Uzasadnienie
Prezydent Miasta P., decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. działając na podstawie art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz. U. nr 87 z 2001 r. poz.960 z późn. zm./ orzekł o wymeldowaniu J. W. z pobytu stałego przy ul. U. [...] w P. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że z wnioskiem o wymeldowanie J.W. wystąpiła J.W., która wyjaśniła, że były mąż od [...].04.2003 r. nie przebywa w tym lokalu a w szczególności że od lipca tego roku notowała jego nieobecności w domu.
Przeprowadzone w tej sprawie przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające nie doprowadziło do ustalenia miejsca pobytu J.W.
W tej sytuacji, skoro lokal przy ul. U. [...] nie jest dla niego stałym miejscem pobytu to – zdaniem organu I instancji-zaistniały przesłanki określone w art.15 ust.2 cyt. ustawy do wymeldowania go z pobytu stałego pod wskazanym adresem.
Pismem z dnia [...].10.2004 r. J.W. odwołał się od tej decyzji /data wpływu [...].11.2004r./ podnosząc że nie opuścił lokalu przy ul. U. w P. dobrowolnie ponieważ była żona wymieniła zamki w drzwiach mieszkania uniemożliwiając mu dalsze zamieszkanie tam.
J.W. podniósł także że nie wiedział o toczącym się postępowaniu w sprawie wymeldowania go z przedmiotowego lokalu.
Wojewoda, decyzja nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r.- stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że decyzja w sprawie wymeldowania z pobytu stałego została J.W. doręczona w dniu [...].01.2004 r. w trybie art.44 kpa natomiast odwołanie zostało wniesione w dniu [...].11.2004 r. a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia, określonego w art.129 par.2 kpa.
Organ odwoławczy podał także że J.W. nie wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art.58 par.2 kpa.
W skardze do sądu administracyjnego J.W. podniósł, że w 2003 r. jak również w 2004r. nie otrzymał żadnej decyzji i nie wiedział o toczącym się postępowaniu w związku, z czym wnosi o uchylenie decyzji o jego wymeldowaniu z pobytu stałego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga J.W. zasługuje na uwzględnienie.
Nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący wniósł pismo zawierające odwołanie od decyzji w przedmiocie wymeldowania go z pobytu stałego przy ul. U. w P. w dniu [...] listopada 2004 r.
Stosownie do treści art.129 par.2 kpa, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie.
Decyzja organu I instancji zawiera stosowne pouczenie o tym uprawnieniu.
W tej sytuacji podstawowe znaczenie ma ustalenie, czy skarżącemu została prawidłowo doręczona przedmiotowa decyzja i czy wywołuje ona skutki prawne dotyczące terminu do wniesienia od niej odwołania.
Zgodnie z treścią art.44 par.1 kpa, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez organ I instancji w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art.42 i 43 /tj. adresatowi, dorosłemu domownikowi,sąsiadowi lub dozorcy/ poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w przypadku doręczenia pisma przez pocztę lub pismo składa się w urzędzie właściwej gminy na okres 7 dni w przypadku doręczenia pisma przez pracownika gminy lub upoważnioną osobę lub organ.
Zawiadomienie o złożeniu pisma w miejscu określonym w par.1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, w drzwiach mieszkania adresata albo jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia terminu, o którym mowa w par.1./art.44 par.2 kpa/
Jak to wynika z brzmienia powołanego wyżej przepisu doręczenie zstępcze stosowane jest w przypadku niemożności doręczenie pisma/decyzji/ adresatowi w ‘zwykły" sposób tj. określony w przepisach art.42 i 43 kpa. Doręczenie zstępcze określa przesłanki jego skuteczności oraz zawiera domniemanie daty doręczenia w związku, z czym wymagana jest szczególna staranność w stosowaniu tej formy doręczenia.
W niniejszej sprawie niespornym jest że skarżący nie wiedział o toczącym się postępowaniu w sprawie jego wymeldowaniu z pobytu stałego pod wskazanym adresem a zatem nie był obowiązany powiadomić organu administracji o zmianie adresu.
Organ I instancji prowadził wprawdzie czynności w celu ustalenia adresu skarżącego ale już z wniosku J.W. wynika że jej b. mąż przebywał część roku w wspólnym mieszkaniu np. w 2002r.-252 dni a w 2003r.-194 dni. Zgłaszał się również do Rejonowego Urzędu Pracy w celach rejestracyjnych.
Na rozprawie skarżący oświadczył że zamieszkuje w piwnicy budynku przy ul. U. [...] w P. Z tych względów istotnego znaczenia nabiera wymóg umieszczenia zawiadomienia o złożeniu pisma /decyzji/ w taki sposób, aby zwiększyć pewność, że dotrze ono do adresata.
Z zawiadomienia o złożeniu pisma wynika, że zawiadomienie to było wywieszone od dnia 30-.12.2003 r. w Urzędzie Miasta - Wydział Spraw Obywatelskich w P., z którym skarżący nie miał żadnego kontaktu.
Natomiast brak jest w aktach sprawy informacji czy zawiadomienie to było wywieszone na drzwiach mieszkania, w którym skarżący był zameldowany lub złożone w oddawczej skrzynce pocztowej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych w tym zakresie dominuje pogląd o zachowaniu szczególnej staranności w doręczeniu zastępczym./por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21.07.2004 r. w sprawie o sygn. akt I SA 2341/02,z dnia 25.02.2004 w sprawie III SA 1650/02 a także wyrok SN z dnia 22.022001 w sprawie III RN70/00.
Wymóg zachowania szczególnej staranności w doręczeniu zastępczym decyzji o wymeldowaniu skarżącego winien być zachowany w niniejszej sprawie, kiedy już od początku postępowania było wiadomo, że skarżący przez okres kilku lat część roku przebywał w lokalu, w którym był zameldowany.
Niespełnienie tego wymogu może być równoznaczne z uniemożliwieniem skarżącemu czynnego udziału w sprawie i możliwości obrony swoich interesów /art.10 kpa/ oraz nie pozwala na jednoznaczną ocenę prawidłowości doręczenia przedmiotowej decyzji.
W tej sytuacji organ odwoławczy powinien ponownie ocenić, czy decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...].12.2003 r. została skarżącemu prawidłowo doręczona również w trybie art.44 kpa i czy w związku z tym doręczenie to wywołał ustawowe skutki.
Z tych względów, uznając że zachodzą przesłanki do uwzględnienia skargi w oparciu o art.145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /DzU nr 153 poz.1270 ze zm./ należało orzec jak w sentencji wyroku.
/-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska /-/ T.M. Geremek