Uzasadnienie
W dniach [...] października 2006r., [...] listopada 2006r. i [...] grudnia 2006r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w P. Delegatura w P. przeprowadził kontrolę w firmie "B" Spółka z o.o.,z siedzibą w L. ul. [...]. W jej trakcie ustalono, że nieruchomości położone w L., tj. pola, łąki oraz gospodarstwo w P. zostały zakupione przez spółkę – akt notarialny Repertorium A Nr [...] z dnia [...] lipca 1995r. W październiku 2001r. nieruchomości zostały podzielone pomiędzy J.K. i M. K. oraz spółkę (nie przedstawiono aktów sprzedaży). Według operatu szacunkowego przygotowanego na potrzeby sporządzenia aktu notarialnego teren podwórza w L. należy do J.K. – działka oznaczona nr geodezyjnym [...] i do M.K.- działka oznaczona nr geodezyjnym [...]. Ustalono, że zarządzającym tym terenem jest Z.K., który przedłożył pełnomocnictwo udzielone mu przez J.K. i M.K.
Ponadto teren położony w miejscowości P. oznaczony nr geodezyjnym [...] jest własnością J.K. i dzierżawiony jest firmie "A" reprezentowanej przez K.S. (umowa dzierżawy z dnia 01 lipca 2006r). W trakcie kontroli stwierdzono obecność na terenie podwórza w L. odpadów na dwóch przyczepach ciągnikowych oraz odpadów złożonych bezpośrednio na gruncie w formie pryzmy. Składowanie takich samych odpadów stwierdzono również na łące położonej w pobliżu drogi L.– S. Zmagazynowane odpady to prawdopodobnie odpady komunale pochodzące z N. Natomiast według informacji uzyskanych od Z.K. przedmiotowe odpady pochodzą od firmy "A" Spółka z o.o. ze S. Kontrolowany posiada pisemne porozumienie zawarte z przedstawicielem firmy "A" wskazujące Z.K. jako przyjmującego odpady oraz karty przekazania odpadów określające przyjęte odpady jako odpady komunalne posortowane wstępnie, inne niż niebezpieczne w ilości 48 Mg.
Z.K. poinformował także, iż odpady przyjęte zostały w celu rozpoczęcia działalności polegającej na magazynowaniu i sortowaniu odpadów komunalnych, która miała być prowadzona przez firmę "A". W związku z powyższym złożono w Urzędzie Gminy w L. wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia i przedstawiono list intencyjny do Burmistrza Cz., Rady Miasta i Miejskiego Zarządu Komunalnego Spółka z o.o. dotyczący planowanej działalności. Natomiast w dniu 03 listopada 2006r. złożono wniosek do Starostwa w Cz. o wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania i transportu odpadów innych niż niebezpieczne.
Zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] grudnia 2006r. Nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w P. Delegatura w P., na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jednolity z 2002r. Dz. U. Nr 112, poz. 982 ze zm.) oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach [...] października 2006r, [...] listopada 2006r. i [...] grudnia 2006r. zarządził aby "B" sp. z o.o. w L. zaprzestała dalszego przyjmowania nielegalnie sprowadzanych odpadów oraz prowadzenia jakichkolwiek działań z magazynowanymi odpadami do czasu wydania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wskazującej sposób postępowania z odpadami w terminie od dnia otrzymania zarządzenia. Zobowiązał aby spółka poinformowała zarządzającego o wykonaniu zarządzenia w terminie 7 dni od dnia otrzymania zarządzenia.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż kontrola wykazała, iż kontrolowany magazynuje na terenie L. przy ul. [...] odpady komunalne pochodzące z N. Ponadto wskazując art. 16 ustawy z dnia 30 lipca 2004r. o międzynarodowym obrocie odpadami (Dz. U. Nr 191, poz. 1956) poinformował, że Główny Inspektorat Ochrony Środowiska wyda decyzję wskazującą sposób postępowania z odpadami.
Pismem z dnia 22 grudnia 2006r. "B" sp. z o.o. reprezentowana przez prezesa zarządu Z.K. wezwała do usunięcia naruszenia prawa i uchylenie zarządzenia pokontrolnego, wskazując, że w wyniku działania interwencyjnego Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Delegatura w P. ustalono, że złożone odpady znajdują się na nieruchomości należącej do J.K. i M.K. Nieruchomością tą od 2000 roku zarządza Z.K. który pełni jednocześnie funkcję Prezesa Zarządu firmy "B" Spółka z o.o. Pełnomocnictwo załączył do protokołu kontroli nr [...]. Ponadto z dokumentów zawartych w protokole kontroli wynika jednoznacznie skąd pochodzą przekazane odpady, natomiast w zarządzeniu pokontrolnym podano błędnie i bezprawnie, iż Z. K. nie uczestniczy w sprawie jako pełnomocnik firmy "B" Sp. z o.o., a jedynie jako zarządzający nieruchomościami według pełnomocnictw udzielonych mu przez synów oraz, że magazynuje odpady komunalne z N. Według Z.K. organ poczynił zbyt swobodną ocenę zdarzeń, nie mającą pokrycia w przestawionych dowodach i protokole kontroli. Ponadto oświadczył, iż nie przywoził odpadów z N., a otrzymywał je zgodnie z dokumentacją i pisami zawartymi w protokole kontroli.
Pismem z dnia [...] stycznia 2007r. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w P. Delegatura w P. odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa poinformował, że podtrzymuje w całości treść zarządzenia pokontrolnego z dnia 19 grudnia 2006r.
W uzasadnieniu podkreślono, że w zarządzeniu pokontrolnym z dnia 19 grudnia 2006r. nie zostały naruszone przepisy art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991r. o Inspekcji Ochrony Środowiska, albowiem jest to przepis dający Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska prawo wydania zarządzenia pokontrolnego do kierownictwa kontrolowanej jednostki na podstawie ustaleń kontroli. Wyżej wymienione zarządzenie skierowane jest do firmy "B" Sp. z o.o. Z.K., gdyż właścicielem nieruchomości położonej w L. tj. pól i łąk oraz gospodarstwa w P. od 1995r. jest "B" Sp. z o.o. zgodnie z aktem notarialnym Repertorium A Nr [...] z [...] lipca 1995r. W trakcie kontroli nie przedstawiono dokumentów przenoszących prawo do gruntu na inne osoby lub świadczących o ich posiadaniu. Okazano jedynie operat szacunkowy przygotowany na potrzeby sporządzenia aktu notarialnego, który nie jest dokumentem w sprawie ustalenia własności.
Ponadto zdaniem organu odwoławczego zapis w zarządzeniu pokontrolnym mówiący o magazynowaniu odpadów komunalnych pochodzący z N. ma odzwierciedlenie w pkt 4.3 protokołu z kontroli nr PDI. ks [...], który został podpisany przez kontrolowanego. Potwierdzają to również zdjęcia przedstawiające odpady opakowaniowe z napisami w języku niemieckim.
W skardze na zarządzenie pokontrolne z dnia 19 grudnia 2007r "B" spółka z ograniczona odpowiedzialnością w L. wniosła o jego uchylenie. Skarżąca podniosła, że magazynowanie odpadów odbywa się na terenie nieruchomości należącej do J.K. i M.K. a nie jak stwierdzono w protokole kontrolnym na nieruchomości należącej do spółki. Ponadto wskazała, że z protokołu kontroli wynika, iż Z.K. we własnym imieniu przyjął odpady od "A" sp. z o.o. w S. w celu dalszego ich wykorzystania przez K.S.- Firma "A" i nie pochodziły one z terenu N. Wszystkie załączniki, umowy i karty przekazu zostały załączone do protokołu kontroli.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w P. Delegatura w P. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zarządzeniu pokontrolnym. Ponadto wskazał, że protokół z kontroli i protokół z oględzin Z.K. podpisał jako prezes zarządu spółki, używając przy tym w protokole z oględzin imiennej pieczątki.
W kolejnych pismach procesowych strony podtrzymywały swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art.2 ust 1 pkt 6 i 15 ustawy z dnia 20.07.1991r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tj. Dz. U. Nr 122 poz.982 z 2001r.) do zadań Inspekcji należy podejmowanie decyzji wstrzymujących działalność prowadzoną z naruszeniem wymagań związanych z ochroną środowiska lub naruszeniem warunków związanych z ochroną środowiska lub naruszeniem warunków korzystania ze środowiska oraz wykonywanie zadań określonych ustawą z dnia 30.07.2004r. o międzynarodowym obrocie odpadami (Dz. u. Nr 191 poz. 1966). W celu realizacji powierzonych zadań wojewódzki inspektor ochrony środowiska uprawniony jest do przeprowadzenia kontroli dotyczącej przestrzegania wymagań ochrony środowiska (art. 9 cytowanej ustawy). Z dokonanych czynności sporządza protokół, którego jeden egzemplarz doręcza kierownikowi kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowanej osobie fizycznej. Protokół podpisują inspektor i kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, którzy mogą wnieść do protokołu umotywowane zastrzeżenie i uwagi (art. 11 ust 1 i 2 ustawy).
Na podstawie ustaleń kontroli inspektor może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Osoby te w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym maja obowiązek poinformować wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie prowadzonych i realizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń (art. 12 ust1 pkt 1 i ust 2).
Celem wydania zarządzenia pokontrolnego jest zatem spowodowanie, aby podmiot kontrolowany, który dopuścił się stwierdzonych w toku kontroli naruszeń wymagań związanych z ochrona środowiska zaniechał ich.
Podmiotem kontrolowanym, zgodnie z zapisem protokołu kontrolnego [...] (k.55 akt adm.) była "B" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L.. Spółkę reprezentował prezes zarządu Z.K.. W trakcie kontroli ustalono, iż na nieruchomości będącej własnością spółki są zgromadzone i magazynowane odpady komunalne najprawdopodobniej pochodzące z N. Z.K. w toku kontroli wyjaśnił, że odpady magazynowane w L. pochodzą z "A" sp. z o.o w S. z którą zawarł umowę o przyjęciu odpadów w celu dalszego ich wykorzystania na potrzebę działalności gospodarczej prowadzonej przez K.S. (porozumienie z dnia 05.07.2006r. k. 40 akt adm.).
W przypadku stwierdzenia w toku kontroli gromadzenie i magazynowanie odpadów w sposób naruszający wymogi ochrony środowiska obowiązkiem organu było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego celem ustalenia posiadacza odpadów. Ustawa o odpadach z dnia 27.04.2001 roku (tj. Dz. U. Nr 39 poz 251 z 2007r.) jako posiadacza odpadów określa każdego, kto faktycznie włada odpadami (wytwórcę odpadów, inna osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna). Gdyby ustalenie posiadacza odpadów okazała się niemożliwe, wówczas działa domniemanie, iż władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. W tym wypadku organ winien ustalić, kto jest osobą władającą.
W uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego z dnia 19.12.2006r. W. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, że przeprowadzona kontrola w spółce wykazała, że magazynuje ona na terenie L. przy ul. [...] odpady komunalne. Nie wyjaśniono, czy skarżącą spółkę uznano za posiadacza odpadów, a więc osobę faktycznie nimi władającą, czy też skierowano zarządzenie do spółki jako władającej powierzchnią ziemi, na której znajdują się odpady i na podstawie jakich dowodów dokonano ustaleń uzasadniających wydanie zarządzenia pokontrolnego wobec spółki skarżącej, a którym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej. Brak ustaleń faktycznych co do osoby posiadającej odpady, a gdyby to było niemożliwe osoby władającej powierzchnią ziemi, na której zmagazynowano odpady, oraz wady uzasadnienia faktycznego w ocenie Sądu czynią zasady zarzut skargi, iż zaskarżone zarządzenie kontrolne zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 7,77 i 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem z zebranego w sprawie materiału dowodowego - porozumienia z dnia 5.07.2006r. - można wysnuć wniosek, iż posiadaczem odpadów jest osoba fizyczna Z.K., oraz z naruszeniem przepisu prawa materialnego – art. 3 ust 3 pkt 3 ustawy z dnia 27.04.2001r. o odpadach (tj. Dz. u. Nr 39 poz 251 z 2001r.), które miało wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając ponownie sprawę organ winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w celu ustalenia czy kontrolowaną spółkę można uznać za osobę w rozumieniu art. 3 ust 3 pkt 3 ustawy z dnia 27.04.2001r. o odpadach, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej wskazać dowody na których oparł to ustalenie, a którym odmówił wiary.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 §1 ust1 lit a i c, art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153 poz. 1270)
/- /M. Kosewska /-/ B. Koś /-/ T.M. Geremek
JMd
WSA/ wyr. 2- uzasadnienie wyroku