Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 24 listopada 2022 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. w [...] działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138§ 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku (t.j. Dz.U. z 2022r. poz. 2000) – k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dróg Miejskich w P. w przedmiocie nałożenia na spółkę kary pieniężnej w kwocie 4979,00 złotych za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne.
Spółka złożyła wniosek do ZDM o wydanie zezwolenia na ustawienie rusztowania od 22 lipca 2021roku do 5 sierpnia 2021 roku w pasie drogi ulicy [...] w P. (wniosek wpłynął do organu 20 lipca 2021 roku).
W dniu 22 lipca 2021 roku spółka zgłosiła awarię gzymsu kamienicy na elewacji frontowej i poinformowała o rozpoczęciu prac z dniem 23 lipca 2021 roku.
O zakończeniu 13 sierpnia 2021 roku prac związanych z remontem elewacji i izolacji budynku spółka poinformowała ZDM pismem z 14 sierpnia 2021 roku.
Decyzją z 29 listopada 2021 roku strona otrzymała pozwolenie na zajęcie pasa drogowego na okres od 27 lipca 2021 roku do 5 sierpnia 2021 roku. Organ ustalił, że spółka nie posiadała zezwolenia w następujących okresach: 23-27 lipca 2021 roku i 6 -13 sierpnia 2021 roku.
Zgodnie z oświadczenie strony z dnia 11 stycznia 2022 roku prace na rusztowaniu trwały do 5 sierpnia 2021 roku, prace związane z izolacją fundamentów do 13 sierpnia 2021 roku. Organ odstąpił od nałożenia kary za okres 23-27 lipca 2021 roku.
Kara pieniężna została naliczona za 8 dni zajęcia pasa drogowego (chodnika) przez postawienie rusztowania o wymiarach 15,56 metra kwadratowego, za okres 6-13 sierpnia 2021 roku.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że w aktach sprawy jest zgłoszenie strony o wprowadzenie zmian w organizacji ruch na czas od 29 lipca 2021 roku do 15 sierpnia 2021 roku, jednak brak na nim pieczątki wpływu do organu, strona nie uiściła stosownej opłaty, a ZDM na powyższy okres nie wydał zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.
Kolegium podniosło, że zajęcie pasa drogowego na cele związane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej – art. 40 ust. 1 ustawy o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 470) – u.d.p. Zgodnie z ust. 12 art.40 ustawy za zajęcie pasa drogi bez zezwolenia zarządcy drogi- zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10- krotności opłaty ustalonej zgodnie z ust.4-5. Nałożona na stronę kara w wysokości 4979,00 złotych uwzględnia zapisy uchwały nr. [...] Rady Miasta P. z 25 maja 2024 roku w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta P. (Dz. Urzęd. Woj. Wlkp. z 2021 po. 1376 z zm.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji i zasądzenie na swoją rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77§ 1 k.pa. w zw. z art. 80 k.p.a, art. 8 k.p.a., art. 77§4 k.p.a. i art. 64§ 2 k.p.a.
Zdaniem skarżącej organ nie dopełnił obowiązku pełnego wyjaśnienia sprawy zgodnie ze stanem faktycznym, dokonał dowolnej oceny dowodów, w szczególności pominął fakt dokonania przez spółkę zgłoszenia o wprowadzenie zmiany w organizacji ruchu papierowo w sposób ustalony przez organ pierwszej instancji,poprzez wrzucenie zgłoszenie do skrzynki podawczej. Strona korzystając z skrzynki podawczej działała w zaufaniu do organu władzy publicznej dokonując zgłoszenia do zmian w organizacji ruchu, albowiem takie rozwiązanie przyjmowania korespondencji w okresie pandemii Covid przyjął sam organ. Nie został przez organ w trybie art. 64§ 2 k.p.a. wezwana o uzupełnienie braków zgłoszenia o wprowadzenie zmiany w organizacji ruchu. Zdaniem skarżącej w takiej sytuacji należy uznać, że zgłoszenie zmian w organizacji ruch należy uznać za skuteczne wobec organu I instancji. Do skargi skarżącą przedłożyła potwierdzenie przyjęcia awaryjnego zajęcia pas drogi z 22 lipca 2021 roku.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Materialnoprawną podstawą do wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia jest przepis ar. 40 ust 12 u.d.p. Zgodnie z art. 39 u.d.p. ustawodawca wprowadza generalną zasadę zakazu dokonywania w pasie drogowym czynności nie związanych z ruchem drogowym w tym lokalizowania obiektów i urządzeń nie związanych z ruchem drogowym. Wyjątek od tej zasady został ustanowiony w art. 40 ust. 1 u.d.p. który stanowi, że zajęcie pasa drogowego na cele nie związane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie, o który mowa w ust. 1 dotyczy:
- 1. prowadzenie robót w pasie drogowym,
- 2. umieszczenia w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego,
- 3. umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam,
- 4. zajęcie pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt. 1-3.
Wyjątek od obowiązku uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego jest przewidziany art.40 ust. 14 u.d.p., który stanowi, że przepisu ust. 1 nie stosuje się w razie konieczności usunięcia awarii urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, a znajdujących się w pasie drogowym. Po zlokalizowaniu awarii prowadzący roboty niezwłocznie zawiadamia o tym zarządcę drogi i w porozumieniu z nim określa termin i powierzchnię zajętego pasa drogowego. Urządzeniami nie związanymi z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego znajdującymi się w pasie drogowym w rozumieniu art. 40.ust. 14 u.d.p. są umieszczone w pasie drogowym urządzenia infrastruktury technicznej, niezwiązane z drogą, w szczególności linie energetyczne, linie telekomunikacyjne, przewody kanalizacyjne służące do odwadniania drogi, gazowe, ciepłownicze, wodociągowe.
Za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi – art. 40 ust 12 pkt. 1 u.d.p. - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną w wysokości 10- krotności opłaty ustalonej zgodnie z ust 4-6.
W rozpatrywanej sprawie okolicznościami bezspornymi jest,że skarżąca spółka na wskutek jej wniosku uzyskała zezwolenie na zajęcie 15, 57 metra kwadratowego pasa drogowego w celu prowadzenia robót przy ul. [...] w P. od 27 lipca 2021 roku do 5 sierpnia 2021 roku. Dnia 14 sierpnia 2021 roku do organu wpłynęło pismo, którym spółka poinformowała o zakończeniu prac 13 sierpnia 2021 roku.
Przedmiotem sporu jest zasadność nałożenia na skarżąca kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi w okresie od 6 sierpnia 2021 roku do 13 sierpnia 2012 roku. Strona skarżącą przyznaje w piśmie z dnia 11 stycznia 2022 roku, że w dniu 6 sierpnia 2021 roku dokonała rozbiórki rusztowania, w dniach 9-13 sierpnia 2021 roku wykonano izolację fundamentów i 13 sierpnia 2021 roku zakończono prace łącznie z przywróceniem do stanu nawierzchni. Zdaniem strony skarżącej nie zasadnie została obciążona karą za zajęcie pasa drogi bez zezwolenia zarządcy drogi albowiem 22 lipca 2021 roku dokonała zgłoszenia wprowadzenia zmiany w zatwierdzonej czasowej organizacji ruchu od 29 lipca 20121 roku do 15 sierpnia 2021 roku – zawiadomienie o wprowadzeniu zmiany organizacji ruchu w trybie awaryjnym z rozpoczęciem prac na 23 lipca 2021 roku z uwagi na awarię – naderwanie gzymsu elewacji frontowej.
Sąd podziela zarzut skargi,że organ błędnie przyjął, że brak pieczęci organu na powyższych zawiadomieniach nie pozwala na przyjęcie,że wpłynęły one do organu. W sytuacji zorganizowania przez organ przyjmowania korespondencji od wnioskodawców poprzez wrzucenie do skrzynki podawczej w siedzibie organu w okresie pandemii Covid, brak pieczęci wpływu jest oczywisty. Jednocześnie Sąd zauważa, że korespondencja ta dotyczy zgłoszenia wprowadzenie zmian do zatwierdzonej czasowej organizacji ruchu i nie stanowi wniosku strony skarżącej o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego od 6 sierpnia do 13 sierpnia 2021 roku.
Zatem błędne ustalenia organu w tym zakresie nie mają wpływu na rozstrzygnięcie. Zgłoszenia te nie mogą zastępować wniosku strony o udzielenie pozwolenia na zajęcie pasa drogowego. Strona skarżąca powinna wystąpić do zarządcy drogi z kolejnym wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w okresie od 6 sierpnia 2021 roku do 13 sierpnia 2021 roku, czego nie uczyniła. Jednocześnie spółka nie została obciążona kara pieniężną za zajęcie pasa drogowego w okresie od 23 lipca 2021 roku do 27 lipca 2021 roku ponieważ poinformował o oderwaniu gzymsu kamienicy na elewacji frontowej i o rozpoczęciu prac z tym związanych.
Zdaniem Sądu należy podkreślić,że zajęcie pasa drogowego podlega reglamentacji, a naruszenie tego obowiązku jest sankcjonowane karą pieniężną.
W obu przypadkach zajęcie stanowiska przez organ wymaga wydania decyzji administracyjnej. Zezwolenie na zajęcie pasa drogowego jest udzielane na konkretny okres i dotyczy wyznaczonej powierzchni, a każdy dalszy okres zajęcia pasa drogowego wymaga nowego zezwolenia. Zezwolenia na zajęcia pasa drogowego są zezwoleniami czasowymi. Zatem kontynuacja zajęcia pasa drogowego po okresie, na który została udzielona zgoda uzależniona jest od wydania zezwolenia na następny okres. Upływ terminu wywołuje bowiem skutek prawny polegający na wygaśnięciu prawa i obowiązków materialnych. Dzień złożenia wniosku nie skutkuje z tą chwilą uzyskania zezwolenia i nie legalizuje zajęcia. Nie stanowi braku formalnego zgłoszenia zmian do zatwierdzonej organizacji ruch wniosek o udzielenie zgody na zajęcie pasa drogowego.
Kara pieniężna jest sankcją za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia albo niezgodnie z określonymi w zezwoleniu warunkami. Odpowiedzialność ta ma charakter zobiektywizowany, a ustawową przesłanką nałożenia kary jest zajęcie pasa drogowego.
Dla powstania odpowiedzialności z tego tytułu niezbędna jest jedynie wykazanie zaistnienia określonych znamion działania lub zaniechania przez sprawcę deliktu administracyjnego. Z art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. nie wynikają jakiekolwiek dodatkowe warunki nałożenia kary, oprócz stwierdzenia, że pas drogowy był zajmowany bez zezwolenia. Okolicznościami istotnymi w sprawie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia są: ustalenie faktu zajęcia pasa drogowego przez dany obiekt, podmiotu który dokonał zajęcia, brak stosownego zezwolenia oraz powierzchnia zajętego pas i liczba dni zajmowania pasa bez zezwolenia.
W ocenie Sądu wbrew zarzutom skargi organy administracji rozpatrzyły całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego i oceniły go prawidłowo w kontekście przesłanek nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pas drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.