Uzasadnienie
Redakcja [...] po uprzednim bezskutecznym wezwaniu Rady Miejskiej do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu niezakwestionowaną przez Wojewodę w trybie nadzoru uchwałę Nr [...] 2003 Rady Miejskiej z dnia [...] w sprawie uchwalenia Statutu Miasta i Gminy K., wnosząc o stwierdzenie nieważności tejże uchwały, ewentualnie o stwierdzenie nieważności § 14 ust. 2 § 38 i § 12 ust. 2 Regulaminu Rady Miejskiej w K. stanowiącego załącznik do wskazanej uchwały.
Skarżący zarzuca tejże uchwale naruszenie jego interesu prawnego tj. prawa do wolności prasy i swobody pozyskiwania przez prasę informacji oraz prawa do rzetelnego informowania obywateli. § 14 ust. 2 Regulaminu Rady Miejskiej w K. definiuje jawność obrad Rady i ogranicza ilość obecnych na sali obrad do ilości miejsc siedzących, co ogranicza jawność obrad Rady Miejskiej przez uniemożliwienie wstępu na sesje Rady przedstawicielom prasy.
Ponadto § 38 ust.1 Regulaminu zawiera zapis mówiący o tym, że rejestracja obrad Rady odbywać się może z miejsc przeznaczonych dla publiczności (których jest 48), co uniemożliwia zebranie przez prasę rzetelnej informacji i jej rejestrowanie.
Natomiast § 12 ust. 2 w.w. Regulaminu pozwala Burmistrzowi K. na wyłączenie jawności i dostępności sesji przez wezwanie na nią kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, których jest prawie 40.
Zdaniem skarżącej Redakcji zawarte w Regulaminie Rady Miejskiej w K. zapisy naruszają art. 14 i 54 Konstytucji przez ograniczenie wolności prasy, a także art. 6 ust. 4, art. 1 art. 3 a Prawa prasowego co do prawa obywateli do rzetelnej informacji uzyskiwanej za pośrednictwem prasy, jawności życia publicznego, kontroli i krytyki społecznej przez naruszenie prawa wstępu przedstawicieli prasy na jawne sesje rady gminy, co gwarantuje art. 61 Konstytucji i art. 11 b ustawy o samorządzie gminnym.
Uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...]r.- po wcześniejszym bezskutecznym wezwaniu Rady Miejskiej w K. do usunięcia naruszenia prawa- zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu także C. J., zarzucając jej naruszenie prawa w zakresie identycznym jak określony w skardze Redakcji [...]. W uzasadnieniu skargi skarżący przytacza argumenty podobne jak wskazane w pierwszej skardze.
Rada Miejska w K. w odpowiedzi na skargi, wnosząc o ich oddalenie, nie podziela stanowiska Redakcji [...] i C. J., stwierdzając, że Regulamin Rady Miejskiej w K. nie narusza obowiązującego prawa w zakresie jawności obrad i dostępności prasy do informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 111 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), połączył obie sprawy do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i zważył, co następuje:
Regulamin Rady Miejskiej w K. stanowiący załącznik Nr [...] do Statutu Miasta i Gminy K. będącego przedmiotem uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...]r. w § 14 ust. 1 stanowi, że sesje Rady są jawne. Z kolei z ust. 2 wynika, że jawność sesji oznacza, że podczas obrad na sali może być obecna publiczność, która zajmuje miejsca siedzące.
Postanowienia tegoż § 14 ust. 2 kwestionują skarżący wywodząc, że skoro burmistrz -zgodnie z § 12 ust. 2- może zobowiązać kierowników gminnych jednostek organizacyjnych podlegających kontroli Rady do udziału w sesjach Rady, to ich obecność sprawi, iż dla osób zainteresowanych obradami Rady zabraknie miejsc siedzących, skoro jest ich 40- tu, a miejsc 48.
Tym samym sytuacja taka wyłączy faktycznie jawność sesji Rady, co pozostaje w sprzeczności z postanowieniem art. 11b ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.).
Powołany przepis w ust. 1 stanowi, że działalność organów gminy jest jawna. Z kolei ust. 2 art. 11 stwierdza, że jawność działania organów gminy obejmuje m. inn. prawo obywateli do wstępu na sesje rady gminy.
Kwestionowane przez skarżących postanowienia ust. 2 § 14 Regulaminu Rady Miejskiej w K. mają charakter uregulowań techniczno- porządkowych związanych z uwarunkowaniami lokalnymi. Na taki charakter zawartych w regulaminach rad uregulowań wskazuje też Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 września 2002r. sygn. akt k 38/01. Skarżący nie wykazali ani nie uprawdopodobnili, że faktycznie zaistniała kiedykolwiek sytuacja, by publiczność i przedstawiciele prasy nie mogli uczestniczyć w sesji Rady z tego powodu, że na sali sesyjnej wszystkie miejsca siedzące były zajęte przez sołtysów i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych.
Rada gminy upoważniona jest do określenia w Regulaminie zasad organizacji wewnętrznej i zasad porządkowych m. inn. sesji Rady.
W związku z tym, że określone realia np. wielkość sali sesyjnej, wprowadzać mogą pewne ograniczenia w dostępności do obecności publiczności w sesjach Rady, zdaniem składu orzekającego, dla zabezpieczenia prawidłowego przebiegu sesji, Rada może zawrzeć w Regulaminie postanowienia dotyczące obecności na sali sesyjnej osób zajmujących miejsca siedzące.
W zasadzie Redakcja [...] kwestionuje w piśmie procesowym z dnia [...]r. zawarte w ust. 2 § 14 w.w. Regulaminu sformułowanie " jawność sesji oznacza, że podczas obrad na sali może być obecna publiczność, która zajmuje wyznaczone miejsca siedzące". Zdaniem skarżącej uzasadnione byłoby natomiast stwierdzenie, że po pierwsze sesje są jawne (§ 14 ust. 1), a po drugie, że "publiczność, która na nie wchodzi winna zajmować miejsca siedzące".
W świetle powyższego uznać należy, że strony skarżące kwestionują jedynie redakcję ust. 2 § 14 omawianego Regulaminu, a nie fakt, że obecni na sesji winni zajmować miejsca siedzące, co w praktyce może ograniczać ich ilość.
Zauważyć także należy, że postanowienia te nie pozostają w sprzeczności z dostępem przedstawicieli prasy do informacji i możliwością ich obecności na sesji Rady nawet wówczas, gdy miejsca siedzące byłyby zajęte.
§ 38 ust. 2 omawianego Regulaminu przewiduje bowiem, że zmiana miejsca rejestracji obrad przy pomocy obrazu i dźwięku może odbywać się, za zgodą przewodniczącego Rady, także z innych miejsc niż siedzące. Tym samym przedstawiciel prasy, nawet gdyby nie mógł zająć miejsca siedzącego, może za zgodą przewodniczącego, być obecny na sesji Rady i rejestrować jej przebieg, wobec czego brak podstaw do uznania, że treść Regulaminu pozostaje w sprzeczności z Konstytucją i Prawem prasowym. Treść Regulaminu Rady Miejskiej w K. nie narusza więc przepisu art. 14 Konstytucji RP bowiem nie stoi na przeszkodzie wolności prasy i innych środków społecznego przekazu, ani art. 54 Konstytucji, skoro lokalna (i ewentualnie inna) prasa może pozyskiwać i rozpowszechniać informacje o przebiegu sesji Rady, nawet wówczas gdy miejsca siedzące na sali sesyjnej byłyby zajęte, i to w trybie § 38 ust. 2 Regulaminu.
Zauważyć należy, że wręcz trudno sobie wyobrazić brak jakichkolwiek postanowień w regulaminie stanowiącym załącznik do statutu gminy odnoszących się do kwestii porządkowych dotyczących sesji Rady, bowiem bezwzględna realizacja zasady jawności sesji w sytuacji, gdyby chciało w niej uczestniczyć np. 50 % obywateli danej gminy była nie możliwa z przyczyn lokalowych. Możliwe byłoby wówczas pośrednie realizowanie zasady określonej w art. 11 b ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym przez nagłośnienie obrad bądź przez odpowiednie relacje przedstawicieli masowych środków przekazu. Podkreślić też należy, że obie skarżące strony w praktyce nie doznały ograniczeń w dopuszczeniu ich do udziału w sesji Rady.
Z powyższych względów brak podstaw do uznania, że zaskarżona Uchwała w sprawie statutu Miasta i Gminy K., do której załącznikiem jest kwestionowany przez skarżących Regulamin Rady Miejskiej w K., narusza prawo.
W tym stanie rzeczy nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
/-/ M. Skwierzyńska /-/ B. Koś /-/ R. Słupczyński
K.P.