Uzasadnienie
Skarżąca J R, prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "Firma R" z siedzibą w C, wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując, że w roku 2008 została ogłoszona upadłość jej firmy. W roku 2009 udało jej się zawrzeć układ z wierzycielami, który był realizowany do sierpnia 2011 r. Od tego czasu toczył się spór, czy zarządca przymusowy zrealizował układ. Skarżąca wskazała, że jej sytuacja prawna uniemożliwiała jej działanie, w tym wniesienie opłat sądowych w szesnastu sprawach.
W toku postępowania w sprawie prawa pomocy ustalono, że J R prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i pobiera świadczenie rentowe z KRUS w wysokości [... ] zł. Ponadto posiada dom mieszkalny o powierzchni [... ] m², dwa mieszkania (o powierzchni 51,5 m² i 52,40 m²) oraz cztery inne nieruchomości (trzy stacje benzynowe, a także działkę gruntową o pow. 151 m²). Firma prowadzona przez skarżącą wykazuje przychody, które kształtowały się następująco: [... ]. Jednocześnie firma uzyskała następujące przychody w poszczególnych miesiącach poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy: [... ]
W dniu 12 czerwca 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy.
Pismem procesowym z dnia 26 czerwca 2013 r. skarżąca, zastępowana przez pełnomocnika – radcę prawnego, złożyła sprzeciw od powyższego orzeczenia referendarza sądowego.
Ze znajdującego się w aktach sprawy postanowienia Sądu Rejonowego Poznań- Stare Miasto w Poznaniu z dnia 18 marca 2013 r. (sygn. akt XI GUu 12/13) wynika, że uchylono układ przyjęty w postępowaniu upadłościowym w dniu 2 marca 2009 r., ogłoszono upadłość firmy skarżącej obejmującą likwidację jej majątku oraz wyznaczono sędziego komisarza oraz syndyka. Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2013 r. (sygn. akt XI GUu 12/13) Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu powołał syndyka masy upadłościowej J R, w osobie P M. Pismem z dnia 2 stycznia 2014 r. syndyk masy upadłości, P M, działając przez pełnomocnika – radcę prawnego, oświadczył, że wstępuje do postępowania przed tutejszym Sądem.
Zarządzeniem z dnia 20 lutego 2014 r. wezwano pełnomocnika syndyka do złożenia oświadczenia, czy podtrzymuje sprzeciw oraz do jego uzupełnienia poprzez dostarczenie danych o aktualnym stanie masy upadłości, jej aktywach i pasywach, wartości zgłoszonych do masy wierzytelności oraz udokumentowania tych informacji – w celu wykazania braku możliwości poniesienia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi pełnomocnik syndyka oświadczył, że podtrzymuje przedmiotowy sprzeciw i przesłał stosowną dokumentację. Ze sprawozdania finansowego "Firmy R" w upadłości likwidacyjnej (k. 99 -112 akt sądowych) wynika, że[... ]. Ponadto z dodatkowego oświadczenia wynika, że aktualna, zweryfikowana wysokość zobowiązań firmy powstała po ogłoszeniu upadłości wynosi [... ] zł (k. 114-116 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. - Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może zostać przyznane na wniosek strony będącej osobą fizyczną, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie, przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek wykazania tj. - udowodnienia, czy też przedstawienia w sposób przekonywający, że zachodzą wobec niej przesłanki przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest zatem uprawnieniem, dla którego realizacji strona obowiązana jest dokonać pewnych czynności, w tym przedstawić określone informacje bądź złożyć na wezwanie Sądu czy też referendarza sądowego dokumenty służące ich weryfikacji.
Rolą Sądu jest natomiast dokonanie wnikliwej oceny twierdzeń i dowodów przedłożonych przez stronę zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a w konsekwencji rozstrzygnięcie, czy sytuacja materialna strony daje podstawy do skorzystania ze zwolnienia z art. 245 p. p. s. a.
Z nadesłanych dokumentów wynika, że w najbliższym czasie syndyk nie będzie w stanie uzyskać środków na prowadzenie postępowania sądowego, co w powiązaniu z obecnym stanem masy sprawia, że skarżąca nie jest w stanie uiścić należnej opłaty sądowej.
Zauważyć bowiem należy, że w masie upadłości co prawda wykazano istnienie aktywów, jednakże ich wartość jest niższa chociażby od aktualnych zobowiązań upadłej wynoszących [... ] zł. Nadto z przesłanego sprawozdania finansowego wynika, że w związku z ogłoszeniem upadłości, obejmującej likwidację majątku skarżącej, zaniechano dalszego prowadzenia działalności gospodarczej.
W tym stanie rzeczy należało uznać, że strona wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji postanowienia.