Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r, sygn. [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Oddział w O. na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.) w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID-19 i § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r. poz. 713) oraz w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 423, z późn. zm.), odmówił P. " spółka cywilna J. i T. W. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 31 kwietnia 2021 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że podany we wniosku kod PKD [...] przeważającej działalności na dzień [...] marca 2021 r. nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie na ten dzień. W przypadku spółki na dzień [...] marca 2021 r. prowadzona przeważająca działalność oznaczona była kodem [...] W związku z powyższym nie przysługiwało prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 31 kwietnia 2021 r.
Spółka wystąpiła o ponowne rozpatrzenie wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek m. in. za kwiecień 2021 r.
Decyzją z dnia [...] września 2021 roku, nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS I Oddział w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 735) (dalej k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.) w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID-19 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371 i 713), utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2021 r., odmawiającą prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 kwietnia 2021 r. do dnia 31 kwietnia 2021
W uzasadnieniu organ ponownie stwierdził, że na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON ustalił, że według stanu na [...] marca 2021 r. płatnik składek - spółka cywilna P. nie prowadziła działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 kodem [...], który został wskazany we wniosku [...] z [...] czerwca 2021 r., według stanu na [...] marca 2021 r. płatnik składek - spółka prowadziła przeważającą działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 kodem [...],;który nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek za kwiecień 2021 r. i nie jest zgodny z kodem PKD wskazanym we wniosku [...] W efekcie nie przysługiwało prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za kwiecień 2021 r.
Pismem z dnia [...] października 2021 roku J. W., T. W. – wspólnicy P. w K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS nr [...] odmawiającą prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne dotyczącą okresu od 1 kwietnia 2021 r. do dnia 31 kwietnia 2021 r., której zarzucili błędną wykładnię przepisu dotyczącego kwalifikacji przeważającej działalności na podstawie określonego kodu PKD będącego podstawą do zwolnienia z opłacania składek ZUS, tj. § 10 ust. 1 pkt 1, 2a pkt 2, ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19;
Zdaniem strony skarżącej wyprowadzenie wniosku o jedynym sposobie weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium - wymogu wpisu w rejestrze REGON, w rubryce przeważającej działalności gospodarczej - prowadzi do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. faktycznie/rzeczywiście prowadzą na dzień złożenia wniosku jako przeważającą działalność gospodarczą według wymienionego PKD zostają pozbawione dostępu do ulgi. Dokonana więc przez organ wykładnia przepisów, sprowadzająca się jedynie do sprawdzenia zapisu w rejestrze REGON, prowadzi w skutkach do nierównego dostępu do pomocy. Stąd biorąc pod uwagę powyższą argumentację jak i dowody przedstawione w postępowaniu oraz załączone do niniejszego odwołania, w postaci faktur skarżący zwrócili się o uchylenie decyzji w całości i zobowiązanie ZUS do wydania decyzji z uwzględnieniem odmiennego niż stosowany przez ZUS sposobu ustalenia "przeważającej działalności" tj. przy uwzględnieniu faktycznie prowadzonej działalności, która określona jest kodem [...] Na dowód charakteru prowadzonej działalności przedstawili dokumenty potwierdzające profil działalności w latach 2020-2021 w postaci faktur.
Według nich działalność o profilu objętym zwolnieniem jest prowadzona od dawna o czym świadczy kopia wpisu wystawiona przez Prezydenta Miasta K. w dniu [...] lipca 2015 roku, a późniejsze wpisy dla spółki są niezrozumiałe i niezgodne z faktycznie prowadzoną działalnością.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 329 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
W myśl art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Dokonując kontroli wydanych w sprawie decyzji we wskazanych wyżej ramach Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona.
W ocenie Sądu spór w niniejszej sprawie sprowadza się do prawidłowego zastosowania § 10 ust. 2a rozporządzenia z 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz.U. z poz. 371 i 713) zgodnie z którym zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:
- 1) 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z,
- 2) 47.41.Z, 47.42.Z, 47.43.Z, 47.51.Z, 47.52.Z, 47.53.Z, 47.54.Z, 47.59.Z, 47.64.Z, 47.65.Z, 47.71.Z, 47.72.Z, 47.75.Z, 47.77.Z, 77.29.Z, 77.39.Z, 96.02.Z, 96.09.Z - którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.
Oceny spełniania warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności wg PKD dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r. (§ 10 ust. 3 rozporządzenia z 26 lutego 2021 r.).
W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że sformułowanie "działalność oznaczoną wg PKD 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" należy odnosić do działalności rzeczywistej, faktycznie prowadzonej (por. wyroki: WSA w Szczecinie z dnia 17 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 372/21, WSA w Krakowie z dnia 24 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 572/21, WSA w Lublinie z dnia 22 września 2021 r. sygn. akt I SA/Lu 336/21, WSA w Gliwicach z dnia 17 listopada 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 1100/21, WSA w Rzeszowie z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 571/21, WSA w Olsztynie z dnia 1 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Ol 670/21, WSA w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 965/21, wszystkie dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego - art. 3 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 443). Ma on charakter formalny i opiera się na oświadczeniach podmiotów zobowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Wpis do rejestru należy traktować w kategoriach domniemania prawnego, które ma na celu uproszczenie postępowania o udzielenie ulgi.
Rodzaj deklarowanej działalności jest także oświadczeniem wiedzy i ma charakter faktów. Może być kwestionowany, ponieważ stan stwierdzony takim oświadczeniem jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy albo fałszu (tak: Sąd Najwyższy w wyrokach z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. akt II UK 142/12 i z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt II UK 402/15).
Zdaniem Sądu z powyższego wynika, że sama treść wpisu do rejestru REGON w zakresie kodów PKD nie może świadczyć o przeważającej działalności podmiotu. Należy bowiem wziąć pod uwagę, że z treści § 10 rozporządzenia z 26 lutego 2021 r. wynika, że ulga przysługuje przedsiębiorcom faktycznie prowadzącym daną działalność. Stanowi on bowiem o "płatniku składek prowadzącym działalność". Nie jest zatem decydująca sama treść wpisu, czy też jego brak w rejestrze REGON.
Wobec powyższego, jeżeli dowody wskazują, że przeważający rodzaj działalności strony skarżącej mieści się w katalogu objętym zwolnieniem, to brak jest podstaw do odmowy zwolnienia go z obowiązku opłacania składek. Natomiast do dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą w kwestii wykazania faktycznie prowadzonej w przeważającym zakresie działalności organ w żaden sposób się nie ustosunkował.
Stosownie zaś do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Wskazuje to, że organ zaskarżoną decyzją naruszył także i ten przepis poprzez brak odniesienia się do dowodów przedłożonych przez stronę.
Wreszcie przypomnieć należy, że stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś zgodnie z art. 80 k.p.a. organ ten ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W ocenie Sądu i te regulacje zostały w toku postępowania naruszone.
Sądy administracyjne wielokrotnie zwracały uwagę na cel rozporządzenia z 26 lutego 2021 r., który wynika wprost z jego tytułu, a jakim jest wsparcie uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, a więc m.in. łagodzenie skutków społeczno-gospodarczych poprzez udzielanie przedsiębiorcom pomocy materialnej, mającej na celu zapobieżenie upadłości lub likwidacji działalności gospodarczej i miejsc pracy. Uwzględniając powyższe uregulowania prawne i cel zarówno ustawy o COVID-19, jak i rozporządzenia z 26 lutego 2021 r., Sąd stanął na stanowisku, że pomoc przewidziana w rozporządzeniu winna trafić do podmiotów, które faktycznie prowadziły jako przeważającą działalność objętą kodami w nim wskazanymi, zaś przychód z tej działalności był niższy co najmniej o 40%.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę stanowisko Sądu i przeprowadzi postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy przeważający rodzaj działalności prowadzonej przez skarżących można przypisać do kodu PKD [...]
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie zobowiązany do celowościowej wykładni cytowanych przepisów, bowiem Tarcza Antykryzysowa stanowi pakiet rozwiązań przygotowanych przez Radę Ministrów, który ma ochronić polskie państwo i obywateli przed kryzysem wywołanym pandemią koronawirusa. Opiera się on na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego i inwestycjach publicznych. Tarcza ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także danie jej impulsu inwestycyjnego (https://www.gov.pl/web/tarczaantykryzysowa).
Właściwe zdefiniowanie pojęcia "przeważającej działalności" ma zatem doniosłe znaczenie również w kontekście celu Tarczy Antykryzysowej, która stanowi reakcję na negatywne skutki epidemii COVID-19. Jak wynika z przepisów, cel tych regulacji prawnych nastawiony jest na realne - rzeczywiste wsparcie dla podmiotów, które skutki epidemii COVID-19 faktycznie ponoszą (np. poprzez wprowadzone ograniczenia w prowadzeniu działalności). Chodzi zatem o to, aby wsparcie otrzymały podmioty faktycznie prowadzące na dany dzień jako przeważającą działalność we wskazanym zakresie według podanego PKD.
Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 120 p.p.s.a., uchylił zarówno zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję organu z dnia [...] lipca 2021 roku.