Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił J S przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r.
W uzasadnieniu organ II wskazał, że organ I instancji wydał w dniu [...] r. decyzję określającą wobec strony powstanie zobowiązania w podatku akcyzowym.
Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik strony wniósł do organu II instancji o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od powyższej decyzji. Wniesiono o prawidłowe doręczenie decyzji na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy wobec strony. Adresat decyzji mieszka pod adresem ul. [...], ale zdarza się, że kierowana do niego korespondencja jest omyłkowo dostarczana pod numer [...], gdzie mieszka syn adresata skonfliktowany z nim. Adresat nie otrzymał żadnego awizo o decyzji. Odebrany tytuł egzekucyjny był dla niego pierwszym pismem w sprawie. Decyzja organu I instancji winna być wobec tego prawidłowo doręczona, ewentualnie należy przywrócić stronie termin do wniesienia odwołania od tej decyzji. W ocenie strony poczta w ogóle nie dokonała doręczenia przesyłki, albo pozostawiono awizo w innej skrzynce pocztowej, albo nie pozostawiono awiza w ogóle.
Organ II instancji stwierdził po pierwsze, że brak dowodów na błędne doręczenie decyzji organu I instancji lub brak takiego doręczenia. Pismo było bowiem doręczone w trybie awizo zgodnie z art. 150 O.p. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru i z adnotacji listonosza wynika, że decyzja była dwukrotnie awizowana do odbioru w Urzędzie Pocztowym – w dniu [...] r. i została zwrócona nadawcy w dniu [...] z powodu jej niepodjęcia przez adresata. Takie dane wynikają też z wydruku internetowej usługi Poczty – "śledzenie przesyłek". Decyzja była zaadresowana na aktualny adres stałego zameldowania strony. Decyzja została wobec tego skutecznie doręczona z dnia [...] r.
W ocenie organu nie było też podstaw do przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania, gdyż nie było w sprawie przesłanek z art. 162 O.p. Wniosek podlegał merytorycznej ocenie, gdyż strona wniosła go w ustawowym terminie 7 dni od dnia otrzymania informacji o uchybieniu terminu (w dniu [...] r. stronie doręczono tytuł wykonawczy). Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, bo strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Przede wszystkim strona nie przeprowadziła postępowania reklamacyjnego na poczcie, co winna była zrobić w sytuacji gdy twierdziła, że doręczenia nie było albo zostało ono dokonane w nieprawidłowy sposób. Strona była skutecznie powiadomiona o toczącym się postępowaniu podatkowym (pismo z [...] r.), tym bardziej winna zainteresować się możliwością otrzymania kolejnych pism procesowych w sprawie.
Organ II instancji odrębnym postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
W skardze do WSA w Poznaniu strona wniosła o uchylenie postanowienia organu II instancji z powodu naruszenia
- - art. 162 O.p. poprzez niezasadne uznanie braku przesłanek z tego przepisu
- - art. 121 O.p. poprzez twierdzenia o braku dowodów na okoliczności podnoszone przez skarżącego
- - art. 122 O.p. poprzez jego niezastosowanie.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że adresat decyzji mieszka pod adresem ul. [...] ale zdarza się, że kierowana do niego korespondencja jest omyłkowo dostarczana pod numer [...], gdzie mieszka syn adresata skonfliktowany z nim. Skarżący nie otrzymał żadnego awizo o decyzji. Odebrany tytuł egzekucyjny był dla niego pierwszym pismem w sprawie. Decyzja organu I instancji winna być wobec tego prawidłowo doręczona, ewentualnie należy przywrócić stronie termin do wniesienia odwołania od tej decyzji. W ocenie strony poczta w ogóle nie dokonała doręczenia przesyłki, albo pozostawiono awizo w innej skrzynce pocztowej, albo nie pozostawiono awiza w ogóle. Udowodnienie braku winy nie jest tożsame z jego uprawdopodobnieniem, na co wskazuje art. 162 O.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem. W wyniku takiej kontroli rozstrzygnięcie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd stwierdzi natomiast nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 k.p.a. lub innych ustawach szczególnych, w tym w Ordynacji podatkowej.
Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie organ I instancji wydał w dniu [...] r. decyzję określającą wobec strony powstanie zobowiązania w podatku akcyzowym (k. 79-84 akt adm.).
W ocenie Sądu z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzja ta została skutecznie doręczona stronie, nie osobiście, ale w trybie awizo wskazanym w art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. 2015.613, ze zm.), dalej O.p. W wypełnionym przez podmiot doręczający potwierdzeniu doręczenia przesyłki oraz na kopercie zaznaczono wszystkie wymagane ustawą informacje, wobec czego dokumenty te w ocenie Sądu nie budzą wątpliwości i spełniają wszystkie wymogi. Z dołączonej do akt koperty wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru przesyłki wynika przyczyna nie doręczenia przesyłki osobiście jej adresatowi oraz to, że adresat został dwukrotnie zawiadomiony o pozostawieniu przesyłki do jego dyspozycji w konkretnej placówce pocztowej. Te dokumenty potwierdzają, że doręczyciel pocztowy nie zastał adresata (skarżącego) w dniu [...]r. w miejscu zamieszkania (miejsce wskazane jako adres zamieszkania na przesyłce jest okolicznością bezsporną), nie miał również możliwości doręczenia przesyłki dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, t.j. w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub w art. 149 O.p. W tych okolicznościach zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki na okres 14 dni (dwukrotne awizo) do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym doręczyciel umieścił w oddawczej skrzynce pocztowej adresata.
Na druku potwierdzenia odbioru i kopercie wskazano daty pierwszego i powtórnego zawiadomienia adresata o pozostawieniu przesyłki w tej placówce pocztowej (drugie zawiadomienie po upływie 7 dni od pierwszego), a także datę zwrotu przesyłki do nadawcy (po upływie 14 dni od pierwszego zawiadomienia) z uwagi na niepodjęcie jej przez adresata.
Z powyższych względów zarzut błędnego doręczenia decyzji organu I instancji lub brak takiego doręczenia jest niezasadny.
Słusznie zatem organy uznały, że zwrotnego potwierdzenia odbioru i z adnotacji listonosza wynika, że decyzja była dwukrotnie awizowana do odbioru w Urzędzie Pocztowym– w dniu [...] r. i została zwrócona nadawcy w dniu [...] z powodu jej niepodjęcia przez adresata (k. 75 akt). Takie dane wynikają też z wydruku internetowej usługi Poczty – "śledzenie przesyłek" (k. 76-78). Decyzja była zaadresowana na aktualny adres stałego zameldowania strony. Decyzja została wobec tego skutecznie doręczona z dniem [...] r. Od tego czasu biegł termin 14 dni do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji.
Wskazać należy w tym miejscu, że na przedmiotowy adres doręczano skutecznie inne pisma kierowane do adresata, co również bywało poprzedzone pozostawieniem w skrzynce pocztowej awiza z wezwaniem do odbioru przesyłki w urzędzie pocztowym – m. in. tytuł wykonawczy w dniu [...] r. (k. 111), postanowienie z dnia [...] r. (k. 35-34). Oznacza to, że istniała praktyka pozostawiania przez listonosza w skrzynce odbiorczej awiza, a wskazane przesyłki były ostatecznie odbierane osobiście przez skarżącego.
W ocenie Sądu zasadnie stwierdził ponadto organ II instancji, że nie był też podstaw do przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania, gdyż nie było w sprawie przesłanek z art. 162 O.p. Prawidłowo uznał natomiast organ, że wniosek ten podlegał merytorycznej ocenie, gdyż strona wniosła go w ustawowym terminie 7 dni od dnia otrzymania informacji o uchybieniu terminu (w dniu [...] r. stronie doręczono tytuł wykonawczy – k. 111 i 112-114 akt).
Zgodnie z art. 162 Ordynacji podatkowej w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (jest to 7 dniowy termin nieprzywracalny). Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Z powołanej regulacji wyraźnie wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony; zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu; zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.
Zgodnie z poglądami orzecznictwa i doktryny o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (m. in. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1716/99, LEX nr 45409). Taką przeszkodą może być siła wyższa, np. powódź, odcięcie od świata na skutek ataku ostrej zimy oraz niektóre zdarzenia losowe, np. przerwy w komunikacji, poważny wypadek samochodowy, związany z hospitalizowaniem w ostatnich dniach upływu terminu itp. Jakiekolwiek niedbalstwo zainteresowanego w zasadzie dyskwalifikuje możliwość przywrócenia terminu (zob. P. Pietrasz, komentarz do art. 162 O. p., lex nr 2013). Warunek braku zawinienia w uchybieniu terminowi, jako konieczną przesłankę do ewentualnego przywrócenia terminu, należy oceniać w kategoriach zachowania przez zainteresowanego obiektywnych reguł starannego działania.
Artykuł 162 § 1 O.p. wymaga nie tylko podania przyczyny uchybienia terminowi, ale i wykazania (uprawdopodobnienia), że przyczyna ta pozostawała niezależna od woli i wiedzy podatnika (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt I SA/Lu 40/99, LEX nr 40688).
Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. P. Pietrasz, komentarz do art. 162 O. p., lex nr 2013).
Wniosek skarżącego nie zasługiwał na uwzględnienie, bo strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie jest czynnością procesową stwarzającą mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu. Zatem skarżący winien uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mógł dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niego niezależnej, trudnej w danych okolicznościach do przezwyciężenia. Przeszkoda ta musi istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego do dokonania danej czynności.
W omawianej sprawie strona twierdziła przede wszystkim, że do doręczenia albo w ogóle nie doszło, albo nie doszło z winy pracownika poczty (brak awizo, czy pozostawienie awizo w innej skrzynce pocztowej). Jak już jednak wskazano powyżej należało uznać doręczenie decyzji w trybie awizo za skuteczną czynność procesową.
W aspekcie zachowania samego skarżącego wskazać należy przede wszystkim, że strona nie przeprowadziła postępowania reklamacyjnego na poczcie, co winna była zrobić w sytuacji gdy twierdziła, że doręczenia nie było albo zostało ono dokonane w nieprawidłowy sposób. Strona była skutecznie powiadomiona o toczącym się postępowaniu podatkowym (pismo z [...] r.), tym bardziej winna zainteresować się możliwością otrzymania kolejnych pism procesowych w sprawie. Strona winna zachować szczególną dbałość w zakresie otrzymywania przesyłek pocztowych w takiej sytuacji. Skarżący wskazał, że ma konflikt z synem mającym skrzynkę pocztową na zbliżony adres (ul[...]), ale nie uprawdopodobnił tej okoliczności w jakikolwiek sposób. Tym bardziej twierdzenie to nie zasługuje na uwzględnienie w kontekście adresu podanego na przedmiotowej przesyłce (ul. [...]).
W tym stanie rzeczy, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane z zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.