Uzasadnienie
Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 14 stycznia 2014 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej. Wskazał, że wspiera bezrobotną córkę, część posiadanej nieruchomości rolnej oddał synowi do bezpłatnego użytkowania, a nadto gromadzi środki finansowe na wyjazd do sanatorium. W dalszej części urzędowego formularza podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a w skład jego majątku wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolna o pow. [...] ha. Wykazał, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł brutto, zaś kwota świadczenia do wypłaty wynosi po potrąceniach [...] zł. Dodatkowo podniósł, że budynki i maszyny rolnicze (ciągnik, inne urządzenia) wymagają generalnego remontu.
Referendarz sądowy stwierdził co następuje
Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od ewentualnej skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł - § 3 w związku z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193).
Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 240 zł netto - § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461) i 295,20 zł brutto - § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.).
Mając na względzie z jednej strony aktualną sytuację materialną skarżącego przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach, z drugiej zaś strony wysokość kosztów postępowania stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym.
W ocenie referendarza, w przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, jednoczesne opłacenie kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia adwokata w sprawie niniejszej, spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym strony. Dlatego zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, które to koszty w większym zakresie niż koszty sądowe, obciążyłyby budżet domowy skarżącego.
Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia.
Natomiast brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone (osób bez dochodów lub o najniższych dochodach, nie posiadających żadnego majątku).
Obecna sytuacja materialna skarżącego nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy w postaci gruntów rolnych o pow. [...] ha. Okoliczność, że skarżący bezpłatnie oddał w użytkowanie część gruntów rolnych synowi nie stanowi przesłanki udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym, skarżący bowiem dobrowolnie wyzbył się możliwości czerpania dochodów z tych gruntów. Wskazać również należy, że z pozostałej części gruntów rolnych skarżący może uzyskiwać dochody, jak też czerpać pożytki (płody rolne), zmniejszając w ten sposób koszty utrzymania.
Wskazać należy, że skarżący ma zapewnione własne, stałe źródło dochodów w postaci emerytury w kwocie [...] zł brutto ([...] zł do wypłaty po potrąceniach ustawowych i egzekucyjnych). Brak jest zatem podstaw do uznania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem referendarza, poniesienie kosztów sądowych w kwocie 100 zł leży w granicach realnych możliwości finansowych strony uzyskującej stały dochód z tytułu emerytury i posiadającej majątek nieruchomy, mogący przynosić dochód, a co najmniej pożytki rolne. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że skarżący nie wykazał istnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Z powyższych względów oraz na podstawie 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie II postanowienia.