Uzasadnienie
W dniu [...] lutego 2005 r. Rada Miejska w W., działając na podstawie art. 24 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm.), podjęła uchwałę, nr [...], w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków na terenie miasta W. na okres od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. W § 3 tej uchwały zatwierdzona została taryfa ryczałtowa za wody opadowe i roztopowe odprowadzane do sieci kanalizacji deszczowej w następujących wysokościach (opłaty netto):
- 1. na rok za 1 m2 powierzchni terenów przemysłowych i składowych oraz baz transportowych w wysokości 1,29 zł,
- 2. na rok za 1 m2 powierzchni dróg i parkingów o nawierzchni szczelnej w wysokości 1,12 zł,
- 3. na rok za 1 m2 powierzchni dachów w wysokości 1,08 zł.
Pismem z dnia [...] grudnia 2005 r. C. G. wezwał Radę Miejską w W. do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie powyższej uchwały jako niezgodnej z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Odpowiadając na powyższe wezwanie Burmistrz Miasta W. w piśmie z dnia [...] grudnia 2005 r. wyjaśnił, iż nie znajduje podstaw prawnych do uznania przedstawionych zarzutów i wskazał, że organ nadzoru jakim jest Wojewoda również nie dopatrzył się sprzeczności uchwały z prawem.
W skardze z dnia [...] stycznia 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu C. G. wniósł o uchylenie uchwały z dnia [...] lutego 2005 r. Rady Miejskiej w W., nr [...], zarzucając jej niezgodność z prawem. Skarżący podał, że przedmiotowa uchwała narusza jego interes prawny poprzez wzywanie go, na jej podstawie, do zapłaty należności za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do kanalizacji deszczowej.
Uzasadniając zarzuty skarżący podał, że zaskarżona uchwała w części dotyczącej taryf za wody opadowe i roztopowe odprowadzane do sieci kanalizacji deszczowej (§ 3) jest niezgodna z obowiązującym stanem prawnym. Stawki cen i opłat za wody roztopowe i opadowe w niej zawarte powinny być zgodne z wymogami ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz rozporządzenia z dnia 12 marca 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 26, poz.257). Zgodnie z § 16 tego rozporządzenia, należności za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków ustala się jako iloczyny taryfowych cen i stawek opłat oraz odpowiadających im ilości świadczonych usług.
Z kolei liczbę świadczonych usług (czyli odprowadzonych ścieków) ustala się, zgodnie z art. 27 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków i § 16 ust. 4 powołanego rozporządzenia, na podstawie wskazań urządzenia pomiarowego, a w przypadku jego braku jako równą ilości wody pobranej lub ilości wody pobranej pomniejszonej o ilość wody bezpowrotnie zużytej.
Tymczasem, zdaniem skarżącego, Rada Miejska w W. nie zastosowała żadnego z wymienionych w ustawie i rozporządzeniu sposobów określania ilości odprowadzanych ścieków i przyjęła jako jednostkę rozliczeniową m2 powierzchni odwadnianej. Taki sposób przeliczenia nie znajduje uzasadnienia we wskazanych wcześniej aktach prawnych i stanowi podstawę do zakwestionowania taryf wymienionych w § 3 uchwały Rady Miejskiej, nr [...], z dnia [...] lutego 2005 roku.
Skarżący wskazał, że w myśl art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1997 r., Nr 9, poz.43) Rada Miejska nie może w sposób dowolny kształtować stawek na usługi związane z zaopatrzeniem w wodę i odprowadzanie ścieków.
Ponadto wprowadzenie w § 3 pkt. 3 zaskarżonej uchwały opłaty za wody opadowe i roztopowe za m2 powierzchni odwadnianego dachu jest niezgodne z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, gdyż wody opadowe i roztopowe nie są w tym przypadku ściekami, bo powierzchnie dachów nie są trwałymi nawierzchniami (nie znajdują się na powierzchni ziemi), w związku z czym nie podlegają opłatom za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych.
Według skarżącego ponieważ wody opadowe pochodzące z dachów nie są w myśl ustawy ściekami, opłaty za odprowadzanie tych wód nie mogą być przedmiotem zaskarżonej uchwały.
Na potwierdzenie słuszności zaprezentowanego powyżej stanowiska o niedopuszczalności stanowienia w aktualnym stanie prawnym cen i opłat za wody opadowe i roztopowe skarżący powołał się na pierwotną treść rządowego projektu nowelizacji ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, jak również na uzasadnienie tego projektu oraz stenogramy z sejmowych prac nad nim (druk sejmowy 3191). Powyższy projekt przewidywał wprowadzenie do ustawy regulacji, które, zgodnie z uzasadnieniem projektu, pozwalałyby na pobór opłat za wody roztopowe i opadowe, w rezultacie tak się jednak nie stało.
Ponadto skarżący załączył opinię prawną M.G. z sejmowego Biura Ekspertyz i Analiz sporządzoną na potrzeby nowelizacji projektu ustawy.
o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków w części dotyczącej opłat za odprowadzanie wód opadowych, w myśl której brak jest przepisów pozwalających obciążać odbiorców usług - właścicieli lub użytkowników powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni - za ścieki opadowe lub roztopowe wprowadzane do kanalizacji deszczowej należącej do przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego.
W konkluzji skarżący C. G. podkreślił, że w stanie prawnym obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały nie było podstaw do zatwierdzenia taryf ryczałtowych za wody opadowe i roztopowe odprowadzane do sieci kanalizacji deszczowej, przyjmujących jako przelicznik powierzchnię dachu.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta W. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, nie odnosząc się do kwestii merytorycznych w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 20 i art. 24 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 72, poz. 747 ze zm.) przedmiotowa taryfa określana jest corocznie przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, które następnie przedstawia taryfę, wraz z m.in. kalkulacją cen i stawek opłat, radzie gminy z wnioskiem o jej zatwierdzenie. Rada gminy zatwierdza taryfy w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Zatwierdzone taryfy ogłaszane są przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w miejscowej prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w terminie 7 dni od dnia podjęcia uchwały.
W tym miejscu należy odnieść się do podstawowej kwestii stanowiącej przedmiot sporu, a mianowicie ustalenia sposobu wyliczenia opłat za ścieki opadowe lub roztopowe wprowadzane do kanalizacji deszczowej z powierzchni dachu.
W oparciu o treść art. 27 ust. 4 i 5 powołanej powyżej ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ilość odprowadzonych ścieków ustala się na podstawie wskazań urządzeń pomiarowych, a w razie ich braku ilość odprowadzonych ścieków ustala się na podstawie umowy jako równą ilości wody pobranej lub określonej w umowie.
Nie ulega wątpliwości, że w przypadku wód opadowych i roztopowych nie są to wody uprzednio pobrane z ujęć własnych lub od przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, ale mają pochodzenie naturalne. Wody opadowe i roztopowe należy jednak zaliczyć do ścieków, które są odprowadzane do kanalizacji deszczowej. Takie rozumienie pojęcia ścieków jest zgodne z definicją zawartą w art. 2 pkt 8 lit. c ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia uchwały. W myśl tego przepisu przez ścieki rozumie się wprowadzone do wód lub do ziemi wody opadowe lub roztopowe, ujęte w systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych, w tym z centrów miast, terenów przemysłowych i składowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów o trwałej nawierzchni.
Wyliczenie powierzchni zanieczyszczonych zawarte w powyższym przepisie jest jedynie przykładowe i nie stanowi katalogu zamkniętego. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego nie ma podstaw, aby nie zaliczyć dachu budynku do powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni. Przeciwny wniosek doprowadziłby do niemożności naliczenia opłat za ścieki opadowe lub roztopowe wprowadzane w istocie do kanalizacji deszczowej z powierzchni dachu. W konsekwencji powstawałby nieuzasadniony obowiązek świadczenia przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne bezpłatnie usług odprowadzania ścieków, co byłoby sprzeczne z zasadami prowadzenia takiego przedsiębiorstwa.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że nie było zainstalowanych urządzeń pomiarowych i niemożliwe było ustalenie ilości odprowadzonych ścieków z powierzchni spornego dachu. Dla obliczenia opłaty za odprowadzanie ścieków ich ilość, co oczywiste, nie mogła być też równa ilości wody pobranej i jak wynika z akt sprawy, nie została ona określona w umowie.
Rozporządzenie z dnia 12 marca 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. Nr 26, poz. 257) określa w § 16 ust. 1, że należności za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków ustala się jako iloczyny taryfowych cen i stawek opłat oraz odpowiadających im ilości świadczonych usług.
Skoro, jak wskazano powyżej, wody opadowe i roztopowe są ściekami, a ich ilość nie została zmierzona i nie może być równa ilości wody pobranej, a zatem nie można ustalić faktycznej ilości świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne usług, w zaskarżonej uchwale przyjęto jako przelicznik m2 powierzchni odwadnianego dachu. Zatwierdzona w powyższej uchwale taryfa ryczałtowa została oparta na regulacjach dotyczących tożsamej materii zawartych w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627) i wydanego na jej podstawie rozporządzenia z dnia 14 grudnia 2004 r. Rady Ministrów w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (§ 5 ust.
- 1) (Dz. U. Nr 279, poz. 2758).
Nie ulega wątpliwości, że zakres uregulowań dotyczących odprowadzania ścieków z powierzchni zanieczyszczonych jest podobny zarówno w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (art. 2 pkt 8 lit. c), jak i w prawie ochrony środowiska (art. 3 pkt 38 lit. c). Zakładając, że poszczególne akty prawne tworzą jednolity system prawa, w ocenie Sądu, stosowanie unormowań zawartych w powołanych powyżej ustawach i aktach wykonawczych nie stanowi naruszenia prawa materialnego.
W oparciu zatem o obowiązujące przepisy prawa stanowiące spójny system, nie jest wykluczone stosowanie taryfy ryczałtowej za wody opadowe i roztopowe odprowadzane do sieci kanalizacji deszczowej z powierzchni dachów obliczanych w sposób określony w zaskarżonej uchwale.
Na marginesie jedynie należy wskazać, iż przedmiotem analizy i wykładni dokonanej przez Sąd w rozpatrywanej sprawie były przepisy prawa powszechnie obowiązujące, w oparciu o które została podjęta zaskarżona uchwała, a nie projekty ustaw, czy opinie prawne powołane przez skarżącego i dołączone do skargi.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona uchwała odpowiada prawu, a zatem przedmiotowa skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i z tego względu orzekł, na podstawie art. 151 powołanej wcześniej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o jej oddaleniu.
/-/M. Bejgerowska /-/ T. M. Geremek /-/W. Długaszewska
T.M.d