Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania przez K. M. od decyzji Wójta Gminy z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie wymiaru podatku rolnego, leśnego i podatku od nieruchomości za rok 2010.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że decyzją z dnia 17 lutego 2010 r. Wójt Gminy ustalił K. M. wymiar podatku rolnego, leśnego i podatku od nieruchomości za 2010 rok. Powyższa decyzja została doręczona podatnikowi w dniu 23 lutego 2010 r. (według potwierdzenia odbioru), natomiast podatnik wniósł odwołanie w dniu 10 marca 2010 r. (data złożenia w organie I instancji). W związku z powyższym Kolegium stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, ponieważ 14-dniowy termin skutecznego zaskarżenia decyzji wynikający z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) upłynął 9 marca 2010 r.
W skardze na powyższe postanowienie K. M. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wskazując że złożenie odwołania po terminie było spowodowane koniecznością osobistego wykonania tej czynności (brakiem możliwości skorzystania z usług biura prawnego) oraz koniecznością sprawowania opieki nad chorym mężem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów aniżeli w niej wskazane.
Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844) jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5.
Natomiast stosownie do art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2002 r. Nr 200, poz. 1682 ze zm.) jeżeli las jest współwłasnością lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, stanowi wówczas odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem leśnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach.
Z kolei według art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) jeżeli grunty podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach), z zastrzeżeniem ust. 6.
Należy przy tym wyjaśnić, że w świetle powyższych przepisów małżonków traktuje się tak jak innych współwłaścicieli. Każdy z małżonków powinien więc otrzymać egzemplarz decyzji podatkowej na nieruchomość wchodzącą w skład majątku małżeńskiego. W decyzji wymiarowej dotyczącej nieruchomości wspólnej, sporządzonej w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach powinni być wykazani obydwoje małżonkowie jako podatnicy, a podatek w jednej kwocie (bez podziału). Każdy z nich powinien otrzymać decyzję. Jeżeli decyzja zostanie doręczona tylko jednemu z nich, tylko na nim będzie ciążyło zobowiązanie podatkowe. Od drugiego małżonka, do czasu doręczenia mu decyzji, nie będzie można wymagać i egzekwować podatku (zob. L. Etel, Podatki od nieruchomości 2009, Warszawa 2009, s. 137-138, 333, 436).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy zauważyć, że decyzja Wójta Gminy w sprawie wymiaru podatku rolnego, leśnego i podatku od nieruchomości została wydana w stosunku do S. M. i K. małżonków. – małżonków jako współwłaścicieli nieruchomości. Powyższa decyzja, ażeby była skuteczna w stosunku do każdego z małżonków – współwłaścicieli powinna zostać zatem doręczona każdemu z nich. Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że przedmiotowa decyzja została doręczona w dniu 23.02.2010 r. jedynie S. M., co wynika z listy pokwitowań odbioru decyzji. W aktach administracyjnych brak natomiast dowodu doręczenia tejże decyzji K. M. Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonym postanowieniu powołuje się na potwierdzenie odbioru decyzji przez podatnika – K. M. w dniu 23.02.2010 r., którego brak w aktach administracyjnych. Stwierdzenie zatem uchybienia terminowi do wniesienia odwołania przez K. M. bez uprzedniego wyjaśnienia, czy powyższa decyzja została jej rzeczywiście doręczona i to w dniu 23.02.2010 r., jest co najmniej przedwczesne i stanowi naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Tylko bowiem w przypadku ustalenia, że przedmiotowa decyzja została doręczona także K. M. można przyjąć, że wobec niej rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania – od daty doręczenia decyzji. Natomiast ewentualny brak doręczenia przedmiotowej decyzji K. M. oznaczać będzie, że decyzja ta nie jest w stosunku do niej skuteczna. Dopóki zatem nie nastąpi doręczenie decyzji skarżącej jako podatnikowi, nie zacznie w ogóle biec termin do wniesienia przez nią odwołania, a tym samym nie można stwierdzić w stosunku do niej uchybienia temu terminowi.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zastosuje się do wskazań wynikających z powyższych rozważań, a więc ustali, czy i ewentualnie w jakiej dacie została doręczona skarżącej decyzja Wójta Gminy w przedmiocie podatku rolnego, leśnego i podatku od nieruchomości i dopiero na podstawie tych ustaleń dokona oceny, czy wniesione przez skarżącą odwołanie zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu.
Dodatkowo należy wyjaśnić, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do ewentualnego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej. Wniosek skarżącej w tym względzie zawarty w skardze winien zatem ewentualnie wziąć pod uwagę organ odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy, przy czym będzie on aktualny jedynie w przypadku rzeczywistego uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji, która została uprzednio skutecznie doręczona.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
M. Kosewska /-/B. Koś /-/B. Sokołowska za nieobecnego Sędziego
/-/B. Koś