Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniuz 29 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Po 100/18

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2017 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej "K.p.a.", art. 4 pkt 3, 4 i 22, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 oraz art. 92b ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.), dalej "u.t.d." i lp. 1.1 i lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] kwietnia 2017 r. o nałożeniu na M. S. kary pieniężnej w wysokości 8 500 zł.

W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego stwierdzono, co następuje.

W wyniku przeprowadzonej 10 listopada 2015 r. na drodze kontroli kierowanego przez K. G. pojazdu marki [...] o nr rej. [...] stwierdzono naruszenie:

1. 1. lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. - wykonywanie transportu drogowego kotła grzewczego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji;
2. 2. lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d. - obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego.

W odniesieniu do wykonywania transportu drogowego wskazano, że kierowca w trakcie kontroli okazał kopię zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Przewoził on w imieniu i na rzecz M. S.:

1. - wężownicę wymienną należącą do M. S. (ładunek własny),
2. - kocioł grzewczy należący do "S." sp. j. [...] w P. z przeznaczeniem dla S. sp. z o. o. w P. Z uwagi na powyższe decyzją z [...] stycznia 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu na M. S. kary pieniężnej w wysokości 8 500 zł.

Decyzją z [...] marca 2016 r. organ odwoławczy powyższą decyzję organu pierwszej instancji uchylił i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Z urzędu Sądowi wiadomo, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Po 420/16 oddalił skargę M. S. na powyższą decyzję z [...] marca 2016 r. W uzasadnieniu wyroku podniesiono, że:

1. - bezsporne było, że pojazd w dniu kontroli prowadził pracownik strony oraz że strona legitymowała się tytułem prawnym do dysponowania pojazdem;
2. - sporne było, czy przewożony ładunek był własnością strony czy należał do innego przedsiębiorcy, co oznaczałoby brak podstaw do uznania przewozu za przewóz na potrzeby własne; organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że organ pierwszej instancji nie poczynił w tym zakresie wyczerpujących ustaleń faktycznych, co skutkowało przedwczesnym ustaleniem, że kocioł nie był własnością strony w dniu dokonywania jego transportu; nie można bowiem wykluczyć na podstawie zebranego materiału dowodowego, że S. sp. j. była jedynie pośrednikiem w sprzedaży kotła wyprodukowanego przez M. S. i możliwe było wobec tego wykonywanie przez niego przewozu niezarobkowego - pomocniczego w stosunku do działalności podstawowej (produkcji kotłów); strona podnosiła, że kocioł w dniu kontroli stanowił jej własność, był przez nią wyprodukowany i pozostawał jej własnością do momentu uregulowania płatności, niezależnie od naniesienia na niego logo i tabliczki znamionowej S. sp. j.; organ pierwszej instancji nie dokonał wyczerpujących ustaleń faktycznych w tym zakresie i nie przeprowadził wymaganych dowodów; ponownie rozpatrując sprawę powinien on uzupełnić materiał dowodowy o dowody przeprowadzone na okoliczność charakteru współpracy skarżącego ze S. sp. j. i dokonać analizy sprawy w zakresie ewentualnego istnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d.

Organ odwoławczy pismem z 17 lutego 2017 r. (k. 38 akt adm.) wezwał stronę do nadesłania pisemnych wyjaśnień i przedstawienia dowodów potwierdzających:

1. - charakter współpracy strony ze S. sp. j. [...], w szczególności w zakresie przewozu przedmiotowego kotła grzewczego;
2. - okoliczność, że strona wyprodukowała przedmiotowy kocioł grzewczy.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona wniosła o zawieszenie postępowania z uwagi na wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (k. 35 akt adm.).

Postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. (pierwotnie widniejący rok wydania postanowienia "2016" sprostowano postanowieniem z [...] czerwca 2017 r.) odmówiono zawieszenia postępowania.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z [...] września 2017 r. podniósł dalej, że decyzją z [...] kwietnia 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego orzekł o nałożeniu na M. S. kary pieniężnej w wysokości 8 500 zł, stwierdzając naruszenie:

1. - lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. - wykonywanie transportu drogowego kotła grzewczego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji;
2. - lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d. - obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego.

Organ odwoławczy wskazał, że:

1. - kierowca L. K. w dniu kontroli nie był pracownikiem strony;
2. - kocioł grzewczy nie był własnością strony, lecz S. sp. j. [...], co potwierdza protokół kontroli drogowej i zeznania kierowcy.

Powyższe oznacza, że nie spełniono przesłanek z art. 4 pkt 4 u.t.d., a więc przedmiotowy przewóz nie jest przewozem na potrzeby własne. Skoro zaś strona nie posiada wymaganej licencji lub zezwolenia, naruszono lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., stąd orzeczono o nałożeniu kary pieniężnej.

Strona wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego, zarzucając jej naruszenie art. 6, 7, 77, 80, 97 § 1 pkt 4 i art. 107 § 3 K.p.a. przez błędne ustalenie stanu faktycznego.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że:

1. 1. do dnia wniesienia skargi nie zakończyło się w tym samym przedmiocie postępowanie sądowoadministracyjne przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu;
2. 2. organ odwoławczy nie zastosował się do wskazówek zawartych we wcześniejszej jego decyzji z [...] marca 2016 r.;
3. 3. przewóz przedmiotowego kotła grzewczego wykonywano na jej potrzeby własne, gdyż spełniono wszystkie przesłanki z art. 4 pkt 4 u.t.d.; w szczególności przewożony kocioł był własnością skarżącego, a dostawę wykonywano dla kupującego na wskazany na fakturze adres (P.);
4. 4. ma wątpliwość, czy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania uznać za niebyłe.

Skarżący uiścił wpis od skargi w wysokości 340 zł.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty są słuszne.

Skarżący nie kwestionował zasadności nałożenia kary pieniężnej za naruszenie lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d. - obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego, a jedynie za naruszenie lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d. - wykonywanie transportu drogowego kotła grzewczego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji.

Zaskarżoną decyzję wydano po zapadnięciu wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Po 420/16, w którym zawarto wskazania co do dalszego postępowania polegające na:

1. 1. przeprowadzeniu dowodów na okoliczność charakteru współpracy skarżącego ze S. sp. j. [...];
2. 2. dokonaniu analizy sprawy w zakresie ewentualnego istnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d.

Mimo tego, że wskazania te wiążą organ odwoławczy (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a."), nie zastosował się on do nich.

W odniesieniu do pierwszego wskazania w ocenie Sądu niewystarczające jest wezwanie skarżącego przez organ odwoławczy (pismem z 17 lutego 2017 r. - k. 38 akt adm.) do nadesłania pisemnych wyjaśnień i przedstawienia dowodów potwierdzających:

1. - charakter współpracy strony ze S. sp. j. [...], w szczególności w zakresie przewozu przedmiotowego kotła grzewczego;
2. - okoliczność, że strona wyprodukowała przedmiotowy kocioł.

Chociaż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (art. 75 § 1 K.p.a.), czyli również wyjaśnienia strony nadesłane w odpowiedzi na wezwanie organu, to jednak w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę całokształt sprawy, organ odwoławczy powinien był przeprowadzić dowód z przesłuchania strony na wskazaną w uzasadnieniu wyroku Sądu okoliczność (art. 86 K.p.a.) lub rozprawę administracyjną w celu przyspieszenia postępowania (art. 89 § 1 K.p.a.).

Ponadto, organ odwoławczy nie zastosował się do drugiego wskazania Sądu, aby zanalizować sprawę pod kątem ewentualnego istnienia przesłanek z art. 92c ust. 1 u.t.d.

Niezastosowanie się przez organ odwoławczy do powyższych wskazań narusza art. 153 p.p.s.a. w kontekście obowiązku organu działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.), wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.) i jego oceny (art. 80 K.p.a.), skutkując niewyjaśnieniem stanu faktycznego (art. 7 K.p.a.) i brakiem stosownego uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.). Mogło to mieć wpływ na wynik sprawy, co przemawia za uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Niezależnie od powyższego organ odwoławczy naruszył art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d. Zgodnie z tym przepisem niezarobkowy przewóz drogowy jest to przewóz na potrzeby własne - każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający warunek, że w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby. Jak wynika zaś ze stanu faktycznego sprawy (faktura VAT nr [...] z 10 listopada 2015 r.) przewożony w dniu kontroli kocioł skarżący sprzedał S. sp. j. [...]. Oznacza to, że przewóz kotła był przewozem na potrzeby własne, a na wykonywanie tego rodzaju przewozu nie jest wymagane posiadanie zezwolenia lub licencji.

Ponadto organ odwoławczy nieprawidłowo na str. 6 zaskarżonej decyzji wskazał, że kierowcą pojazdu w dniu kontroli był L. K. i nie był on pracownikiem strony, naruszając tym samym art. 4 pkt 4 lit. a u.t.d. Z materiału dowodowego wynika zaś, że kierującym pojazdem był K. G., czego nie zakwestionował orzekający uprzednio Sąd w sprawie o sygn. akt III SA/Po 420/16.

Nie jest natomiast zasadny zarzut prowadzenia co do przedmiotowej sprawy dwóch postępowań sądowoadministracyjnych, gdyż wydany w sprawie o sygn. akt III SA/Po 420/16 wyrok jest prawomocny.

Nie ma z kolei znaczenia dla rozstrzygnięcia wydanie przez organ pierwszej instancji postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, ponieważ nie służy na nie zażalenie (art. 101 § 3 w zw. z art. 141 § 1 K.p.a.). Sprostowanie tego postanowienia w zakresie daty jego wydania (postanowieniem z [...] czerwca 2017 r.) nie ma wpływu na wynik sprawy. Nie naruszono w tym kontekście art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

Wobec tego Sąd orzekł, jak w pkt 1. sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2. sentencji na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota 340 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi.

Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy weźmie pod uwagę zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku wskazania co do dalszego postępowania.