Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2019 roku nr. [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zmianami) - dalej k.p.a., w związku z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w P. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. [...] z [...] lipca 2018 roku nr [...] o ustaleniu T. G. i A. G. kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2011 w wysokości 12.006,95 złotych
Rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. [...] po rozpatrzeniu wniosku W. G., na podstawie dokumentów złożonych przez A. G. 16 maja 2011 roku, decyzją z [...] listopada 2011 roku przyznał W. G. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. Następnie [...] września 2017 roku organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie wobec T. G. i A. G. w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z uwagi na prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w C., sygn. akt [...]. Organ wskazał, że T. G. i A. G. zostali uznani za winnych tego, że w celu uzyskania dla siebie korzyści majątkowej przedłożyli w Biurze Agencji nierzetelne, pisemne oświadczenie o rzeczywistym wykorzystaniu i gospodarowaniu przez W. G. zawnioskowanych gruntów rolnych – działki [...] położonej w S., powiat [...].
Wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych wraz z oświadczeniem o przejęciu zobowiązania programu rolnośrodowiskowego na rok 2011 r. został złożony bez wiedzy i zgody W. G. Tym samym wskazano niezgodnie z prawdą W. G. jako rolnika użytkującego działkę nr [...] położoną w S., powiat [...], czym doprowadzono Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do nieprawidłowego i niekorzystnego rozporządzenia mieniem i nienależną wypłatą środków finansowych na podstawie złożonego wniosku. Umowa dzierżawy na użytkowanie gruntów położonych w S. nr ewidencyjny działki [...] pomiędzy parafią [...] w C. a W. G. została zawarta bez wiedzy dzierżawcy - W. G. T. G. wprowadził w błąd przedstawiciela Parafii [...], od którego została wydzierżawiona deklarowana do płatności działka nr [...], co do osoby zawierającej umowę dzierżawy i użytkowania, podpisując się za W. G., jako użytkownika na w/w umowie Zatem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej zostało złożone w biurze powiatowym w C. [...] fałszywe pisemne oświadczenie o rzeczywistym wykorzystaniu przedmiotowej działki przez W. G., które to oświadczenie miało istotne znaczenie dla uzyskania wsparcia finansowego w ramach płatności obszarowej.
W sprawie prowadzonej przed Sądem Rejonowym w C. [...] zostali skazani T. G. i A. G. w związku z przedłożeniem w Biurze Powiatowym nierzetelnych oświadczeń o rzeczywistym wykorzystaniu i gospodarowaniu przez W. G. zawnioskowanych gruntów rolnych. Sąd uznał T. G. oraz A. G. za winnych tego, że w celu zyskania dla siebie od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przedmiotowych płatności, a także w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, przedłożyli w Biurze Powiatowym ARiMR [...] nierzetelne, pisemne oświadczenie o rzeczywistym wykorzystaniu przedmiotowej działki przez W. G., które to oświadczenia dotyczyły okoliczności o istotnym znaczeniu dla uzyskania przedmiotowego wsparcia finansowego, w ten sposób, że bez wiedzy i zgody Pana W. G. któremu ta płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego została przyznana. T. G. oraz A. G. przedłożyli w Biurze Powiatowym ARiMR [...] bez wiedzy i zgody W. G. na jego dane osobowe, wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, czym doprowadzili Agencję do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wprowadzenie w błąd co do osoby beneficjenta i wypłacenia tym samym płatności nienależnych. Sąd orzekł wobec T. G. i A. G. solidarne naprawienie szkody wobec Agencji i zapłaty kwoty nienależnie pobranej, w tym z tytułu płatności bezpośrednich.
W rozważaniach prawnych organ przytoczył treść przepisów art. 7.1 ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 26 stycznia 2007 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, ze zm.). Wskazał,że stosownie do treści art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z 02.12.2009 r., str. 65), zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1122/2009, mający zastosowanie do płatności w ramach kampanii 2010 roku i następne, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009.
W każdym przypadku stwierdzenia wypłaty nienależnych lub nadmiernych płatności, należy dochodzić zwrotu płatności dokonanej na rzecz osoby nieuprawnionej.
W ocenie organu odwoławczego Kierownik BP właściwie i w sposób prawidłowy uznał, że T. G. i A. G. zobowiązani są do zwrotu otrzymanych płatności bezpośrednich w łącznej wysokości 12 006,95 zł.
T. G. i A. G. w skardze złożonej do Sądu zarzucili, że zgodnie z prawem unijnym płatności przysługują osobie, która uprawie i zbiera plony. Ich zdanie w sprawie karnej świadkowie potwierdzili, że to oni uprawiali grunty, których sprawa dotyczy. Zarzucili także, że postępowanie prowadzono z przekroczeniem terminu przewidzianego w art. 36 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 26 stycznia 2007 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, ze zm.), art. 7.
- 1. Rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
- 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
- 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
- 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Stosownie do treści art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z 02.12.2009 r., str. 65), zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1122/2009, mający zastosowanie do płatności w ramach kampanii 2010 roku i następne, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009.
Zgodnie z art. 29 ust. 1a ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), przepis art. 29 ust. 1 dotyczący ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, finansowanie przez Agencje pomocy przyznanej w drodze decyzji administracyjnej, stosuje się również do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne, o których mowa w ust. 1.
W ocenie Sądu na podstawie dokonanych ustaleń faktycznych,których ponowne powtórzenie, z uwagi na ich obszerne przytoczenie w części wstępnej uzasadnienia jest zbędne, a które Sąd przyjmuje za własne, organ odwoławczy prawidłowy w zaskarżonej decyzji wskazał, że T. G. i A. G. zobowiązani są do zwrotu otrzymanych płatności bezpośrednich w łącznej wysokości 12 006,95 zł albowiem ich wypłata nastąpiła na rzecz podmiotu nieuprawnionego.
Zgodnie z treścią wyroku wydanego w sprawie sygn. akt. [...] W. G. jako wskazany przez skarżących beneficjent płatności nie wyrażał zgody na ubieganie się w swoim imieniu płatności bezpośrednich na rok 2011 oraz nie prowadził działalności rolniczej na zgłoszonych we wniosku gruntach.
Za nie zasadny należy uznać zarzut naruszenia przepisu art. 36 § 1 k.p.a. zgodnie z treścią, którego w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej zobowiązany jest do zawiadomienia strony,podając przyczynę zwłoki, o nowym terminie załatwienia sprawy oraz pouczyć o prawie wniesienia ponaglenia. Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku,że organ kierował czterokrotnie zawiadomienia do strony postępowania trybie art. 36 § 1 k.p.a.
Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).