Uzasadnienie
Dnia 2 lutego 2009 roku L. T., K. T. i J.. K. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego P. – Ś. z dnia [...], nr [...] określającą solidarnie zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 175.754,00 zł w tytułu umowy sprzedaży nieruchomości.
Wraz ze skargą K. T. złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
We wniosku wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, ani innych przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro, gdyż cały jej majątek został zajęty przez komornika w W. Wspólne gospodarstwo domowe utrzymywane jest z emerytury męża w wysokości 1.444,00 zł, która częściowo jest zajmowana przez komornika do wysokości 839,00 zł. Wnioskodawczyni prowadzi natomiast działalność gospodarczą, która nie przynosi dochodu.
Aby wyjaśnić rzeczywistą sytuację w jakiej znajduje się K. T. została ona wezwana do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy pod rygorem rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie dotychczas złożonych informacji, poprzez: udokumentowanie przychodów oraz kosztów uzyskania przychodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, wskazanie składników posiadanego majątku, a w szczególności wskazanie posiadanych nieruchomości, a także przedłożenie kserokopii rocznych zeznań podatkowych za 2007 i 2008 rok składanych przez wnioskodawczynię.
W ramach uzupełnienia wniosku K. T. oświadczyła, że w 2008 roku prowadzona przez nią działalność gospodarcza nie przyniosła dochodów, a cały wskazany przez nią w złożonym oświadczeniu majątek (dom, plac, budynki warsztatowe i gospodarcze) został sprzedany przez komornika na licytacji w dniu 16 kwietnia 2009 roku za około 360 000,00 zł, co jedynie w części pokryło zobowiązania wobec wierzycieli. Natomiast z przesłanych kserokopii zeznań podatkowych za 2006 rok wynika, że uzyskała ona dochód w wysokości 11.612,29 zł, a w 2007 roku uzyskała dochód w wysokości 10.775,79 zł.
Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja przyznania prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych, aby zapewnić pokrycie kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Za każdym razem na stronie ciąży jednak obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych (art. 199 cytowanej ustawy).
Przedłożony w sprawie przez K. T. wniosek o przyznanie prawa pomocy nie pozwalał na ocenę rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawczyni. Zarządzenie z wezwaniem do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, przesłane listem poleconym nr [...] zostało skutecznie doręczone dnia 14 kwietnia 2009 roku. Wnioskodawczyni nie wykonała jednak zarządzenia w pełnym zakresie i nie udokumentowała przychodów i kosztów uzyskania przychodu z tytułu działalności gospodarczej. Tym samym zastosowanie znalazł rygor nadany w opisanym wyżej wezwaniu wskazujący, że wniosek o przyznanie prawa pomocy należy rozpoznać na podstawie informacji w nim zawartych, w przypadku jego nie uzupełnienia. Ponieważ sytuacja wnioskodawczyni budziła wątpliwości co do jej aktualnej sytuacji przed wezwaniem do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, a wnioskodawczyni nie podjęła czynności mających na celu zmianę takiego stanu rzeczy mimo wezwania do uzupełnienia, nie można dokonać jednoznacznej oceny jej aktualnej sytuacji majątkowej oraz przyjąć, że zasługuje ona na zwolnienie od kosztów sądowych.
Z tego względu należy stwierdzić, że K. T. nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego, a w konsekwencji nie można uznać za zasadny jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 1 oraz § 3, a także art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga
D.W.d