Uzasadnienie
Dnia [...] lipca 2003 r. Z.B., zwrócił się do Starosty O. o unieważnienie uchwały Walnego Zgromadzenia Gminnej Spółki Wodnej w D., a tym samym wyboru przewodniczącego Gminnej Spółki Wodnej w D. dnia [...].02.1996 r. i wniosek swój ponowił pismem z dnia [...] lipca 2003 r. wskazując na przepis art. 178, art. 179 i art. 181 ust. 2 pkt 1 ustawy prawo wodne z dnia 18 lipca 2001r.
W dniu [...] lutego 2004 r. Z.B. w związku z bezczynnością organu – Starosty O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Po rozpatrzeniu powyższej skargi, wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2004 Wojewódzki Sąd Administracyjny, zobowiązał Starostę, aby w terminie jednego miesiąca od uprawomocnienia się wyroku wydal akt administracyjny w przedmiotowej sprawie.
Kasacja od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dn. [...] v lutego 2005 r. sygn. akt [...]. Decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. Starosta O. w wykonaniu wyroku Sądu Administracyjnego oraz działając na podstawie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił unieważnienia Uchwały Walnego Zgromadzenia Gminnej Spółki Wodnej w D. z dnia [...] lutego 1996 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał iż Z.B. nie jest stroną w rozumieniu art. 28 Kpa w postępowaniu, w sprawie związanej z czynnościami nadzorczymi starosty nad spółką wody, przewidzianymi w art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 prawo wodne.
W wyniku odwołania Z.B., wniesionego od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 Nr [...], Kolegium utrzymało zaskarżoną decyzje Starosty w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał iż uchwala walnego zgromadzenia Gminnej Spółki Wodnej w D. z dnia [...] lutego 1996 r. dotycząca wyboru przewodniczącego spółki, została wbrew zarzutom skarżącego podjęta zgodnie z prawem. W myśl bowiem postanowień Statutu obowiązującego w dacie podejmowania kwestionowanej uchwały, uchwały walnego zgromadzenia zapadały zwykłą większością głosów, bez względu na liczbę członków, z wyjątkiem uchwał o rozwiązaniu spółki, połączeniu spółki z inną spółką, przy obecności co najmniej połowy członków spółki.
Zgodnie z wymogami statutu Walne Zgromadzenie zwołano w drodze obwieszczenia wywieszonego na dwa tygodnie wcześniej w siedzibie Zarządu Spółki i w miejscu dokonywania publicznych ogłoszeń.
Dodatkowo organ II instancji, podobnie jak uczynił to Starosta w zaskarżonej decyzji, wskazał iż Z.B. nie jest stroną postępowania w sprawach związanych z nadzorem nad działalnością spółek wodnych, sprawowanym przez Starostę. Prawa strony w tych sprawach przysługują bowiem jedynie Spółce, działającej przez swoje organy.
Stwierdził ponadto, że Z.B. w lutym 1996 r., a więc w czasie gdy podejmowano kwestionowaną przez niego uchwałę nie był członkiem Spółki Wodnej i z tego względu, nie mogła ta uchwała naruszać jego interesu prawnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z.B. zarzucił iż jest członkiem Spółki Wodnej począwszy od 1983 roku.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje
Skarga okazała się zasadna, jakkolwiek z innych motywów niż wskazane przez skarżącego.
Zgodnie z treścią art. 179 ustawy z dnia 18 lipca 2001 prawo wodne (Dz.U. Nr 115 poz. 1229 ze zm.), uchwały walnego zgromadzenia spółki wodnej, podlegają nadzorowi sprawowanemu przez starostę, który orzeka o ich nieważności w przypadku stwierdzenia iż są one sprzeczne z prawem.
Omawiany przepis przyznaje zatem w granicach w nim określonych uprawnienia kontrolne nad działalnością spółek wodnych, organowi administracji publicznej.
Należy zgodzić się z prezentowanym w decyzjach obu instancji poglądem iż stroną postępowania w sprawie rozstrzygnięcia nadzorczego starosty na podstawie art. 179 prawa wodnego może być jednie spółka wodna reprezentowana przez swoje organy. Żaden natomiast przepis nie daje uprawnienia strony w takim postępowaniu członkowi tejże spółki, tym bardziej zaś brak jest legitymacji po stronie członka spółki wodnej do domagania się wszczęcia postępowania nadzorczego przez starostę, postępowanie to wszczynane jest bowiem z urzędu i stanowi formę kontroli działalności spółek wodnych, sprawowanej przez administrację publiczną.
Zgodnie z art. 28 Kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie administracyjne albo kto żąda czynności organu że względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny w sferze prawa administracyjnego oznacza przede wszystkim, że istnieje norma materialno-prawna, która kształtuje sytuację prawną jednostki w zakresie ustalonym przez jej treść.
W związku z tym określonemu podmiotowi przysługuje prawo do takiego ukształtowania swojej sytuacji, która byłaby zgodna z treścią danej normy materialno prawnej.
Nie ulega w ocenie Sądu wątpliwości że takiego interesu prawnego w stwierdzeniu przez Starostę nieważności uchwały Gminnej Spółki Wodnej w D. w przedmiocie wyboru jej przewodniczącego nie miał skarżący Z.B. i to bez względu na to czy był czy też nie był członkiem tejże spółki w dacie podejmowania uchwały.
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie Sądów administracyjnych poglądem, organ administracji publicznej nie może (co do zasady) wszcząć postępowania administracyjnego na wniosek dowolnego podmiotu, nie mającego przymiotu strony. W sytuacji gdy podmiot składający wniosek, nie będąc do tego uprawnionym, domaga się rozstrzygnięcia w sprawie, wówczas organ winien wydać decyzję umarzającą postępowanie z powołaniem się na brak interesu prawnego, i byłoby nieprawidłowym, gdyby w uzasadnieniu decyzji – tak jak miało to miejsce w niniejszym przypadku, zawarto również kwestie merytoryczne (por. wyrok WSA w Warszawie z dn. 18.11.2004 V SA 3379/03, wyrok NSA w Warszawie z dnia 24.05.2001 IV SA 599/99).
Prawidłowo stwierdzając brak interesu prawnego po stronie Z.B. dla domagania się unieważnienia Uchwały Walnego Zgromadzenia Gminnej Spółki Wodnej w D. z dnia [...].02.1996 r., Starosta oraz organ odwoławczy, winien był zakończyć sprawę nie poprzez wydanie decyzji co do istoty wraz z uzasadnieniem odnoszącym się do meritum sprawy, lecz "w inny sposób" o którym mowa w art. 104 § 2 Kpa.
Oznacza to w niniejszym przypadku, że po wszczęciu postępowania i po stwierdzeniu po stronie wnioskodawczej braku legitymacji procesowej winien był umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 Kpa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, jakkolwiek podzielił pogląd reprezentowany w decyzji, iż Z.B. nie ma przymiotu strony, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając iż doszło do naruszenia przepisów postępowania (art. 104 i 105 Kpa) w stopniu który miał istotny wpływ na wynik postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
/-/ Sz. Widłak /-/ B. Sokołowska /-/ M. Kwiecińska