Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 grudnia 2021 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu z dnia 23 września 2021 r. (nr [...]) w przedmiocie wymierzenia R. M. kary pieniężnej w łącznej wysokości 84.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach, poza kasynem gry.
Podstawą wydania powyższej decyzji był następujący stan faktyczny.
W dniu 8 listopada 2016 roku pracownicy Urzędu Celnego w K. przeprowadzili kontrolę w zakresie gier hazardowych urządzanych w lokalu przy ul. [...] w K..
W przeszukiwanym lokalu znajdowało się siedem podłączonych do sieci elektrycznej i gotowych do gry urządzeń o nazwach: [...], które przypominały swoim wyglądem automaty do gier. W lokalu nie prowadzono innej działalności poza urządzaniem gier na automatach. Tytuł prawny do kontrolowanego lokalu posiadał R. M. na podstawie umowy najmu zawartej w dniu 2 czerwca 2016 roku z S. J.. Kontrolujący nie zastali w lokalu dysponenta automatów ani żadnych osób sprawujących władztwo nad urządzeniami. Stwierdzono, że jest to lokal samoobsługowy.
W wyniku przeprowadzonego eksperymentu procesowego na każdym z ujawnionych automatów, funkcjonariusze ustalili, że oferowane na nich gry są grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, urządzanymi dodatkowo z naruszeniem przepisów tej ustawy. Przebieg przeprowadzonego eksperymentu procesowego z gier na ujawnionych automatach oraz ustalenia kontrolujących zostały zawarte w protokole eksperymentu procesowego o numerze [...] z 8 listopada 2016 roku.
Decyzją z dnia 23 września 2021 roku Naczelnik Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu, wymierzył R. M. karę pieniężną w łącznej wysokości 84.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry.
W wyniku odwołania R. M. decyzją z dnia 14 grudnia 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu.
W uzasadnieniu decyzji organ przywołał dotychczasowy przebieg sprawy oraz odniósł się do podniesionych zarzutów uwzględniając poczynione w sprawie ustalenia, które w jego ocenie były wystarczające do przypisania R. M. statusu podmiotu urządzającego gry na przedmiotowych automatach poza kasynem stanowiąc podstawę do uznania, że w związku z tym podlegał karze pieniężnej w wysokości 12.000,00 zł od każdego automatu do gier.
Pismem z dnia 17 stycznia 2022 roku pełnomocnik R. M., zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wskazaną decyzję zarzucając jej:
- 1. obrazę przepisów art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych w zw. z art. 121 § 1, 122, 180, 187, 188 i 191 199 oraz art. 200 a § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa, polegającą na braku wszechstronnego zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego, w tym brak przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów, mających istotne znaczenie w sprawie, w tym między innymi dowodu z przesłuchania R. M. w charakterze strony, zeznań świadka Z. C., dowodu z oględzin 7 urządzeń objętych niniejszym postępowaniem z udziałem strony, a ponadto brak przeprowadzenia rozprawy, celem umożliwienia stronie, czyli R. M. złożenie zeznań w charakterze strony oraz umożliwienie zadawania pytań świadkowi Z. C. oraz biegłemu, co do okoliczności faktycznych sprawy, w tym ustalenia kto urządzał gry w lokalu położonym w K. przy ul. [...], jaki był charakter zatrzymanych urządzeń oraz brak dopuszczenia dowodu ze wszystkich dokumentów akt Sądu Rejonowego w K., II K [...], w tym z innych protokołów przesłuchań współoskarżonych i świadków, a także strony, zawierających poszerzony materiał dowodowy w porównaniu do tego, który został dopuszczony przy wydaniu decyzji przez organ I i II instancji, co doprowadziło do przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów poprzez dowolne przyjęcie, że R. M. urządzał gry na 7 automatach poza kasynem gry bez wymaganej koncesji w lokalu przy ul. [...] w K.;
- 2. obrazę przepisów art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2 ust. 3-5 oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o grach hazardowych, wyrażającą się przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów poprzez dowolne przyjęcie, że R. M. urządzał gry na 7 automatach poza kasynem gier bez wymaganej koncesji w lokalu przy ul. [...] w K., podczas gdy jedynym dysponentem i urządzającym działalność w tym lokalu tego dnia i w okresie poprzedzającym był wyłącznie Z. C. oraz reprezentowana przez niego firma "[...]", jak również firmy F. oraz A., prowadzący tam działalność gospodarczą, zaś R. M. nie udostępniał nikomu przedmiotowego lokalu do potrzeb organizowania i urządzania gier na zatrzymanych urządzeniach;
- 3. obrazę przepisów art. 201 § 1 pkt 2 w zw. z art. 208 § 1 i art. 233 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 i art. 219 Ordynacji podatkowej, polegające na wadliwym przyjęciu, że rozpatrzenie sprawy Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu i wydanie decyzji w sprawie dotyczącej wymierzenia kary pieniężnej w trybie administracyjnym nie jest uzależnione od rozstrzygnięcia sprawy karnej toczącej się przed Sądem Rejonowym w K. o sygn. akt II K [...], podczas gdy kwestia ewentualnej winy i odpowiedzialności karnej R. M., a przede wszystkim przeprowadzane w sprawie karnej nowe dowody, którą są i będą przeprowadzane w toku powołanego postępowania karnego, mają ścisły i bezpośredni związek z postępowaniem w sprawie ewentualnego wymierzenia wymienionemu kary pieniężnej w trybie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, a w konsekwencji rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie prawidłowej decyzji, opartej na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego, jest w sposób bezpośredni uzależnione od rozstrzygnięcia w powołanej sprawie karnej.
W konsekwencji pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, ewentualnie o uchylenie decyzji I i II instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 137 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, określanej dalej jako "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższego kryterium wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie nałożenia na R. M. kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gier. Z ustaleń faktycznych organów wynikało, że R. M. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą S.. Funkcjonariusze Urzędu Celnego w K. w trakcie kontroli lokalu przy ulicy [...] w K. (z treści dokumentu " Rozwiązanie umowy najmu" wynika, że był to garaż o powierzchni 31,80 m kw, najemcą był R. M.) stwierdzili, iż w lokalu tym znajduje się siedem automatów do gier. Lokal nie stanowił kasyna gry i nie był objęty zezwoleniem na prowadzenie działalności w zakresie gier hazardowych. Wynik możliwych do rozegrania na stwierdzonych w lokalu urządzeniach gier był nieprzewidywalny i niezależny od woli ani zręczności uczestnika gry. Automaty były wykorzystywane do komercyjnego organizowania gier losowych.
Tym samym w ocenie organów zaistniały przesłanki do wymierzenia jej kar pieniężnych na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych (tj. Dz. U. 2016, poz. 471 ze zm., dalej "u.g.h.").
Zgodnie z powołanymi przepisami, grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości (ust. 3), a także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy (ust. 5). Wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (ust. 4). Do uznania urządzenia za automat do gry wystarczające jest, że cechą przeprowadzanej na nim gry jest organizowanie jej w celach komercyjnych i że gra ma charakter losowy.
Taka zaś działalność ma charakter koncesjonowany, nawet jeżeli w grze nie występuje wygrana pieniężna lub rzeczowa polegająca choćby na przedłużeniu czasu gry bez wpłaty dodatkowej stawki, czy rozpoczęcie nowej gry poprzez wykorzystanie wygranej (punktów) z poprzedniej gry (art. 2 ust. 4 ustawy o grach hazardowych).
Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, gromadząc niezbędne dowody, i prawidłowo zastosowały właściwe przepisy prawa. Ocena te nie nosi znamion dowolności. Nie ulega wątpliwości, że w wynajmowanym przez skarżącego lokalu stwierdzono automaty do gier. Były to urządzenia elektroniczne, które pozwalały na rozgrywanie gier hazardowych (losowych), których wynik był nieprzewidywalny i niezależny od woli ani zręczności uczestnika gry (wybór znaków i ich układ na walcach zależał od przypadku). Gry miały charakter losowy i możliwe było uzyskanie wygranych rzeczowych polegających na prowadzeniu nowych gier przy wykorzystaniu wygranych wcześniej punktów, jak i pieniężnych. Gry na zakwestionowanych automatach odpowiadały dyspozycjom z art. 2 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 ustawy o grach hazardowych, jako że zawierały sobie element losowości (przebieg i wynik gry był niezależny od gracza) i umożliwiały uzyskanie wygranej rzeczowej w postaci możliwości rozegrania kolejnej gry poprzez wykorzystanie wygranych wcześniej punktów, co potwierdziły wyniki eksperymentów przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Służby Celnej.
Do kwalifikacji charakteru gier wystarczający był materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i organy miały prawo czynić takie ustalenia we własnym zakresie, prowadząc postępowanie w trybie Ordynacji podatkowej. W tym względzie organy wyjaśniły przyczyny, z powodu których uznały sporne automaty za automaty do gier w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych. W konsekwencji powyższego R. M. objęto dyspozycją art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Stanowisko organu administracji publicznej zostało szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wykazał, że gry na automatach spełniały przesłanki z art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. - były bowiem grami losowymi, toczyły się o wygrane rzeczowe oraz pieniężne oraz organizowane były w celach komercyjnych, tzn. dla osiągnięcia zysku. Takie ustalenia wynikały między innymi z protokołu eksperymentu procesowego z dnia 8 listopada 2016 roku.
W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił organom ustalić, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów ustawy o grach hazardowych wskutek urządzania gier na automatach poza kasynem gry, tj. w miejscu, które nie było punktem gier na automatach o niskich wygranych, czy też salonem gier, a zatem nie było miejscem, w którym ustawodawca dopuszcza urządzanie takich gier na podstawie art. 129 ust. 1 u.g.h.
Zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. (w brzmieniu obowiązującym na dzień przeprowadzenia przedmiotowej kontroli), karze pieniężnej podlegał urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Wysokość kary pieniężnej wymierzanej w takim przypadku wynosiła, stosownie do obowiązujących wówczas uregulowań art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h., 12.000,00 zł od każdego automatu. Jedynie, jak wynika z art. 141 u.g.h., w odniesieniu do organizowania zgodnie z art. 129 - 140: 1) gier na automatach w salonach gier na automatach, 2) gier na automatach o niskich wygranych w punktach gier na automatach o niskich wygranych - art. 89 ust. 1 pkt 2 nie stosuje się.
Pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.) urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h.
Natomiast "urządzający gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje zatem w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu. Urządzanie gier na automatach to nie tylko udostępnianie swojego urządzenia, ale także umożliwianie grającym korzystanie z niego, nawet jeżeli stanowi ono cudzą własność. Warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych.
Nie wyklucza to oczywiście możliwości współdziałania wielu podmiotów w nielegalnym procederze urządzania gier, którzy na podstawie zawartej umowy dokonują podziału zadań i funkcji związanych z procesem organizacji gier.
W tym zakresie organy administracji zasadnie przyjęły, że R. M. był "urządzającym gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. W kontekście zgromadzonego materiału dowodowego przyjęta przez organy kwalifikacja okazała się prawidłowa. W szczególności potwierdzają to ustalenia dotyczące lokalu przy ulicy [...] w K., który został wynajęty przez R. M. (najemca). W sprawie uznania R. M. za "urządzającego gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych istotne okazało się ustalenie, że skarżący posiadał tytuł prawny do lokalu przy ul. [...] w K. na podstawie umowy najmu zawartej w dniu 2 czerwca 2016 roku z S. J., co wynika z samej umowy załączonej do akt. W sposób prawidłowy też uwzględniono w sprawie dowód w postaci przesłuchania w charakterze podejrzanego - R. M. z dnia 27 stycznia 2017 w sprawie o sygn. akt [...] sporządzony po kontroli lokalu położonego przy ul. [...] w K., w którym ujawniono nielegalnie działające automaty do gry.
Organ prawidłowo uwzględnił również protokół z dnia 27 stycznia 2017 roku, sygn. akt PR [...] dotyczący przesłuchania w charakterze podejrzanego - Z. C. po dniu kontroli lokalu, który poświadczył aktywną rolę R. M. w urządzaniu gier na automatach. Wyjaśniono w nim, jak doszło do podjęcia współpracy Z. C. z R. M., jakie obowiązki związane z automatami do gier zlecał R. M. (między innymi pilnowanie lokalu oraz automatów, ich odblokowywanie, resetowanie oraz przyjmowanie od graczy zgłoszeń o awariach lub nieprawidłowościach w działaniu automatów), i jakie wynagrodzenie pobierał z tego tytułu od R. M., który przywiózł i wstawił do lokalu przedmiotowe automaty do gier, nadzorował działalność lokalu, uzupełniał bilon w automatach na wygrane, wypłacał z nich pieniądze wpłacone przez grających, a następnie rozliczał się z przedstawicielami firm dysponujących eksploatowanymi urządzeniami, przyjmował informacje o awariach lub nieprawidłowościach w działaniu automatów (podany był numer telefonu skarżącego, numer ten był wskazany w lokalu) i przekazywał je serwisantom urządzeń. W świetle powyższych okoliczności organy prawidłowo wywiodły, że doszło do porozumienia i podziału ról przy urządzaniu gier na przedmiotowych automatach, pomiędzy R. M. a Z. C..
W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy potwierdził trafność kwalifikacji prawnej przyjętej przez organy, w świetle którego skarżący spełniał wszystkie warunki ustawowe do uznania skarżącego za osobę urządzającą gry na automatach poza kasynem gier, organizującą je w lokalu będącym przedmiotem kontroli funkcjonariuszy urzędu celnego. W tym zakresie organ odwoławczy uznał akt oskarżenia sporządzony przez Prokuraturę Rejonową w K. przeciwko R. M. z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. akt PR Ds [...] za jeden z dowodów prowadzących do ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Na potrzeby prowadzonej sprawy istotne były wyłącznie ustalenia faktyczne, zbieżne z ustaleniami dokonanymi przez organ administracji publicznej. Treść aktu oskarżenia - z perspektywy procesowej - została potraktowana przez organ prowadzący sprawę jako uzupełnienie zgromadzonego materiału dowodowego po tym, jak organ pierwszej instancji uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do wydania decyzji.
Organy administracji publicznej były jednocześnie uprawnione – w ramach zasady swobodnej oceny materiału dowodowego - do tego, aby uwzględnić pierwsze zeznania Z. C., a nie zeznania z przesłuchania Z. C., który w dniu 5 czerwca 2017 r., w sprawie PR [...], zeznał, że R. M. nie miał nic wspólnego z automatami. Treść tych wyjaśnień niewątpliwie zmierzała do uniknięcia odpowiedzialności przez R. M.. Jednocześnie nie wynikało z nich, że na dalszym etapie postępowania karnego zostaną ujawnione dowody o istotnym znaczeniu dla załatwienia kontrolowanej sprawy.
Również przedłożone na rozprawie dokumenty nie wykluczyły odpowiedzialności administracyjnoprawnej R. M. z tytułu urządzania gier na automatach uznanych za gry hazardowe. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prawidłowo ustalono, że R. M. zorganizował miejsce (lokal) na posadowienie w nim przedmiotowych automatów do gier, a następnie przygotował technicznie wynajęty lokal (w tym zainstalował monitoring pomieszczenia) i wyposażył go w przedmiotowe automaty do gier, zapewnił odpowiednie warunki umożliwiające eksploatację tych automatów (zasilenie elektryczne, oświetlenie, ogrzewanie), zatrudnił obsługę lokalu, za co wypłacał obsłudze wynagrodzenie, udostępniał automaty graczom oraz wykonywał inne aktywne działania związane z bieżącą obsługą eksploatowanych w jego lokalu urządzeń. Ustalenia organu w tym względzie wskazują, że skarżący brał czynny udział w urządzaniu gier na przedmiotowych automatach.
Takie działania stanowiły wystarczającą podstawę do uznania skarżącego za urządzającego gry na automatach poza kasynem gry, a w konsekwencji skarżący jest adresatem administracyjnej kary pieniężnej nakładanej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.
Nawiązując do twierdzenia skarżącego, że stroną postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie powinien być Z. C. lub firmy: F. oraz A., należy przypomnieć, iż w świetle ustawy o grach hazardowych dopuszczalne pozostaje uznanie za "urządzającego gry" na automatach kilku podmiotów, z których każdy - jako odrębny podmiot prawa - ponosi niezależnie odpowiedzialność prawną, w tym administracyjną, za swoje działania i zaniechania. Uznanie dysponenta lokalu za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych wymaga uwzględnienia okoliczności faktycznych konkretnej sprawy, w tym ustalenia, czy osoba podejmowała czynności, które polegałyby na aktywnych działaniach, wskazujących na istotny udział w procesie urządzania gier na automatach. Sankcja administracyjna w postaci kary pieniężnej może być nałożona na więcej niż jeden podmiot. Warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2018 r., sygnatura akt II GSK 3745/17).
Odnosząc się zatem do argumentacji, że R. M. nie urządzał gier na zatrzymanych automatach, ponieważ jedynymi dysponentami i urządzającymi działalność w lokalu przy ul. [...] w dniu kontroli i w okresie poprzedzającym byli Z. C. oraz reprezentowana przez niego firma "[...]", jak również firmy F. i A., należy podkreślić, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu zasadnie wskazał, że przedmiotowe postępowanie było prowadzone w stosunku do R. M., który w sposób świadomy udostępnił lokal, którym dysponował w dacie kontroli (z dokumentów: "Umowa najmu zawarta dnia 2 czerwca 2016 r." oraz "Rozwiązanie umowy najmu zawartej dnia 2 czerwca 2016 r." wynika, że umowa najmu została rozwiązana dnia 4 grudnia 2016 r.) pod przedmiotowe automaty oraz zapewnił warunki umożliwiające ich eksploatację i prowadzenie procederu nielegalnego urządzania gier na automatach, a ponadto sam podejmował aktywne działania związane z obsługą eksploatowanych urządzeń do gry.
W świetle prawidłowo ustalonych przez organ okoliczności faktycznych organ prawidłowo wskazał, że R. M. urządzał gry na przedmiotowych automatach poza kasynem gry. W konsekwencji organ prawidłowo stwierdził, że nie było podstaw prawnych do zaniechania nałożenia na skarżącego kary pieniężnej.
W ocenie Sądu nie doszło w sprawie do naruszenia przepisów art. 91 ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 121 § 1, 122, 180, 187, 188 i 191 oraz 199 Ordynacji podatkowej, polegającym na braku wszechstronnego zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego. W toku prowadzonego postępowania podjęto bowiem wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W rozpoznawanej sprawie okoliczność urządzania przez stronę gier na przedmiotowych automatach, poza kasynem gry, została w sposób wystarczający udowodniona w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Organ dokonał oceny na podstawie zebranych dowodów, a dana okoliczność została udowodniona.
Nie można było w tym względzie nakładać na organ podatkowy nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów. Postępowanie zostało prowadzone starannie i merytorycznie poprawne. Zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji umożliwił stronie wypowiedzenie się w sprawie zgromadzonego materiału oraz składania wniosków. W toku postępowania organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i dokonały prawidłowej subsumpcji przepisów materialnoprawnych po wyjaśnieniu wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych. Organy podatkowe nie były ograniczone przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ale swobodnie oceniły wiarygodność i moc dowodową powiązanych ze sobą poszczególnych środków dowodowych, na których oparły swoje decyzje. Nie miał obowiązku przeprowadzania wszelkich możliwych do przeprowadzenia dowodów ale tylko tych, które były istotne dla ustalenia stanu faktycznego.
Nie miał zatem obowiązku ich przeprowadzania, jeżeli stan faktyczny został już wyjaśniony innymi dowodami zgodnie z tym, co ma wynikać z dowodów nowych. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy uznać, że organy zgromadziły i wykorzystały taki materiał dowodowy, który pozwolił uzyskać pewność w zakresie stanu faktycznego sprawy. Organ, w szczególności odwoławczy, w sposób logiczny i pozbawiony cech dowolności dokonał również wszechstronnej oceny materiału dowodowego i nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny tych dowodów. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie byłby zasadny tylko wówczas, gdyby oceny i wnioski wyprowadzone przez organ nie odpowiadały prawidłowości logicznego rozumowania. Z taką sytuacją natomiast w rozpoznawanej sytuacji nie mamy do czynienia, gdyż wnioski sformułowane przez organy podatkowe pozostają spójne i wypełniają wymogi analitycznego argumentowania.
W kwestii zarzutu dotyczącego naruszenia art. 91 ustawy o grach hazardowych w zw. z art. 200 a § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 180, art. 121 § 1 i 122 Ordynacji podatkowej, poprzez odmowę przeprowadzenia rozprawy przed organem odwoławczym, należy stwierdzić, że organ administracji w granicach określonych prawem przyjął i uzasadnił, że w prowadzonym postępowaniu zgromadzony został wyczerpujący materiał dowodowy, a strona złożyła wcześniej wyjaśnienia, zarówno w toku postępowania przed organem pierwszej instancji, jak i w odwołaniu. Nie pozbawiono w ten sposób skarżącego prawa złożenia zeznań w charakterze strony, co do okoliczności faktycznych sprawy.
W ocenie Sądu organ odwoławczy zgodnie z prawem odmówił przeprowadzenia rozprawy, gdyż nie zachodziła potrzeba prowadzenia postępowania wyjaśniającego w takiej formie. Brak rozprawy nie czynił niemożliwym, ani też w najmniejszym stopniu nie utrudniał, możliwości kontestowania okoliczności potwierdzonych dowodami pozyskanymi z postępowania karnego (protokoły przesłuchań, ekspertyzy biegłego). Skarżącemu zapewniono możliwość wypowiedzenia się w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego.
W ocenie Sądu nieuzasadniony był również zarzut naruszenia art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez rozpoznanie odwołania strony, pomimo braku ostatecznego i prawomocnego rozstrzygnięcia odwołań i skarg R. M., dotyczących braku zawieszenia niniejszego postępowania, w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, do czasu rozstrzygnięcia postępowania karnoskarbowego o czyn z art. 107 § 1 Kodeksu karnego skarbowego w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w K. pod sygn. akt II K [...]. Wynik postępowania karnego nie ma wpływu i nie przesądza o wyniku postępowania w sprawie wymierzenia kary administracyjnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Żaden przepis prawa nie warunkuje odpowiedzialności karnoadministracyjnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry od rozstrzygnięcia kwestii odpowiedzialności karnej za czyn opisany w art. 107 § 1 k.k.s.
Stąd odpowiedzialność karnoadministracyjna z art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a) u.g.h. jest niezależna od odpowiedzialności karnej za czyn opisany w art. 107 § 1 k.k.s. Na gruncie odpowiedzialności za delikt administracyjny istotne jest tylko to czy dany pomiot faktycznie podejmował działania, które opisane zostały w przesłankach deliktu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W konsekwencji okolicznością obojętną dla realizacji odpowiedzialności karnoadministracyjnej za delikt urządzania gier na automatach poza kasynem gry pozostaje to czy skarżący zostanie uwolniony od odpowiedzialności za czyn opisany w art. 107 § 1 k.k.s. Kwestia odpowiedzialności karnoskarbowej za występek z art. 107 § 1 k.k.s. jest odrębna i niezależna od odpowiedzialności administracyjnej ponoszonej na podstawie art. 89 ustawy o grach hazardowych przez urządzającego gry na automatach poza kasynem gry.
Postępowanie o przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s. oraz postępowanie administracyjne, prowadzone z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisów u.g.h., są odrębnymi sprawami, których wyniki nie zależą od siebie nawzajem (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 2491/17).
Reasumując należy stwierdzić, że organy nie dopuściły się naruszenia przepisów proceduralnych w stopniu, który mógłby mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu organ odwoławczy dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych na podstawie właściwie zebranego materiału dowodowego i ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących naruszenia przepisów ustawy o grach hazardowych. W rezultacie organ dokonując prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy, w granicach przewidzianych prawem na podstawie ustawy o grach hazardowych, prawidłowo nałożył karę pieniężną za urządzanie gier na spornych automatach poza kasynem gry.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku o oddaleniu skargi.