Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] o przekazaniu odwołania M.Z. od decyzji Starosty z [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do budynku i użytkowania działki grunt oraz odmowy uchylenia decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej [...] w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego o powierzchni 14,96ha położonego w m. A. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
M.Z. wystąpiła do Starosty z wnioskami o przyznanie prawa do budynków i użytkowania działki gruntu w trybie ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1989r. Nr 24 poz. 133 ze zm.), uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji PPRN z dnia [...] przejmującej na rzecz SP gospodarstwo rolne wraz z zabudowami oraz przyznanie działki budowlanej.
Starosta decyzją z dnia [...]. na podstawie art. 118 ust. 1, 2, 3 i 4 ww. ustawy oraz art. 104, 154 Kpa po rozpoznaniu wskazanego powyżej wniosku odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa do budynków i użytkowania działki gruntu w trybie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, a także odmówił uchylenia decyzji PPRN przejmującej na rzecz Skarbu Państwa ww. gospodarstwo rolne wraz z zabudowaniami.
Wnioskodawczyni złożyła odwołanie od decyzji Starosty bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
SKO postanowieniem z dnia [...]. przekazał odwołanie organowi I instancji. Z treści odwołania wynika, że organem I instancji rozstrzygającym w niniejszej sprawie był Starosta. W ocenie organu odwoławczego, zgodnie z art. 129 § 1 Kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Zatem organ odwoławczy otrzymując bezpośrednio od strony odwołanie zobowiązany był do jego przesłania organowi pierwszej instancji, który zobowiązany był podjąć dalsze czynności.
Samorządowe Kolegium odwoławcze rozpoznając sprawę ponownie, na skute złożonego przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowieniem z dnia [...]. utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie. Kolegium podtrzymało dotychczasową argumentację jednocześnie wskazując, że wcześniejsze rozstrzygnięcie jak i obecne mają wyłącznie charakter proceduralny, a nie merytoryczny.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe rozstrzygnięcie w przepisanym przez prawo terminie złożyła wnioskodawczyni, zarzucając organom administracji naruszenie prawa.
Na rozprawie w dniu [...][. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie dopatrzył się, aby w zaskarżonym postanowieniu zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego.
Postępowanie odwoławcze sensu stricto, tj. postępowanie przed organem odwoławczym, jest poprzedzone postępowaniem przed organem administracji publicznej, który wydał zaskarżoną decyzję. Postępowanie przed organem pierwszej instancji regulują przede wszystkim przepisy art. 129, 131, 132 i 133 Kpa.
Przepis art. 129 § 1 Kpa ustanawia zasadę pośredniego trybu wnoszenia odwołania. Ma ona wymiar bezwzględny. Naruszenie tej zasady przez odwołującego się w postaci zastosowania trybu bezpośredniego, co miało miejsce w niniejszej sprawie, a więc faktu bezpośredniego wniesienia odwołania do organu odwoławczego, skutkuje obowiązkiem organu właściwego do rozpoznania odwołania niezwłocznego przekazania odwołania organowi I instancji.
Mimo niejasności wynikających z treści art. 65 § 1 Kpa, bowiem w zdaniu pierwszym mowa jest o "przekazaniu podania", w zdaniu drugim zaś o "przekazaniu sprawy", zdaniem składu orzekającego przyjąć należy, że przekazanie odwołania następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Rozwiązanie takie wynika z konieczności uwzględnienia cechy względnej dewolutywności odwołania, wynikającej z przepisu art. 132 Kpa.
Organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia nad organem, który wydał decyzje w pierwszej instancji, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (art. 127 § 2 Kpa).
Tak więc odwołanie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Oznacza to, że odwołanie powinno wpłynąć do organu pierwszej instancji, który jest władny ocenić odwołanie pod kątem przesłanek przewidzianych w art. 132 Kpa i w tym zakresie może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżone rozstrzygnięcie.
Wniesienie w przedmiotowej sprawie odwołania wprost (bezpośrednio, z pominięciem organu I instancji) do organu odwoławczego i z żądaniem skarżącej rozpatrzenia odwołania przez ten organ odwoławczy, oznaczałoby naruszenie właściwości organu pierwszej instancji do rozpatrzenia sprawy w granicach art. 132 Kpa, a zatem decyzja SKO wydana zgodnie z oczekiwaniami skarżącej byłaby obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 Kpa.
W przypadku gdy strona złoży odwołanie do organu odwoławczego, wówczas organ ten zgodnie z przepisem art. 65 § 1 Kpa przekazuje odwołanie organowi pierwszej instancji, który wydał decyzję i zawiadamia o tym odwołującą się stronę, co w niniejszej sprawie Kolegium uczyniło właściwie.
Reasumując w ocenie Sądu przy podejmowaniu skarżonego postanowienia nie naruszono przepisów prawa. Uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia skonstruowane zostało w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 Kpa), a także objaśnia tok myślenia prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawnego w sprawie; zawiera oba podstawowe jego elementy, a mianowicie uzasadnienie prawne, które wskazuje przepisy mające zastosowaniowe w danej sprawie oraz uzasadnienie faktyczne zawierające wskazanie faktów, na których organ odwoławczy się oparł.
Z powyższych względów należy uznać, że zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązującego prawa i skarga jako niezasadna podlega oddaleniu, co na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono w sentencji wyroku.
/-/M. Górecka /-/T.M. Geremek /-/W. Długaszewska