Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1502/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę ŁZ, reprezentowanego przez ojca – RZ, od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2014 r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty C. z dnia [...] maja 2013 r. zatrzymującą skarżącemu prawo jazdy.
Pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. (data wpływu do WSA w Poznaniu [...] czerwca 2014 r.) ojciec skarżącego wniósł o przesłanie wyroku wraz z uzasadnieniem w celu złożenia skargi kasacyjnej.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III WSA w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2014 r., skarżący został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem w kwocie 100,00 zł od dnia doręczenia wezwania pod rygorem jej ściągnięcia. Wezwanie odebrała w dniu [...] czerwca 2014 r. żona pełnomocnika skarżącego.
W dniu [...] lipca 2014 r. do WSA w Poznaniu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego z dnia [...] czerwca 2014 r., w którym wnioskował on o zwolnienie skarżącego z opłat. W uzasadnieniu RZ wskazał, iż skarżący opuścił kraj, natomiast on sam, jako schorowany emeryt, nie jest w stanie ponieść takich kosztów.
Zarządzeniem z dnia [...] lipca 2014 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braku formalnego wniosku przez złożenie wniosku na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie odebrała w dniu [...] lipca żona pełnomocnika.
W dniu [...] lipca do WSA w Poznaniu wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącego o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu wraz z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności i kopiami faktur za leki.
Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia [...] lipca 2014 r., dostarczonym żonie pełnomocnika skarżącego w dniu [...] lipca 2014 r., pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w imieniu skarżącego poprzez przedłożenie dokumentów dotyczących bieżącej sytuacji skarżącego w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Pełnomocnik został pouczony, iż prawo pomocy może być przyznane jedynie stronie postępowania administracyjnego.
W dniu [...] lipca 2014 r. wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego, w którym odnosił się on do podstaw wydania zaskarżonych decyzji, wskazując, iż formularz został wypełniony prawidłowo, natomiast skarżący wyjechał za granicę i pełnomocnik nie jest w stanie ponosić kosztów sądowych.
Zarządzeniem z dnia [...] lipca 2014 r. referendarz sądowy pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu referendarz wskazał, iż wniosek wypełniony na urzędowym formularzu zawierał informacje o sytuacji materialnej i rodzinnej pełnomocnika, RZ, a nie skarżącego – ŁZ. Pełnomocnik skarżącego, pouczony o konieczności uzupełnienia wniosku pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania – poinformował, że został wypełniony prawidłowo, nie przedstawiając jednak informacji dotyczących skarżącego umożliwiających nadanie dalszego biegu złożonemu wnioskowi. W związku z powyższym, na podstawie art. 243 w zw. z art. 267 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), wniosek, którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, został pozostawiony bez rozpoznania.
Powyższe zarządzenie wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia sprzeciwu w terminie 7 dni od otrzymania zarządzenia, zostało doręczone w dniu [...] sierpnia 2014 r. żonie pełnomocnika.
W dniu [...] sierpnia 2014 r. do Sądu wpłynął sprzeciw RZ na powyższe zarządzenie. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego wskazał ponownie, iż skarżący opuścił kraj i nie stać go na wnoszenie opłat od sprawy, by udowodnić, że to władza ma rację; układanie sobie życia w obcym kraju to duży i konieczny koszt – skarżący straciłby środki do życia na obczyźnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy jest przyznawane w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie, przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek wykazania tj. - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest zatem uprawnieniem, dla którego realizacji strona obowiązana jest dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje bądź złożyć na wezwanie Sądu czy też referendarza sądowego dokumenty służące ich weryfikacji. Możliwość wezwania strony do złożenia takich informacji bądź dokumentów daje przepis art. 255 P.p.s.a. To na stronie – wnioskującej o przyznanie prawa pomocy – ciąży wyłączny obowiązek dostarczenia dokumentacji uzasadniającej jej żądania.
Z danych dostarczonych przez pełnomocnika skarżącego nie wynika wyraźnie, jaki jest stan rodzinny i majątkowy skarżącego – napisał on jedynie, iż skarżący układa sobie życie za granicą. Orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, załączone kopie faktur za leki oraz dane wskazane w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy dotyczą stanu majątkowego pełnomocnika skarżącego, nie zaś osoby skarżącego.
Nadto na marginesie wskazać można, iż pełnomocnik skarżącego niejasno przedstawił stan rodzinny i uwzględniając wśród osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym EZ jedynie w dochodach.
Należy mieć na uwadze, że niezłożenie wszystkich wymienionych w art. 255 p.p.s.a. oświadczeń i dokumentów źródłowych, które powinny obrazować również sytuację majątkową współmałżonka wnioskodawczyni, należy ocenić jako niewypełnienie ciążącego na stronie obowiązku współdziałania z sądem rozpoznającym wniosek o prawo pomocy, co stanowi podstawę do oddalenia wniosku. W złożonym sprzeciwie strona nie załączyła żądanej dokumentacji dotyczącej skarżącego – strony postępowania, nie wskazując również powodów jej niedostarczenia. To strona wnioskująca o zwolnienie od kosztów winna dochować największej staranności przy dokumentowaniu zasadności swoich roszczeń i jedynie stronie postępowania sądowoadministracyjnego może być przyznane prawo pomocy, o czym pełnomocnik skarżącego został pouczony.
Również do samego sprzeciwu pełnomocnik skarżącego nie załączył żądanych dokumentów i oświadczeń ani nie wskazał żadnych nowych okoliczności, powtarzając, iż skarżący układa sobie życie zagranicą.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 255 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.