Uzasadnienie
W dniu [...] października 2002 roku T.J. zwrócił się z wnioskiem do Zarządu Powiatu w J. o uregulowanie sprawy dotyczącej drogi asfaltowej we wsi W., gmina K., przebiegającej przez stanowiąca jego własność działkę nr [...], o powierzchni 0.02200 ha, wpisanej do księgi wieczystej nr KW [...].
Do wniosku dołączył odpis księgi wieczystej KW Nr [...], z którego wynika, iż w dziale II księgi jako właścicieli nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...]grudnia 2000 roku i umowy z dnia [...] maja 2001 roku wpisano T.J. oraz jego żonę H. J. na prawach wspólności ustawowej do całości. Wpisu dokonano w dniu [...] lipca 2001 roku.
W dniu [...] kwietnia 2004 roku Zarząd Powiatu w J. na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) wystąpił do Wojewody o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości W., gmina K., stanowiącej publiczną drogę powiatową nr [...] K. - W.., w granicach działki nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż przedmiotowa działka stanowi współwłasność T. i H. J. oraz to, iż w dniu [...] grudnia 1998 roku była we władaniu Skarbu Państwa i zajęta była pod drogę publiczną.
Wojewoda w dniu [...] kwietnia 2005 roku wydał decyzję, w której orzekł,iż nieruchomość położona w miejscowości W. w gminie K., stanowiąca cześć drogi powiatowej numer [...] K. – W., opisana, jako działka nr [...], zapisana w księdze wieczystej KW [...], stanowiąca w dniu [...] grudnia 1998 roku współwłasność R. W. i C. W. z dniem [...]stycznia 1999 roku stała się z mocy prawa za odszkodowaniem własnością Powiatu J., jako grunt zajęty pod drogę publiczną – drogę powiatową.
T. i H. J., w związku ze wskazaną wyżej decyzją Wojewody, w dniu [...] czerwca 2005 roku wystąpili do Starostwa Powiatowego w J. o ustalenie i wypłacenie im należnego odszkodowania za grunt przejęty pod drogę publiczną.
W uzasadnieniu wniosku wskazali na dokonany w księdze wieczystej wpis prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka [...] oraz umowy sprzedaży nieruchomości sporządzone przed notariuszem w dniu [...] grudnia 2000 roku i 24 maja 2001 roku, podnosząc, iż w związku z tym, że nabyli nieruchomość w dobrej wierze, chroni ich rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Starosta J. decyzją z dnia [...] września 2005 roku wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) odmówił ustalenia i wypłacenia odszkodowania na rzecz T. i H. J. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że Wojewoda decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 orzekł, że nieruchomość położona w W., oznaczona w ewidencji jako działka nr [...] zapisana w KW [...], stanowiąca w dniu [...] grudnia 1998 roku współwłasność R. i C. W., a pozostająca we władaniu Skarbu Państwa z dniem 1 stycznia 1999 roku stała się z mocy prawa za odszkodowaniem własnością Powiatu J.. Z treści uzasadnienia decyzji wynika, że za przejętą nieruchomość odszkodowanie przysługuje współwłaścicielom zajętej nieruchomości z dnia [...] grudnia 1998 roku.
H. J. i T.J. wnieśli odwołanie od wskazanej wyżej decyzji Starosty J., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania podnieśli, m.in., iż skoro nabyli od poprzednich właścicieli w drodze umów sprzedaży z grudnia 2000 roku i maja 2001 roku przedmiotową nieruchomość, to na nich – jako aktualnych właścicieli – przeszło prawo do odszkodowania.
Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2006 roku wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu wskazał, że w dacie [...] grudnia 1998 roku współwłaścicielami nieruchomości byli R. i C. W.. T. i H. J. w tej dacie nie byli właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Nie mają zatem, na podstawie powoływanego przepisu, legitymacji procesowej o ubieganie się o odszkodowanie za przejęcie gruntu pod drogę publiczną. Nabyli oni bowiem grunt, który z mocy prawa w dniu 1 stycznia 1999 roku przeszedł na własność Powiatu J..
H.J. i T. J. wnieśli skargę od wskazanej wyżej decyzji Wojewody, wnosząc o jej uchylenie i podnosząc przedstawiane wcześniej argumenty.
Wojewoda, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 73 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Zgodnie zaś z ust. 4 odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 roku do dnia 31 grudnia 2005 roku.
Zdaniem organów T. i H. J. nie mają, na podstawie wskazanego wyżej przepisu, legitymacji procesowej o ubieganie się o odszkodowanie za przejęcie gruntu pod drogę publiczną, gdyż w dacie 31 grudnia 1998 roku nie byli współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości. Nabyli oni bowiem grunt, który z mocy prawa w dniu 1 stycznia 1999 roku przeszedł na własność Powiatu J..
W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, iż odszkodowanie, o którym mowa w art. 73 ustawy, zostało odniesione do "odjęcia" dotychczasowym właścicielom własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne i stanowi rekompensatę za to wywłaszczenie, zatem, co do zasady, będzie ono ustalane na rzecz osób, które, w istocie, były właścicielami nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 roku.
Jednakże, w przedmiotowej sprawie, wystąpiły szczególne okoliczności, gdyż R. i C. W. którzy byli właścicielami nieruchomości i nadal (w dniu zawarcia umowy sprzedaży) jako właściciele figurowali w księdze wieczystej, mimo że nieruchomość przeszła na własność państwa z mocy prawa, zbyli, w formie przewidzianej prawem, nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...], wpisaną do księgi wieczystej Kw nr [...], zaś nabywcy tej nieruchomości – H.J. i T. J. zostali ujawnieni w księdze wieczystej jako jej właściciele.
Jakkolwiek, będąca podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości decyzja wojewody, może zostać wydana w dowolnym czasie, w niniejszej sprawie, Powiat J. przez 5 lat nie wystąpił do Wojewody o wydanie takiej decyzji i nie ujawnił swojego prawa własności w księdze wieczystej Kw nr [...].
Przepis art. 73 ustawy wskazuje, że odszkodowanie będzie ustalane i wypłacane na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 roku do dnia 31 grudnia 2005 roku. H.J. i T. J. w dniu składania wniosku o odszkodowanie, zgodnie z ujawnionym w księdze wieczystej KW nr [...] wpisem, legitymowali się tytułem własności nieruchomości oznaczonej jako działka [...]. Brak statusu właścicieli nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 roku, zgodnie z brzmieniem przepisu, w ocenie Sądu, nie może, w przedstawionych wyżej okolicznościach, stanowić o braku legitymacji skarżących w przedmiotowej sprawie.
Ponadto, zważywszy, iż odszkodowanie, o którym mowa w art. 73 stanowi rekompensatę za wywłaszczenie nieruchomości, której własność przeszła z mocy prawa, na rzecz Powiatu J., zaś skarżący uiścili zapłatę na rzecz dotychczasowych, wpisanych do księgi wieczystej, właścicieli za całą nieruchomość, w tym za stanowiącą publiczną drogę powiatową nr [...]K. – W., również w tym kontekście, z uwzględnieniem charakteru odszkodowania, o którym mowa, należy dokonać oceny przedmiotowej sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, stosując powołane przepisy do konkretnych okoliczności przedmiotowej sprawy, organy administracji uwzględnią poczynione wyżej rozważania.
Wobec powyższego, uznając, że zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem prawa, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.
/-/M.Bejgerowska /-/W. Długaszewska /-/M.Kosewska
KS d