Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego w X. postanowieniem z dnia 14 września 2015r., nr..., działając na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1619; dalej: "u.p.e.a."), uznał za nieuzasadniony zarzut w sprawie prowadzonego względem W. postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr... wystawionego przez Wójta Gminy S..
W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że jako przesłankę wniesionego zarzutu strona podniosła wykonanie obowiązku. Organ zwrócił się do wierzyciela o zajęcie merytorycznego stanowiska w kwestii zarzutu. Wójt Gminy S. postanowieniem z dnia 7 lipca 2015 r. uznał zarzut zobowiązanej za nieuzasadniony, gdyż w jego ocenie w sprawie nie doszło do wykonania przez zobowiązaną obowiązku. Kwota wynikająca z w.w. tytułu wykonawczego jest brakującą częścią należności pomiędzy wpłatą zobowiązanej z dnia 14 stycznia 2015 r. w wysokości 320,00 zł a kwotą wynikającą z decyzji ustalającej wysokość zobowiązania na kwotę 537,20 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w X. postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2015 r. orzekł o wniesieniu zażalenia na postanowienie Wójta Gminy S. po terminie.
Organ egzekucyjny stwierdził, że wypowiedź wierzyciela o niezasadności zarzutu zobowiązanej jest niego wiążący.
W zażaleniu W. wywiodła, iż nie zgadza się z niesprawiedliwą, zbyt uciążliwą egzekucją. Równocześnie wskazała, że organ egzekucyjny działa niezgodnie z prawem, gdyż kwota wolna od zajęć wynosi obecnie ok. 1750 zł, zaś skarżącej zajęto całą emeryturę ponad 1500 zł i to pomimo określonych stałych płatności, rat i pożyczek, które są dokonywane z jej konta.
W rezultacie złożonego przez stronę zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej w... postanowieniem z dnia 14 października 2015 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 18, art. 33 § 1 pkt 1 i art. 34 § 5 u.p.e.a., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny nie był uprawniony do ingerowania w merytoryczną wypowiedź wierzyciela w kwestii zarzutu strony. Niezależnie od tego w badanej sprawie wskazanie przez zobowiązaną na wykonanie obowiązku jest niezgodne ze stanem faktycznym.
W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w..., wskazując, że zaskarżone postanowienie sankcjonuje obciążanie jej zbyt uciążliwymi kosztami instalacji w wsi kanalizacji ściekowej. Dotychczas nie podano skarżącej, dlaczego zwiększono jej udział w kosztach kanalizacji z 320 zł o prawie 170%. Ponadto organ egzekucyjny zajął stronie całą emeryturę, nie zważając na ograniczenia przepisami.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w... wniósł o oddalenie skargi, wskazując na niezasadność zawartych w niej zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżony akt nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w... z dnia 14 października 2015 r., którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji orzekające o niezasadności zarzutu w sprawie prowadzonego wobec W. postępowania egzekucyjnego
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 33 u.p.e.a. podstawą prawną zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być wyłącznie przyczyny enumeratywnie wymienione w tym przepisie:
- 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
- 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
- 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
- 4) błąd co do osoby zobowiązanego;
- 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
- 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
- 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
- 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
- 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
- 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Instytucja zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego ma na celu weryfikację dopuszczalności i prawidłowości wszczęcia i prowadzenia tego postępowania. Rzeczą organu egzekucyjnego jest w każdym przypadku zweryfikowanie podanych przez zobowiązanego podstaw prawnych zarzutów, tj. przypisanie okoliczności podniesionych przez zobowiązanego do odpowiednich zarzutów enumeratywnie wymienionych w powyższym przepisie.
W ramach tej instytucji ustawodawca przewidział konieczność ustosunkowania się wierzyciela do zgłoszonych zarzutów; wyłącznie wierzyciel jest uprawniony do konkretyzacji obowiązku podlegającego egzekucji i wystawienia tytułu wykonawczego obejmującego ten obowiązek. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że – co na gruncie analizowanej sprawy wymaga podkreślenia – w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
W. w związku z prowadzonym względem niej postępowaniem egzekucyjnym w dniu 22 czerwca 2015 r. zgłosiła zarzut wykonania obowiązku (art. 33 § 1 pkt. 1 u.p.e.a.). Jako uzasadnienie podniesionego zarzutu zobowiązana wskazała, że Wójt Gminy S. w sposób nieuzasadniony zwiększył wysokość ciążącego na niej obowiązku o 170%. Zdaniem strony, prawidłowa kwota zobowiązana powinna odpowiadać wysokości dokonanej przez nią wpłaty 320,00 zł, nie zaś – jak wynik z decyzji ustalającej wysokość zobowiązania – 537,20 zł.
Ponadto w toku postępowania odwoławczego skarżąca podniosła zarzut zastosowania przez organ zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.). Strona wywiodła, iż organ egzekucyjny działa niezgodnie z prawem, gdyż kwota wolna od zajęć wynosi obecnie ok. 1750 zł, zaś skarżącej zajęto całą emeryturę ponad 1500 zł i to pomimo określonych stałych płatności, rat i pożyczek, które są dokonywane z jej konta.
Sąd stwierdził, że zarzut ujęty w piśmie z dnia 22 czerwca 2015 r. dotyczył wyłącznie kwestii wykonania obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) i jako taki został rozstrzygnięty przez wierzyciela – Wójta Gminy S. ostatecznym postanowieniem z dnia 7 lipca 2015 r. o odmowie jego uwzględnienia. Organ egzekucyjny prawidłowo stwierdził, że był związany ostatecznym stanowiskiem wierzyciela w tej sprawie, na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. Już z tego powodu zarzut strony dotyczący wykonania egzekwowanego obowiązku nie mógł zostać uwzględniony przez organ egzekucyjny.
Niezależnie od tego należy zwrócić uwagę, iż skarżąca podniosła w skardze argument odnoszący się do zasadności nałożonego obowiązku – dlaczego zwiększono jej udział w kosztach kanalizacji z 320 zł (czyli kwoty, którą zapłaciła) o prawie 170% (czyli o kwotę wynikającą z tytułu wykonawczego, której nie zapłaciła i która podlega egzekucji). Problem ten nie mógł zostać poddany badaniu przez organ egzekucyjny, który zgodnie z art. 29 § 1 in fine u.p.e.a. nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Natomiast odnosząc się do zarzutu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, należy uznać, iż Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie przyjął, że zarzut ten – podniesiony w zażaleniu od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w X. – nie mógł wywołać oczekiwanego przez nią skutku, gdyż był spóźniony. Zarzut ten mógł zostać wniesiony w terminie 7 dni od chwili doręczenia zobowiązanej tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że przyjęcie odmiennej interpretacji i dopuszczenie do formułowania kolejnych zarzutów w toku już toczącego się postępowania wywołanego wniesieniem zarzutów, naruszałoby nie tylko wskazaną regułę dotyczącą terminu na ich wniesienie, ale i zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.), gdyż nowo postawiony zarzut podlegałby badaniu po raz pierwszy przez organ odwoławczy, nie zaś organ pierwszej instancji (zob. wyrok NSA z 27 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1435/10; wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2007/13 – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie odpowiada obowiązującemu prawu, stąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji wyroku.