Uzasadnienie
A. C. (dalej także jako wnioskodawca, skarżący) złożył wniosek o dofinansowanie projektu w ramach konkursu nr [...], ogłoszonego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020, Osi Priorytetowej I Rynek pracy otwarty dla wszystkich, Działania 1.2 Wsparcie osób młodych na regionalnym rynku pracy, Poddziałania 1.2.1 Wsparcie udzielane z Europejskiego Funduszu Społecznego. Podmiotem odpowiedzialnym za nabór i ocenę wniosków o dofinansowanie jest Wojewódzki Urząd Pracy w [...] (Instytucja Organizująca Konkurs).
Pismem z [...] października 2021 r. wnioskodawca został poinformowany o negatywnej ocenie jego wniosku, co do dwóch kryteriów określonych w regulaminie konkursu tj. kryterium dostępu nr [...] i nr [...]. Rozpoznając protest wnioskodawcy, wicedyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] pismem z [...] grudnia 2021 r. poinformował wnioskodawcę, że ocena kryterium dostępu nr [...] została dokonana niewłaściwie i kryterium zostało uznane za spełnione, natomiast w kwestii kryterium dostępu nr [...] negatywna ocena została podtrzymana.
Zgodnie z kryterium dostępu nr [...] "Beneficjent zapewni wykorzystanie niestandardowych metod docierania/rekrutacji do projektu potencjalnych uczestników (we wniosku o dofinansowanie zawarty został opis sposobu dotarcia do osób wymagających wsparcia)". Oceniający nr [...] zarzucił wnioskodawcy, iż z treści wniosku o dofinansowanie nie wynika, że w projekcie zostanie zapewnione wykorzystanie niestandardowych metod rekrutacji. We wniosku o dofinansowanie nie wskazano (nie wypunktowano) co najmniej trzech niestandardowych metod rekrutacji opisanych w załączniku nr [...] do Regulaminu konkursu. Zdaniem oceniającego nr [...] nie można uznać, że informacje o treści udział w targach pracy, wydarzeniach kulturalnych i sportowych czy angażowanie uczestników projektów i lokalnych liderów itp., są wystarczające do uznania przedmiotowego kryterium za spełnione. Sam udział specjalisty do spraw rekrutacji w targach pracy czy wydarzeniach kulturalnych i sportowych nie jest sposobem niestandardowego docierania do osób młodych.
Udział nie świadczy o podejmowaniu aktywnych działań w miejscach, w których gromadzi się młodzież, tak samo jak udział w targach pracy nie świadczy o tym, że prowadzone będzie stoisko informacyjne czy, że przedstawiane będą pozytywne strony udziału w projekcie. Nie można również uznać, że zapis: angażowanie uczestników projektów, jest jedną z niestandardowych metod, opisanych w zał. nr [...] do regulaminu konkursu. W tym dokumencie wskazano działania realizowane przez "ambasadorów" projektów podczas eventów lub praca "street workerów", którzy podczas imprez oraz w codziennej współpracy z instytucjami publicznymi powinni wyjść do młodych osób i podjąć z nimi próbę rozmowy. Wskazano również, że ambasador powinien być osobą młodą, która była sama wcześniej uczestnikiem projektu o podobnym zakresie i jednocześnie jest lokalnym liderem, który potrafi rozmawiać z osobami młodymi i cieszy się ich uznaniem. Zdaniem oceniającego nr [...] we wniosku o dofinansowanie nie zawarto wpisów wskazujących na spełnienie ww. warunków.
Również drugi oceniający stwierdził, że wnioskodawca nie wskazał (nie wypunktował) co najmniej 3 niestandardowych metod rekrutacji zawartych w załączniku nr [...] do regulaminu konkursu. W opinii drugiego oceniającego sam fakt brania udziału w ww. wydarzeniach nie stanowi o zastosowaniu niestandardowych metod rekrutacji. Zgodnie z załącznikiem nr [...] do regulaminu, na organizowanych imprezach powinno znajdować się stanowisko informacyjne dot. realizowanego projektu (nie sam fakt udziału w wydarzeniu). Ponadto pozostałe informacje zawarte w punkcie dot. rekrutacji są bardzo ogólne, skrótowe i po opisie nie można stwierdzić, że stanowią niestandardowe metody docierania do UP zgodne z załącznikiem nr [...], a tym samym nie gwarantują dotarcia do potencjalnej grupy planowanej do objęcia wsparciem.
Następnie wicedyrektor WUP napisał, że wnioskodawca w proteście ocenił, że wypunktował we wniosku i zamierza zastosować co najmniej 6 niestandardowych metod docierania do grupy docelowej, które zostały opisane w załączniku nr [...] do regulaminu konkursu.
Uzasadniając nieuwzględnienie protestu wicedyrektor WUP napisał, że uzasadnienie do kryterium nr [...] wskazuje, iż: "beneficjent powinien przedstawić opis metod rekrutacji do projektu potencjalnych uczestników, które zostaną zastosowane podczas realizacji projektu (sposób rekrutacji będzie jednym z elementów podlegających kontroli projektu na miejscu)". Ponadto, o wadze rekrutacji do projektu świadczy odrębnie poświęcony temu zagadnieniu załącznik do Regulaminu konkursu - Wykorzystanie niestandardowych metod docierania do osób młodych na przykładzie osób z grupy NEET, który wskazuje, iż: "W zależności od sytuacji społecznej i zawodowej, osoby młode potrzebują indywidualnego podejścia. Dlatego nie jest wystarczające zastosowanie standardowych (w szczególności "biernych") form trafienia do nich. Poza działaniami stricte informacyjnymi o charakterze pasywnym (np. poprzez stronę internetową projektu, ulotki, etc.) konieczne jest poszukiwanie alternatywnych sposobów identyfikacji osób młodych, które wymagają wsparcia z Europejskiego Funduszu Społecznego (...).
Beneficjenci realizujący projekty powinni w zależności od potrzeb danej grupy docelowej, wskazać i opisać we wniosku o dofinansowanie te metody, które w ich przekonaniu będą najskuteczniejsze w procesie identyfikacji osób wymagających wsparcia i nawiązania z nimi kontaktu".
Dalej wicedyrektor WUP napisał, że treść wniosku nie pozwala na spełnienie kryterium nr [...], przede wszystkim ze względu na brak opisu działań. Ocenił, że fragmenty wniosku dotyczące zarówno udziału specjalisty ds. rekrutacji w targach pracy i innych wydarzeniach, jak również zaangażowania uczestników projektu nie pozwalają na stwierdzenie, że formy te stanowią niestandardowe metody docierania/rekrutacji do projektu, zgodnie z załącznikiem nr [...] do regulaminu konkursu. Przygotowując wniosek należy określić w nim wszystkie niezbędne informacje w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości. Protest nie służy uzupełnianiu informacji, których nie zamieszczono w treści wniosku i wpisy dotyczące szczegółowych informacji na temat rekrutacji nie zostały wzięte pod uwagę podczas rozpatrywania protestu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. C., zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej informacji o nieuwzględnieniu protestu, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, według norm przepisanych. Informację zaskarżył w części dotyczącej uznania, że skarżący nie wypełnił kryterium dostępu nr [...]. Pełnomocnik zarzucił:
- 1. naruszenie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r., poz. 818 z późn. zm., dalej jako ustawa wdrożeniowa), poprzez prowadzenie postępowania konkursowego bez zachowania zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności, w szczególności poprzez nieuprawnioną i dowolną wykładnię postanowień regulaminu konkursu, w tym wymaganie od wnioskodawcy spełnienia kryteriów nieokreślonych w tym regulaminie,
- 2. naruszenie art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 7 w związku z art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez przeprowadzenie konkursu i ocenę wniosku o dofinansowanie złożonego przez Skarżącego z naruszeniem Regulaminu, w szczególności wymaganie od wnioskodawcy spełnienia kryteriów nieokreślonych w tym regulaminie.
W odpowiedzi na skargę dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy [...] wniósł o oddalenie skargi, powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej informacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 P.p.s.a. Stosownie do art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do ustaw szczególnych, o których mowa w ostatnio przywołanym przepisie, należy zaliczyć ustawę wdrożeniową
Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a.
Zasady wyboru projektów do dofinansowania określa art. 37 ustawy wdrożeniowej. Wymienione tam zasady przejrzystości, rzetelności, bezstronności wyboru projektów oraz równości wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczą każdego etapu konkursu - począwszy do momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej.
Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy dokonana ocena projektu nie narusza powyższych reguł. Powinna ona zmierzać w szczególności do oceny, czy argumentacja zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu nie jest dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiada generalnym standardom prawa, doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z ustalonymi kryteriami, w sposób jasny, niebudzący wątpliwości prezentuje przesłanki dokonanej oceny.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestionowanej przez skarżącego oceny w zakresie kryterium dostępu nr [...]. Zgodnie z regulaminem konkursu, ocena projektów była dokonywana w oparciu o wskazany w nim zestaw kryteriów wyboru projektów konkursowych. Ocena kryteriów dostępu była dokonywana niezależnie, przez dwóch członków Komisji Oceny Projektów, wybranych w drodze losowania. Rozbieżności w ocenie oceniających rozstrzygał Przewodniczący KOP. W regulaminie konkursu zastrzeżono przy tym – co podkreślono w odpowiedzi na skargę – że "Co do zasady, jeżeli we wniosku o dofinansowanie Wnioskodawca zawrze jedynie zapis, iż kryterium o określonym numerze jest spełnione, bez opisu jego spełnienia w treści wniosku, IOK (Instytucja Organizująca Konkurs – dopisek Sądu) uzna kryterium za niespełnione, a także warunek do uzupełnienia/poprawienia kryterium za niespełniony.". Wbrew sugestii zawartej w odpowiedzi na skargę, takiej sytuacji Sąd nie stwierdził.
Sąd wskazuje, że w regulaminie konkursu, w opisie kryterium dostępu nr [...] napisano, że "Beneficjent zapewni wykorzystanie niestandardowych metod docierania/rekrutacji do projektu potencjalnych uczestników (we wniosku o dofinansowanie zawarty został opis sposobu dotarcia do osób wymagających wsparcia)". W uzasadnieniu tego kryterium zapisano, że "Z uwagi na szczególną sytuację wskazanej w kryteriach grupy docelowej, beneficjent powinien przedstawić opis metod rekrutacji do projektu potencjalnych uczestników, które zostaną zastosowane podczas realizacji projektu (sposób rekrutacji będzie jednym z elementów podlegających kontroli projektu na miejscu). Przykładowe sposoby rekrutacji i docierania do osób należących do grupy docelowej zostaną przedstawione w regulaminie konkursu. Kryterium zostanie zweryfikowane podczas oceny merytorycznej na podstawie treści wniosku.". W regulaminie konkursu wskazano następujące zasady oceny spełnienia kryterium i możliwy zakres do uzupełnienia/poprawienia:
"- brak wskazania we wniosku o dofinansowanie co najmniej trzech niestandardowych metod rekrutacji z zał. 11 do Regulaminu konkursu, zgodnie z warunkiem wskazanym powyżej, będzie skutkować niespełnieniem kryterium i odrzuceniem projektu;
- - opis sposobów rekrutacji nie musi być literalnie tożsamy z załącznikiem nr [...] do Regulaminu; nieścisłości będą mogły zostać poprawione na etapie negocjacji;
- - szczegółowa zasadność i opis wybranych niestandardowych metod rekrutacji, będzie podlegać ocenie w oparciu o kryteria merytoryczne punktowe i w odpowiednim zakresie będzie mógł podlegać negocjacjom;
- - powyższe WARUNKI DO SPEŁNIENIA KRYTERIUM stanowią minimalny zakres pozwalający stwierdzić spełnienie niniejszego kryterium dostępu; w zależności od specyfiki danego projektu może być niezbędne zawarcie dodatkowych informacji/zapisów we wniosku o dofinansowanie, co będzie stanowić przedmiot negocjacji niniejszego projektu."
Sąd zgadza się z konkluzją skargi, że z zacytowanych fragmentów regulaminu wynika, że tylko w przypadku niewskazania trzech niestandardowych metod rekrutacji przedmiotowe kryterium uznaje się za niewypełnione. W pozostałym zakresie informacje czy opisy dotyczące metod rekrutacji mogły zostać uzupełnione/poprawione na etapie negocjacji.
Analizując kwestię, czy skarżący wskazał we wniosku co najmniej trzy niestandardowe metody docierania/rekrutacji do projektu potencjalnych uczestników, Sąd podziela argument skargi dotyczący nieścisłości w treści regulaminu konkursu. W uzasadnieniu kryterium dostępu nr [...] napisano, że przykładowe sposoby rekrutacji i docierania do osób należących do grupy docelowej zostaną przedstawione w regulaminie konkursu, podczas gdy warunkiem do spełnienia kryterium uczyniono wskazanie (wypunktowanie) co najmniej trzech metod zawartych w materiale stanowiącym załącznik nr [...] do regulaminu konkursu.
Skarżący słusznie napisał, że nie jest do końca jasne, czy we wniosku można było wskazać własne, niestandardowe metody/sposoby rekrutacji, traktując jedynie jako przykłady metody wymienione w załączniku nr [...] do regulaminu konkursu, czy należało wprost skopiować co najmniej trzy metody z załącznika do regulaminu konkursu. Taka nieścisłość nie powinna się znajdować w regulaminie.
Sąd podzielił twierdzenia skargi co do metod rekrutacji wymienionych we wniosku, co skutkowało uwzględnieniem skargi. Skarżący słusznie napisał w skardze, że we wniosku, w punkcie 3.2. "Grupy docelowe", w rubryce "opisz, w jaki sposób zrekrutujesz uczestników projektu, w tym jakimi kryteriami posłużysz się rekrutując ich, uwzględniając podział kobiety/mężczyźni i kwestię zapewnienia dostępności dla osób z niepełnosprawnościami" (k. 50v i nast. akt sądowych) wymienił następujące niestandardowe metody rekrutacji:
- 1. spotkania informacyjne w instytucjach rynku pracy, szkołach, organizacjach pozarządowych ("NGO"), instytucjach pomocy społecznej z obszaru realizacji projektu,
- 2. udział specjalisty do spraw rekrutacji w targach pracy, wydarzenia kulturalnych i sportowych,
- 3. angażowanie uczestników projektu i lokalnych liderów,
- 4. plakaty, ulotki, emailing, prasę, stronę internetową wnioskodawcy dostosowaną do potrzeb osób niepełnosprawnych.
Skarżący we wniosku zobowiązał się do zapewnienia tłumacza języka migowego lub asystenta osób niepełnosprawnych, zapewnienia materiałów szkoleniowych dostępnych dla osób niepełnosprawnych i neutralnych ze względu na płeć, a także używania języka prostego, nowoczesnego i przyjaznego dla osób młodych. Biuro rekrutacyjne byłoby dostosowane dla osób niepełnosprawnych. W razie konieczności, już w trakcie realizowania projektu, wnioskodawca zadeklarował włączenie się innego personelu wnioskodawcy, poszerzenie kanałów informacyjnych (radio, inne tytułu prasowe), a także nawiązanie współpracy z kolejnymi instytucjami, wymieniając organizacje pozarządowe ("NGO") oraz organizacje społeczne.
Sąd podziela argument skargi, że z uwagi na ograniczoną ilość znaków mogących zostać użytych do wypisania wniosku o dofinansowanie projektu, skarżący nie przepisał z załącznika do regulaminu pełnych opisów poszczególnych metod, a posłużył się opisami pozwalającymi na ich identyfikację. Co istotne, z regulaminu konkursu nie wynika, żeby konieczne było skopiowanie, z załącznika do wniosku, pełnych opisów poszczególnych metod. Byłoby to zresztą utrudnione, z uwagi na charakter załącznika nr [...] do regulaminu konkursu: pełnego szczegółów opracowania sporządzonego w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej, na podstawie publikacji dotyczących sytuacji osób młodych oraz w oparciu o analizę rekomendacji w zakresie wspierania osób młodych znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji na rynku pracy (tzw. osoby z katergorii NEET tj. osoby w wieku od 15 do 29 które nie pracują, nie kształcą się i nie szkolą się). Marginalnie Sąd zaznacza, że nie podziela argumentu odpowiedzi na skargę, jakoby zastosowane w powyższym fragmencie wniosku skróty własne skarżącego sprawiały, że tekst jest w części niezrozumiały.
Mając na uwadze, że z regulaminu konkursu nie wynika, żeby konieczne było skopiowanie, z załącznika do wniosku, pełnych opisów poszczególnych metod, skarżący słusznie wskazuje, że powtórzone w skardze niestandardowe metody rekrutacji, zawarte we wniosku w punkcie 3.2., odpowiadają sposobom docierania do osób młodych, opisanym w załączniku do regulaminu, w podpunktach do punktu IV. Będą to, kolejno: (1.) aktywne działania w miejscach, w których gromadzi się młodzież; współpraca ze szkołami; podjęcie bezpośredniej współpracy z podmiotami takimi jak: organizacje pozarządowe zrzeszające osoby młode, OHP, OPS, PCPR, poradnie psychologiczno-pedagogiczne, organizacje harcerskie, zgromadzenia działające przy kościołach, parafiach i związkach wyznaniowych, organizacje charytatywne, w tym PCK, banki żywności, fundacje i inne organizacje zajmujące się wsparciem osób z niepełnosprawnościami, (2) prowadzenie stoisk informacyjnych na targach pracy, festiwalach kulturalnych, wydarzeniach sportowych oraz przedstawianie pozytywnych stron udziału w projekcie; aktywne działania w miejscach, w których gromadzi się młodzież, (3.) działania realizowane poprzez "ambasadorów" projektów podczas eventów lub praca "street workerów", przy czym młodzi ambasadorzy w ramach swoich działań powinni zachęcać osoby z grupy NEET do "otworzenia się na świat", skorzystanie z tradycyjnej formy kontaktu jaką są ogłoszenia w radiu, ulotki, banery oraz plakaty, które poinformują o spotkaniu informacyjnym w danym miejscu, (4.) skorzystanie z tradycyjnej formy kontaktu jaką są ogłoszenia w radiu, ulotki, banery oraz plakaty, które poinformują o spotkaniu informacyjnym w danym miejscu).
Podkreślić należy,że w karcie oceny projektów w opisie kryterium nr [...] podniesiono że wnioskodawca nie wskazał (nie wypunktował) co najmniej 3 niestandardowych metod rekrutacji zawartych w załączniku 11 do regulaminu konkursu. Odnośnie tej części wniosku Regulamin stanowi,że należy wskazać (wypunktowane) co najmniej 3 metody zawarte w materiale stanowiącym załącznik Nr [...]. Istotnie są one w nim wypunktowane, a skarżący we wniosku w pkt 3.2 je wskazał (wymienił, powyliczał) i opisał - zgodnie z warunkami do spełnienia kryterium. W ocenie sądu rozróżnienie tych pojęć i w konsekwencji uznanie, że beneficjent ich nie wskazał, bo nie wypunktował bądź błędnie wskazał przez niewypunktowanie narusza nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru.
Wybór projektu powinien być przeprowadzony zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 37 ust.1 ustawy wdrożeniowej w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny,a w ocenie sądu przy ocenie kryterium Nr [...] tych reguł zabrakło.
Z powodów opisanych wyżej Sąd stwierdza, że ocena wniosku w części dotyczącej spełnienia kryterium dostępu nr [...], nie została przeprowadzona rzetelnie.
Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej – orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 64 ustawy wdrożeniowej, uwzględniając wpis ([...] zł), opłatę od pełnomocnictwa ([...] zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej ([...] zł).