Uzasadnienie
Kierownik Referatu Wydawania Uprawnień dla Kierowców Wydziału Spraw Społecznych decyzją z dnia [...] r. orzekł nałożyć solidarnie na H O i M K obowiązek zapłaty kwoty w wysokości 13.891 zł tytułem kosztów usunięcia, przechowywania oraz oszacowania wartości pojazdu marki O w terminie 30 dni.
W uzasadnieniu decyzji podano, że w dniu 29.03.2012 r. Policja stwierdziła kierowanie spornym pojazdem przez osobę nietrzeźwą i nieposiadającą dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami. Wydano dyspozycję usunięcia pojazdu z drogi w trybie art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Pojazd nie został odebrany z parkingu przez osobę uprawnioną w terminie 3 miesięcy od zatrzymania – H O (właściciela) i M K (dysponenta pojazdu).
Postanowieniem z dnia 19.07.2013 r. Sąd Rejonowy orzekł o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu.
Organ I instancji orzekł o solidarnym obowiązku nałożonym na H O i M K w kwestii zapłaty kwoty w wysokości 13.891 zł tytułem kosztów usunięcia, przechowywania oraz oszacowania wartości pojazdu marki O w terminie 30 dni. Jako podstawę prawną wskazano art. 130 a ust. 10 i oraz ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym i powołano się na uchwałę Rady Powiatu z dnia 27 czerwca 2011r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi oraz jego parkowanie na parkingu strzeżonym zmienioną uchwałą Rady Powiatu z dnia 30 listopada 2011r. oraz uchwałę Rady Powiatu z dnia 28 września 2012r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi oraz jego parkowanie na parkingu strzeżonym.
W odwołaniu H O wskazała, że została zmuszona groźbami przez byłego konkubenta M K do kupienia spornego pojazdu. Nie ma obecnie środków finansowych na uiszczenie opłaty określonej przez organ I instancji. Strona wniosła o umorzenie kosztów.
SKO decyzją z dnia [...] r. utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.
Organ wskazał, że H O jest zobowiązana do uiszczenia opłaty jako właściciel pojazdu, co wynika z przepisów art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym. SKO wskazało, że w odrębnym postępowaniu strona może wnosić o umorzenie spornych kosztów.
W skardze do WSA w Poznaniu H O wniosła o uchylenie decyzji, albowiem stroną postępowania winien być jedynie jej były konkubent M K. H O wskazała, że została zmuszona groźbami przez byłego konkubenta M K do kupienia spornego pojazdu. Do umowy użyto bez jej wiedzy i zgody jej dowodu osobistego, który był nieważny. Na umowie kupna spornego pojazdu nie ma jej podpisu, jest ona nieważna.
Sporne koszty winny być uiszczone przez M K i M P – poprzedniego właściciela samochodu.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko i argumentację wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 130 a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku:
- 1) pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu;
- 2) nieokazania przez kierującego dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub dowodu opłacenia składki za to ubezpieczenie, jeżeli pojazd ten jest zarejestrowany w kraju, o którym mowa w art. 129 ust. 2 pkt 8 lit. c;
- 3) przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego, chyba że istnieje możliwość skierowania pojazdu na pobliską drogę, na której dopuszczalny jest ruch takiego pojazdu;
- 4) pozostawienia pojazdu nieoznakowanego kartą parkingową, w miejscu przeznaczonym dla pojazdu osoby niepełnosprawnej o obniżonej sprawności ruchowej oraz osób wymienionych w art. 8 ust. 2;
- 5) pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela.
Zgodnie z art. 130 a ust. 2 pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy:
- 1) kierowała nim osoba:
- a) znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu,
- b) nieposiadająca przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu;
- 2) jego stan techniczny zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi albo narusza wymagania ochrony środowiska.
W myśl art. 130 a ust. 4 dyspozycję przemieszczenia lub usunięcia pojazdu z drogi wydaje:
- 1) policjant - w sytuacjach, o których mowa w ust. 1-3;
- 2) strażnik gminny (miejski) - w sytuacjach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 4 i 5;
- 3) osoba dowodząca akcją ratowniczą - w sytuacji, o której mowa w ust. 3.
Pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych w ust. 1-2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie parkowanie (art. 130 a ust. 5 c).
Starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu (art. 130 a ust. 10). Starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia (art. 130 a ust. 10 a).
W sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 130 a ust. 10 e).
Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (art. 130 a ust. 10 h).
Jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h (art. 130 a ust. 10 i).
W niniejszej sprawie w dniu 29.03.2012 r. Policja stwierdziła kierowanie spornym pojazdem przez osobę nietrzeźwą i nieposiadającą dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami. Osobą kierującą pojazdem był M K. Wydano dyspozycję usunięcia pojazdu z drogi w trybie art. 130 a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Pojazd nie został odebrany z parkingu przez osobę uprawnioną w terminie 3 miesięcy od zatrzymania – H O (właściciela) i M K (dysponenta pojazdu).
Postanowieniem z dnia 19.07.2013 r. SR orzekł o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu.
Organ I instancji orzekł o solidarnym obowiązku nałożonym na H O i M K w kwestii zapłaty kwoty w wysokości 13.891 zł tytułem kosztów usunięcia, przechowywania oraz oszacowania wartości pojazdu marki O w terminie 30 dni. Jako podstawę prawną wskazano art. 130 a ust. 10 i oraz ust. 10 h ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy uznał, że decyzje organów obu instancji zostały wydane prawidłowo w oparciu o wyczerpująco ustalony stan faktyczny. Strona skarżąca nie negowała faktu zatrzymania pojazdu i przechowywania go na parkingu ani wysokości spornych kosztów ustalonych w zaskarżonej decyzji.
Neguje ona natomiast obciążenie jej tymi kosztami, albowiem w jej ocenie nie była ona właścicielem pojazdu. H O wskazała, że została zmuszona groźbami przez byłego konkubenta M K do kupienia spornego pojazdu. Do umowy użyto bez jej wiedzy i zgody jej dowodu osobistego, który był nieważny. Na umowie kupna spornego pojazdu nie ma jej podpisu, jest ona nieważna.
W ocenie Sądu argumentacja tego rodzaju nie ma znaczenia dla wyniku sprawy, gdyż skarżąca widnieje jako właściciel pojazdu w dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy – m. in. pismo Komendy Powiatowej Policji z dnia 20.08.2012 r. (k. 17), wniosek o orzeczenie przepadku pojazdu (k. 24-27) a przede wszystkim postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 19.07.2013 r.. Sąd Rejonowy wskazał w sentencji postanowienia o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu, że jego właścicielką była skarżąca H O (k. 28).
Należy zwrócić uwagę na to, że postępowanie uregulowane w zakresie przepadku pojazdów zostało dodane do kodeksu postępowania cywilnego ze względu na nowe regulacje zawarte w oddziale 2 rozdziału 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym. Do tej pory upływ 6- miesięcznego terminu od dnia usunięcia pojazdu powodował, że nieodebrany pojazd w tym terminie stawał się własnością Skarbu Państwa z mocy samego prawa i decyzja właściwego miejscowo urzędu skarbowego miała wyłącznie charakter deklaratoryjny. Zmiana zasad przejścia prawa własności pojazdów usuniętych z drogi na rzecz Skarbu Państwa nastąpiła w związku z wydanym 3 czerwca 2008r. przez TK wyrokiem, w którym w ocenie Trybunału dotychczasowe zasady pozostawały w sprzeczności z przepisami konstytucyjnymi. Artykuł 46 Konstytucji stwierdzał bowiem, że przepadek rzeczy może nastąpić tylko w sytuacjach określonych w ustawie i tylko na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu.
Tak więc w postępowaniu sądowym toczącym się w przedmiocie przepadku przedmiotowego samochodu orzekając o jego przepadku na rzecz Skarbu Państwa sąd ustalił, że właścicielem tego samochodu była skarżąca.
Zgodnie natomiast z art. 365 par. 1 KPC prawomocne orzeczenie sądu wiąże strony i sąd który je wydał oraz inne sądy, inne organy państwowe i organy administracji publicznej.
W niniejszej sprawie organy obu instancji były wobec tego zobowiązane do uznania, że właścicielem pojazdu przed orzeczeniem o jego przepadku była strona skarżąca.
W tym stanie rzeczy zarzuty skargi nie mogły być uwzględnione i dlatego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie § 19 i 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2013.461).