Uzasadnienie
W dniu [...] R. P. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...], którym zawieszono na wniosek postępowanie w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z wniosku R. P. z dnia [...]. W skardze zawarto wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
Zarządzeniem z dnia [...] referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu, na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) pozostawił wniosek bez rozpoznania. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcia wskazał, że skarżący nie wykonał zarządzenia wzywającego go o uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż w zakreślonym terminie nie złożył wniosku na urzędowym formularzu.
Od powyższego zarządzenia skarżący wniósł sprzeciw żądając jego uchylenia i nadania biegu jego wnioskowi o przyznanie prawa pomocy.
W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podniósł, iż wywody referendarza nie są trafne. Dodał, że jest poważnie chory i nie przypomina sobie okoliczności, o których twierdzi referendarz.
Wobec wniesienia w niniejszej sprawie sprzeciwu, zarządzenie referendarza sądowego z dnia 22 kwietnia 2008r. pozostawiające wniosek o przyznanie prawa pomocy utraciło moc. Zatem wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podlegał rozpoznaniu przez Sąd na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Uzasadniając zasadność wniosku wskazał, że nie posiada ani majątku, ani dochodu, a ma długi z winy strony przeciwnej, co spowodowało u niego fizyczny i psychiczny rozstrój zdrowia. We wniosku skarżący podał, że nie ma nikogo na utrzymaniu, jest osobą samotną niemającą gdzie mieszkać. Oświadczył, iż nie posiada żadnych nieruchomości, a obecnie nie posiada również nieruchomości rolnej. Z wniosku wynika także, że skarżący nie ma żadnych środków pieniężnych ani przedmiotów wartościowych i aktualnie nie osiąga dochodów. wnioskodawca oświadczył dodatkowo, że nie otrzymał od A.R.iM.R. żadnych dopłat.
W piśmie z dnia [...]. skarżący dodatkowo oświadczył, że w bieżącym roku nie posiada gospodarstwa rolnego, gdyż przejęły je inne osoby. Podał, iż w latach 2006-2007 nie uzyskał przychodu, a jedynie straty. Nie ma zaległości podatkowych. Wskazał, że dzierżawione przez niego grunty nie były opodatkowane, gdyż była to V i VI klasa. Dodał przy tym, że ewentualne podatki, zgodnie z umową dzierżawy, i tak płaciłby wydzierżawiając. Oświadczył również, że nie posiada rachunków bankowych i nie otrzymał żadnej pomocy od A.R.iM.R.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek R. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Natomiast stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja przyznania prawa pomocy przewidziana w powołanym art. 246 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ma więc ona wyjątkowy charakter i w związku z tym powinna być stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż skarżący nie posiada wystarczających możliwości finansowych dla pokrycia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie.
W ocenie Sądu sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca oświadczył, że aktualnie nie posiada żadnych dochodów, a dzierżawiona przez niego ziemia została przejęta przez inne osoby. Nie posiada również żadnych oszczędności, przedmiotów wartościowych i innego majątku, a nawet nie ma gdzie mieszkać. Skarżący podał także, że nie ma rachunku bankowego i nie otrzymał żadnej pomocy od A.R.iM.R. Wskazał dodatkowo na swój zły stan zdrowia. Stwierdzić zatem należy, że skarżący wykazał w dostateczny sposób, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z uiszczeniem wpisu od skargi oraz kosztów pomocy prawnej, a więc jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wobec zaistnienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
/-/M. Kosewska