Uzasadnienie
Decyzją z dnia 10.06.2011 r., Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 7 ust. 1, 2 i 2 b, art. 19 ust. 1 i 2 oraz art. 24 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 170 z 2008 r., poz. 1051), przyznał Sp. z o. o. płatności na rok 2010, w tym m. in. płatność cukrową w kwocie 560803,96 zł.
W odwołaniu od tej decyzji spółka podniosła, iż winna otrzymać dopłaty cukrowe w kwocie 1259855,08 zł, gdyż w dniu 5.11.2009 r. przejęła majątek 3 spółek, które miały podpisane umowy z cukrowniami na rok 2006/2007 i otrzymywały corocznie płatności cukrowe. Wniosek o płatności za 2010 rok obejmował również płatności należne powyższym spółkom w latach poprzednich. O przejęciu tych podmiotów strona miała poinformować organ I instancji pismem z dnia 18.01.2010 r. Strona winna otrzymać należne dopłaty jako następca prawny spółek, na podstawie art. 24 ust. 1 a pkt. 2 a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Decyzją z dnia 24 listopada 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając generalnie jego ustalenia faktyczne i rozważania prawne.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 1 a pkt. 2 a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (obowiązującym od 15 marca 2011 r.) płatność cukrowa przysługuje następcy prawnemu producenta rolnego, jeżeli buraki cukrowe były objęte uprzednio odpowiednią umową dostawy. Przepis ten miał jednocześnie zastosowanie jedynie do postępowań administracyjnych wszczętych na podstawie wniosków złożonych w 2011 r. Od dnia 15 marca 2011 obowiązuje też art. 22 a ustawy, ale dotyczy on następstwa prawnego zaistniałego w okresie pomiędzy złożeniem wniosku a dniem wydania decyzji w sprawie płatności (podobnie jak art. 26 ustawy). W niniejszej sprawie przejęcie spółek (następstwo prawne) zaistniało przed datą złożenia wniosku o dopłaty za 2010 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka wniosła o uchylenie decyzji obu instancji zarzucając im naruszenie art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zasady zaufania do organów oraz art. 12 kpa.
Strona miała poinformować o następstwie prawnym jeszcze przed złożeniem wniosku za 2010 rok, czyli w piśmie z 18.01.2010. Sam wniosek miał dotyczyć również płatności cukrowych wynikających z połączenia majątków przejmowanych spółek.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga okazała się nieuzasadniona.
Wskazać należy na wstępie, iż kwestie następstwa prawnego w zakresie możliwości ubiegania się o dopłaty cukrowe reguluje art. 24 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym płatność cukrowa przysługuje w sytuacji, gdy buraki były objęte umową dostawy zawartą z poprzednikiem rolnika wnioskującego o płatność cukrową, który stał się jego następcą prawnym m. in. w wyniku przekształcenia. Przepis ten obowiązuje jednak dopiero od dnia 15 marca 2011 r., a organ II instancji zasadnie wskazał, iż miał on zastosowanie jedynie do postępowań w kwestii dopłat wszczynanych na podstawie wniosków złożonych w 2011 roku.
Wynika to wprost z art. 4 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011, Nr 54, poz. 278), mówiącym o konieczności stosowania przepisów dotychczasowych w sprawach wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem 15 marca 2011 r.
Nowelizacja ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wprowadziła z dniem 15 marca 2011 przepis art. 22 a i zmieniony art. 26, które regulują wprawdzie kwestię następstwa prawnego, jednak jedynie takiego, które zaistniało w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności cukrowej do dnia doręczenia decyzji administracyjnej. W stanie faktycznym niniejszej sprawy następstwo prawne (5 listopada 2009 r.) zaistniało niewątpliwie przed datą złożenia wniosku o dopłaty za 2010 r., wobec czego powyższe przepisy również nie mogły znaleźć skutecznego zastosowania w sprawie.
Z powyższych uregulowań prawnych wynika zatem, iż przepisy ustawodawstwa krajowego nie regulowały generalnie w istotnym dla sprawy roku 2010 kwestii następstwa prawnego w przypadku dopłat cukrowych.
Od dnia 1 stycznia 2010 r. obowiązywał art. 82 ust. 3 rozporządzenia komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. (Dz. U. UE L z 2009, nr 316, poz. 65 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku przekazywania gospodarstwa rolnego (np. poprzez jego sprzedaż czy inny rodzaj transakcji) podmiot przejmujący otrzymuje pomoc, gdy poinformuje odpowiedni organ i zwróci się o wypłacenie pomocy (dopłat), przedstawi dowody przekazania i spełnione są wszystkie warunki przyznania pomocy z tytułu przekazywanego gospodarstwa. Wniosek o przyznanie dopłat składa się jednak w nieprzekraczalnym terminie – do dnia 15 czerwca danego roku kalendarzowego, za który rolnik zamierza otrzymać dopłaty (art. 17 ust. 2 rozporządzenia). Wniosek winien ponadto zawierać kopię umów dostaw buraków cukrowych (art. 17 ust. 1).
Przepisy rozporządzeń wspólnotowych winny być stosowane wprost przez polskie organy administracji publicznej, co oznacza, iż obywatele polscy mogą się powoływać przed tymi organami na wszelkie uprawnienia wynikające z przepisów tych rozporządzeń. Nakładają one jednak również określone obowiązki, o charakterze wiążącym.
Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, iż strona skarżąca mogła złożyć wniosek dotyczący przyznania dopłat za przedmiotowe buraki cukrowe wyhodowane w ramach realizowania umów dostaw zawartych przez spółki przejęte w listopadzie 2009 przez skarżącą spółkę. Wniosek w tym zakresie winien jednak zostać złożony w nieprzekraczalnym terminie 15 czerwca 2010 r. Wniosek strony o płatności za 2010 złożony do organu w dniu 17 maja 2010 r. nie obejmował spornych dopłat cukrowych, a organ nie był zobowiązany do automatycznego objęcia tym wnioskiem również dopłat należnych uprzednio spółkom przejętym przez skarżącą.
Należy bowiem wyraźnie podkreślić, iż postępowanie w kwestii wszelkiego rodzaju dopłat ma charakter wyłącznie wnioskowy, organ nie działa wobec tego z urzędu, a jedynie na żądanie strony, które zakreśla precyzyjnie przedmiot prowadzonego postępowania. Pismo strony z dnia 18 stycznia 2010 r. o przejęciu spółek nie wywoływało skutków procesowych, gdyż mogło mieć charakter jedynie informacyjny.
Ostatecznie skarżąca spółka złożyła przedmiotowy wniosek dopiero z dniem 17 czerwca 2011 r., a więc ze znacznym przekroczeniem terminu (15 czerwca 2010 r.). Był to zarazem termin o charakterze materialnoprawnym, a więc nie podlegający przywróceniu. Do wniosku tego nie załączono ponadto wymaganych umów dostaw buraków, zawartych uprzednio przez spółki przejęte w 2009 r. przez stronę skarżącą.
W ocenie Sądu strona skarżąca nie spełniła w prawidłowy sposób wymagań związanych z uzyskaniem dopłat cukrowych, wobec czego jej wniosek w tym zakresie nie mógł zostać uwzględniony pozytywnie.
Biorąc pod uwagę wskazane wyższej okoliczności Sąd uznał, iż decyzja Dyrektora ARiMR oraz organu I instancji zostały wydane zgodnie z prawem. Tak więc zarzuty formułowane w skardze o naruszeniu przez organ administracyjny zasad: praworządności, zaufania stron do organów, współdziałania i szybkiego działania, są nietrafne, nie znajdują uzasadnienia w dokonanej przez Sąd ocenie działania organów w zakresie objętym kontrolowaną decyzją.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.