Uzasadnienie
Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] Wójt Gminy ustalił – na podstawie art. 30 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 08 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) – stawki czynszu dzierżawnego za wynajem pomieszczeń świetlicy środowiskowej S. na cele kulturalne (zabawy taneczne, uroczystości rodzinne, zebrania, szkolenia i pokazy) oraz siłowni P. na cele sportowo – rekreacyjne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawartej w piśmie z dnia 08.12.2006r. Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności powyższego aktu. W jego ocenie przepis powołany jako jego podstawa prawna, tzn. art. 30 ust. 2 pkt. 3 ustawy o samorządzie gminnym dotyczący kompetencji wójta gminy w zakresie gospodarowania mieniem komunalnym, nie odnosi się bezpośrednio do kwestii ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Zgodnie bowiem z przepisem szczególnym, zawartym w art. 4 ustawy z dnia 20.12.1996r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. Nr 9, poz. 43 ze zm.) czynności tego rodzaju może dokonywać rada gminy, chyba że powierzy je wójtowi na podstawie odrębnego upoważnienia. Z tego względu opłaty za korzystanie z przedmiotowej świetlicy stanowiącej obiekt użyteczności publicznej (służący wszystkim mieszkańcom S.) winna ustalić rada gminy, a nie sam wójt działający bez jej wyraźnego upoważnienia w tym zakresie.
To samo dotyczy cen usług za korzystanie z siłowni P., które należało zaliczyć do kategorii usług komunalnych o charakterze użyteczności publicznej, jako świadczonych ogółowi mieszkańców gminy w zakresie kultury fizycznej.
W odpowiedzi na skargę Gmina wniosła o jej oddalenie w części dotyczącej § 1 i § 2 zarządzenia (odnoszących się do cen za korzystanie ze świetlicy), uznając skargę za zasadną w części dotyczącej § 3 tego aktu, ustalającego ceny za korzystanie z siłowni, jako usługi komunalnej o charakterze użyteczności publicznej. Według gminy najem przedmiotowej świetlicy na cele prywatne nie stanowi usługi takiego rodzaju. Jest to bowiem umowa cywilnoprawna zawierana z konkretnymi osobami fizycznymi lub osobami prawnymi na okoliczność zorganizowania konkretnych imprez o charakterze zamkniętym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje
Skarga Wojewody zasługiwała na uwzględnienie.
Jako podstawę zaskarżonego zarządzenia wskazano przepis art. 30 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 08 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. - Dz. U. Nr 142 z 2001r., poz. 1591 ze zm.), zgodnie z którym do zadań wójta – jako organu gminy – należy m. in. gospodarowanie mieniem komunalnym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się jednak, iż tak sformułowane uprawnienie organu wykonawczego gminy oznacza prawo rozporządzania mieniem przez prowadzenie działalności polegającej na tym, że z istniejącego zasobu gminnego "wychodzą" bądź też do niego "wchodzą" pewne składniki majątkowe. W tak rozumianym pojęciu gospodarowania mieniem komunalnym nie mieści się wobec tego określanie wysokości cen i opłat, albo sposobu ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego (zob. m. in. wyrok WSA w Opolu z 09.12.2004r., II SA/Op 351/04, OwSS 2005/4/97; wyrok NSA z 09.04.2002r., II S.A./Wr 2965/01, OwSS 2003/1/13).
Kompetencje w tym zakresie wynikają wprost z innego aktu prawnego – przepisu art. 4 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. Nr 9 z 1997r., poz. 43 ze zm.), stanowiącego samoistną podstawę do określenia powyższych cen i opłat (zob. też C. Banasiński, M. Klesza, Ustawa o gospodarce komunalnej. Komentarz, Warszawa 2002, s. 52).
Uprawnienia do wydawania aktów ustalających ceny czy opłaty za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej, bądź też za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego należą generalnie do organów stanowiących tych jednostek (art. 4 ust. 1 ustawy o gospodarce komunalnej). Organy stanowiące mogą jednak powierzyć te uprawnienia organom wykonawczym, w tym wójtowi danej gminy (art. 4 ust. 2).
W niniejszej sprawie przedmiotem sporu pozostawała kompetencja Wójta Gminy do wydania zaskarżonego zarządzenia, ustalającego stawki czynszu dzierżawnego za wynajem pomieszczeń świetlicy S. oraz siłowni P.. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, iż oba te obiekty należy zaliczyć do kategorii obiektów użyteczności publicznej należących do Gminy. Korzystanie z tych obiektów związane jest bowiem z zaspokajaniem zbiorowych potrzeb wspólnoty gminnej (lokalnej) w zakresie możliwości organizowania imprez tanecznych, uroczystości rodzinnych czy różnego rodzaju zebrań, szkoleń i pokazów (w przypadku świetlicy) oraz realizowania zadań o charakterze sportowo – rekreacyjnym (w przypadku siłowni).
Należy przy tym podkreślić, iż konieczność zastosowania art. 4 ust. 1 pkt. 2 ustawy o gospodarce komunalnej wobec ustalenia cen za wynajem przedmiotowej świetlicy wynikała z faktu uznania jej za obiekt użyteczności publicznej. Była to przy tym wystarczająca przesłanka do zastosowania powyższego przepisu, wobec czego zarzuty strony skarżącej dotyczące niemożności uznania wynajmu spornej świetlicy za wykonywanie usług komunalnych o charakterze użyteczności publicznej pozostawała w istocie bez znaczenia dla oceny prawidłowości wydania przedmiotowego zarządzenia.
Ustalanie cen za korzystanie z obiektu użyteczności publicznej zostało przekazane przez ustawodawcę do generalnej właściwości rady gminy, która może przekazać tą kompetencję wójtowi jako organowi wykonawczemu danej jednostki samorządu terytorialnego. W przedmiotowej sprawie Rada Gminy nie upoważniła – na zasadzie art. 4 ust. 2 ustawy o gospodarce komunalnej - Wójta Gminy do wydania zaskarżonego zarządzenia.
Z tego względu należało uznać, iż organ ten działał bez koniecznego upoważnienia, wobec czego zaskarżony akt administracyjny wydany został z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością stwierdzenia jego nieważności.
Sąd uznał wobec tego, iż zarzuty skargi zasługiwały na uwzględnienie, w związku z czym należało orzec – na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) – o stwierdzeniu nieważności zarządzenia Wójta Gminy.
O kosztach i wstrzymaniu wykonania zaskarżonego zarządzenia orzeczono na podstawie art. 200 i 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ M. Bejgerowska /-/ B. Koś /-/M. Ławniczak