płatności uzupełniających przyznawanych w ramach przejściowego wsparcia krajowego, o którym mowa w art. 133b rozporządzenia nr 73/2009, w tym w szczególności suma uzupełniającej płatności podstawowej (UPO) i płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej).

6. Do wyłączenia obowiązku zwrotu nienależnej płatności na podstawie art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 konieczne jest, aby między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, upłynęły co najmniej cztery lata. Dobrą wiarę rolnika, który uzyskał nienależną płatność wyłącza tak wiedza o rzeczywistym stanie prawnym i faktycznym (braku podstaw do dokonania płatności), jak też jego niedbalstwo. Pozostaje bowiem również w złej wierze rolnik, który przy dołożeniu należytej staranności mógł się dowiedzieć, że część zgłaszanych przez niego we wniosku gruntów nie kwalifikuje się do płatności.