Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 czerwca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – I Oddział w P. z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczenia Społecznych – I Oddziału w P. z dnia [...], nr [...] odmawiającą umorzenia zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne.
Dnia 21 czerwca 2010 roku A. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
We wniosku wskazał, że posiada udział w kamienicy (mieszkanie o powierzchni 90 m²) oraz pomieszczenie gospodarcze o powierzchni 22m². Nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro). Ponadto oświadczył, że do 2008 roku był całkowicie niezdolny do pracy i pozostawał na rencie. Obecnie podjął ponownie działalność gospodarczą, jednak na razie uzyskiwany dochód nie wystarcza na pokrycie kosztów jej prowadzenia. Wnioskodawca nie osiąga żadnych innych dochodów, co powoduje, że utrzymuje się dzięki pomocy rodziny i przyjaciół.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie lub bezczynność z zakresu ubezpieczeń społecznych.
W tych okolicznościach na wnioskodawcy nie ciąży obowiązek uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a zatem żądanie przyznania prawa pomocy w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Strona nie ma bowiem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym uniemożliwia to brak środków finansowych. Oznacza to, że prawo pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem. Jedynymi kryteriami przyznania prawa pomocy jest więc wykazanie przez osoby zainteresowane ich trudnej sytuacji materialnej, finansowej i rodzinnej.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja A.Z. nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i rodziny. Wnioskodawca nie osiąga w tym momencie żadnych dochodów i nie posiada żadnych zaoszczędzonych zasobów pieniężnych, a utrzymuje się dzięki pomocy rodziny i przyjaciół. W konsekwencji nie jest on w stanie pokryć dodatkowych kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika z wyboru. W tej sytuacji uzasadniony jest jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 239 pkt 1 lit e p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ Robert Talaga