Uzasadnienie
W dniu 18 stycznia 2010 roku A.W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...], nr [...] ustalającą zobowiązanie podatkowe w podatku od spadku i darowizn w kwocie [...] z tytułu umowy darowizny pieniędzy w wysokości [...] zł otrzymanej w 1987 roku od A. M. Dnia 12 marca 2010 roku A.W. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych względnie o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wskazała, ze kwota opłaty sądowej od sprawy jest duża i przekracza jej możliwości. Ona natomiast jest samotną emerytką utrzymującą się ze świadczenia w wysokości 1.234,25zł netto, z czego opłaca czynsz za mieszkanie, wodę, gaz i energię elektryczną. Pozostała kwota z emerytury jest niewielka i przeznacza ją na swoje potrzeby osobiste. Żadnych innych dochodów nie osiąga.
Ponadto jest w zaawansowanym wieku, cierpi na różne schorzenia, co również związane jest z wydatkami. Na potwierdzenie swojej sytuacji przesłała pismo ZUS w P. ustalające emeryturę w wysokości 1.268,30 zł oraz dodatek pielęgnacyjny w wysokości 173,10 zł oraz kartę informacyjną potwierdzającą leczenie szpitalne w okresie od dnia 26 listopada 2009 roku do dnia 3 grudnia 2009 roku, podczas którego u wnioskodawczyni rozpoznano niedokrwistość z powodu niedoboru witaminy B12, nadciśnienie tętnicze, przewlekłą chorobę niedokrwienną serca, niedowład połowiczny lewostronny oraz zespół otępienny.
W złożonym na wezwanie sądu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wypełnionym na urzędowym formularzu, wnioskodawczyni potwierdziła dotychczasowe informacje, a ponadto dodała, że posiada mieszkanie o powierzchni 34,08 m² w P., mieszkanie o powierzchni 58,68m² w K., a także działkę o powierzchni 954 m² w K. Dodatkowo wnioskodawczyni wskazała, że nie posiada żadnych przedmiotów mogących przynieść określone profity z ich sprzedaży. Majątek nieruchomy został natomiast zajęty przez Urząd Skarbowy.
Aby wyjaśnić jednak rzeczywistą wnioskodawczyni została ona wezwana do wyjaśnienia w jaki sposób zagospodarowała sporną kwotę 2 mln złotych, od której naliczony został podatek, wyjaśnienia w jaki sposób wnioskodawczyni zagospodarowała nieruchomość rolną położoną w S.S., w gminie C., która stała się podstawą wszczęcia postępowania w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego, wyjaśnienia w jaki sposób wnioskodawczyni gospodaruje posiadanymi nieruchomościami i czy uzyskuje dochody z tytułu ich najmu, przedłożenia kserokopii rocznego zeznania podatkowego za 2009 rok, złożenia oświadczenia o rachunkach bankowych, w tym kontach i lokatach oraz rachunkach kredytowych i zaciągniętych kredytach, a także przedłożenia wyciągów z tych rachunków za ostatnie 6 miesięcy.
W ramach uzupełnienia wnioskodawczyni wyjaśniła, że kwota 2 mln zł, na jaką oszacowany został spadek po jej matce w roku 1889, nie odpowiada dzisiejszej sile nabywczej pieniędzy i dlatego przyjęcie tej samej kwoty po denominacji złotówki przez Naczelnika Urzędu Skarbowego jest nieporozumieniem. Jednocześnie oświadczyła, że część uzyskanego majątku została sprzedana, a uzyskane pieniądze zostały zamienione na dolary amerykańskie. Zmieniająca się cena skupu walut pozwoliła na uzyskanie kwoty, za którą nabyła nieruchomość rolną w S.S. w gminie C. Ze względu na wiek wnioskodawczyni przekazała ona gospodarstwo jako darowiznę swojemu synowi. Pozostałe posiadane nieruchomości są jej własnością, ale nie dzierżawi ich, nie wynajmuje, a konsekwencji nie osiąga z nich żadnych dochodów, a ponosi jedynie koszty ich utrzymania.
W załączeniu przesłała PIT – 40A (roczne obliczenie podatku przez organ rentowy) z którego wynika, że w 2008 roku uzyskała przychód w wysokości 14.075,22 zł, natomiast w 2009 roku uzyskała przychód w wysokości 15.073,76 zł.
Wnioskodawczyni oświadczyła również, że posiada jeden rachunek bankowy, a z przesłanego zestawienia wykonanych na nim operacji za okres od dnia 1 listopada 2009 roku do dnia 30 kwietnia 2010 roku, wynika, że jedyne jej wpływy stanowiły przelewy z tytułu emerytury oraz jednorazowy przelew od J.W.-L w wysokości 470,00 zł. Saldo na koncie wnioskodawczyni nie przekroczyło w tym czasie 2.000,00 zł. Wnioskodawczyni poinformowała również, że nie posiada żadnych innych kont, lokat, rachunków kredytowych, ani zaciągniętych kredytów.
Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja przyznania prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych pokrycia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Za każdym razem na stronie ciąży jednak obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych.
W rozpoznawanej sprawie podana przez wnioskodawczynię wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 399.986,00 zł. Zgodnie z art. 231 p.p.s.a w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne pobiera się wpis stosunkowy. W myśl §1 pkt.
4) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: ponad 100.000 zł – 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2000,00 zł i nie więcej niż 100.000 zł. Według powyższych przepisów wpis stosunkowy wyliczony od podanej przez wnioskodawczynię wartości przedmiotu zaskarżenia wynosi w niniejszej sprawie 4.000,00 zł.
Biorąc pod uwagę wysokość ustalonego wpisu od skargi należy uznać, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Wnioskodawczyni prowadzi bowiem jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w wysokości 1234,25 zł netto, a jej majątek został zajęty przez Urząd Skarbowy i nie przynosi żadnych dochodów. W takiej sytuacji za zasadny należy uznać jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, a więc od części kosztów sądowych tak jak alternatywnie wniosła w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 1 oraz § 3, a także art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ Robert Talaga