Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 lutego 2008 r., doręczonym w dniu 22 lutego 2008 r., Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 64 § 2 kpa wezwał R. P. do dostarczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania kompletu 57 wypełnionych załączników graficznych i zestawienia tabelarycznego zgodnie z załączoną do wezwania instrukcją wypełnienia załącznika graficznego na rok 2007 ze wskazaniem, iż nieusunięcie powyższych braków formalnych we wskazanym terminie spowoduje pozostawienie wniosku o przyznanie płatności bez rozpoznania w części dotyczącej działek ewidencyjnych i zadeklarowanych na nich działek rolnych, dla których wygenerowano załączniki graficzne.
W piśmie z dnia 28 lutego 2008 r., nadanym w dniu 29 lutego 2008 r., R. P. złożył "zażalenie" na powyższe wezwanie, podnosząc, iż nie jest w stanie zastosować się do tego wezwania i wskazując okoliczności uniemożliwiające uczynienie zadość wezwaniu. W związku z powyższym wniósł o wykładnię oraz o uchylenie powyższego wezwania jako nielegalnego, deklarując, że po otrzymaniu wyjaśnień, brakujących załączników i prawidłowego wezwania, niezwłocznie się do niego zastosuje i uzupełni stosowne braki.
Postanowieniem z dnia 20 marca 2008 r., nr [...] Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu stwierdził niedopuszczalność zażalenia R. P. na pismo Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 20 lutego 2008 r.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych nie wydano w stosunku do R. P. postanowienia, od którego przysługiwałoby zażalenie. Natomiast R. P. zażalił się na pismo Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 20 lutego 2008 r. zawierające wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Tymczasem na pisma w toku postępowania administracyjnego, w tym wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku, nie przysługuje zażalenie, ani inny środek zaskarżenia. Zatem w związku z brakiem przedmiotu zaskarżenia orzeczono o niedopuszczalności wniesionego zażalenia.
R. P. wniósł skargę na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie jako niezgodnego ze stanem faktycznym oraz z prawem procesowym i materialnym.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, powtarzając stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
W piśmie z dnia 10 lutego 2009 r. skarżący zakwestionował stanowisko organu, wskazując, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności nie jest podaniem, o którym mowa w art. 64 § 2 kpa, lecz w istocie jest ono postanowieniem i to zaskarżalnym z uwagi na to, że uniemożliwia skarżącemu obronę swoich praw przez to, że jest dla niego niezrozumiałe. Podniósł także, iż na skutek niezrozumiałych wezwań, które skarżący określa jako postanowienia i braku ich wykładni, wnioski skarżącego o dopłaty zostały pozostawione bez rozpoznania. Ponadto zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego na odmowę wykładni postanowienia przysługuje zażalenie, które skarżący wniósł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest zaskarżone postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia skarżącego na pismo Kierownika Biura Powiatowego ARiMR zawierające wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 134 w zw. art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej kpa. Stosownie do tej regulacji organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przyczyn o charakterze podmiotowym, a także przedmiotowym. Z przyczyn przedmiotowych zażalenie jest niedopuszczalne w przypadku braku przedmiotu zaskarżenia oraz braku prawnej możliwości zaskarżenia kwestionowanego aktu bądź czynności administracyjnej.
Niedopuszczalność zażalenia powoduje jego bezskuteczność, co tym samym wyklucza merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu zażaleniowym. Stąd po przekazaniu sprawy wraz z zażaleniem organ odwoławczy w pierwszej kolejności bada, czy zażalenie jest dopuszczalne. W razie zaś jego niedopuszczalności, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia (art. 134 kpa w zw. a art. 144 kpa) i odstępuje od jego merytorycznego rozpatrzenia.
Z niekwestionowanych okoliczności niniejszej sprawy wynika, że skarżący złożył zażalenie na pismo Kierownika Biura Powiatowego ARiMR zawierające wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, wystosowane w trybie art. 64 § 2 kpa pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Tymczasem w świetle obowiązujących przepisów prawa wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku w postępowaniu administracyjnym jest niezaskarżalne. Stanowi ono bowiem czynność materialno – techniczną, na którą nie służy odrębny środek zaskarżenia, w szczególności w postaci zażalenia. Może ono natomiast podlegać kontroli pośrednio w przypadku ewentualnego pozostawienia wniosku bez rozpoznania, które może zostać zakwestionowane w drodze skargi na bezczynność organu, po uprzednim wniesieniu zażalenia na podstawie art. 37 kpa (por. wyrok NSA z dnia 12.05.2006 r., I OSK 869/05, LEX nr 236563).
Jednocześnie, z ustaleń organu odwoławczego, których skarżący nie kwestionował, wynika, że w sprawie płatności do gruntów rolnych nie zostało wydane w stosunku do skarżącego żadne postanowienie zaskarżalne zażaleniem, co również wykluczało potraktowanie zażalenia skarżącego jako wniesionego na jakiekolwiek inne rozstrzygniecie podlegające zaskarżeniu w drodze zażalenia.
W tej sytuacji organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 134 kpa w zw. z art. 144 kpa, stwierdzając zaskarżonym postanowieniem niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez skarżącego.
Powyższe oznacza bezskuteczność zażalenia skarżącego i powoduje, że organ odwoławczy nie mógł przystąpić do merytorycznego rozpoznania zawartych w nim zarzutów dotyczących prawidłowości wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Stąd też zarzuty te, jak również pozostałe zarzuty skarżącego dotyczące "wykładni" wezwania do usunięcia braków formalnych, nie podlegały rozpoznaniu także w niniejszym postępowaniu sądowym, którego zakres kontroli ograniczał się do zbadania legalności zaskarżonego postanowienia o niedopuszczalności zażalenia.
Mając powyższe na uwadze, wobec stwierdzenia, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, należało oddalić skargę, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
/-/B. Koś /-/ T.M. Geremek /-/M. Lorych – Olszanowska