Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) oraz art. 33 § 1 pkt 1 i 4 i art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r., poz. 1438), dalej: "p.e.a.", po rozpatrzeniu zażalenia Z. K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z [...] września 2019 r. o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] lutego 2018 r., wystawionego przez wierzyciela (Pocztę Polską S. A. w W.), obejmującego zaległości pieniężne z tytułu opłat abonamentowych od stycznia 2013 r. do września 2016 r., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy ustalił następujący stan faktyczny i prawny.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. prowadzi postępowanie egzekucyjne skierowane do majątku strony na podstawie tytułu wykonawczego z [...] lutego 2018 r. obejmującego zaległości pieniężne z tytułu opłat abonamentowych w wysokości należności głównej [...] zł.
Pismem z [...] grudnia 2018 r. zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie powyższego tytułu wykonawczego. Podstawą tych zarzutów jest:
- 1. nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 p.e.a.), gdyż:
- a) nie przesłano mu i nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego;
- b) z duplikatu nadania tego numeru wynika, że wystawiono go na błędny adres;
- 2. błąd co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 p.e.a.), gdyż upomnienie wysłano na błędny adres [...] w G., gdzie strona nigdy nie mieszkała.
Ostatecznym postanowieniem z [...] czerwca 2019 r. wierzyciel uznał powyższe zarzuty za niezasadne.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z [...] września 2019 r. uznał zarzuty za nieuzasadnione.
Zobowiązany wniósł zażalenie na powyższe postanowienie do Dyrektora Izby Skarbowej.
Organ odwoławczy utrzymał w mocy powyższe postanowienie wskazując, co następuje.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia z [...] czerwca 2018 r. podniósł, że podstawą zarzutów jest:
- 1. nieistnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 p.e.a.) i
- 2. błąd co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 p.e.a.).
Zgodnie z art. 34 § 1 p.e.a. zarzuty zgłoszone m. in. na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 4 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa m. in. w art. 33 § 1 pkt 1 i 4, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Jeżeli więc wierzyciel w ostatecznym postanowieniu uznał zarzut za niezasadny, organ egzekucyjny jest takim stanowiskiem związany. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do kwestionowania stanowiska wierzyciela co do wniesionych zarzutów.
Wniesione przez zobowiązanego zarzuty nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 p.e.a.) i błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 p.e.a.) wierzyciel ostatecznym postanowieniem uznał za niezasadne. Wobec ostatecznego stanowiska wierzyciela w sprawie wniesionych zarzutów, którym organ egzekucyjny jest związany, Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. prawidłowo uznał zarzuty za niezasadne, gdyż z art. 34 § 1 p.e.a. wynika, że stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
Odnośnie pierwszego zarzutu podniesiono, co następuje.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.), dalej "ustawa o opłatach abonamentowych", za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe oraz domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.
Zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, podlegającemu egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.
Na podstawie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342), dalej: "rozporządzenie z 2007 r.", które weszło w życie 13 grudnia 2007 r., zobowiązano go - w terminie dwunastu miesięcy od wejścia w życie rozporządzenia, tj. do 13 grudnia 2008 r. - do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników o wprowadzonej zmianie.
Zobowiązany [...] stycznia 1996 r. i [...] marca 2001 r. przedłożył w urzędzie pocztowym odcinki "U" w celu wymiany książeczki abonamentowej wskazując adres [...] w G.. Pracownik poczty nie miał obowiązku legitymowania osoby wnoszącej o wymianę książeczki, a wierzyciel nie ma obowiązku zasięgania opinii grafologa w przypadku kwestionowania przez zobowiązanego, że wniosek o wymianę książeczki podpisała inna osoba. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, jedynie potwierdzające konieczność wykonania już istniejącego obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych, doręczono zobowiązanemu na wskazany adres. W przeciwnym przypadku musiałoby zostać zwrócone, co nie jednak nastąpiło w trybie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2008 r., poz. 1159 ze zm.), dalej: "Prawo pocztowe z 2003 r.". Nawet gdyby jednak zobowiązanemu nie doręczono tego zawiadomienia jest on zobowiązany do uiszczania opłat abonamentowych.
Zobowiązany nie przedstawił dowodu na wyrejestrowanie odbiornika, stąd nie można uznać, że wyrejestrowanie nastąpiło. Użytkownik odbiorników niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu (w tym o zmianie miejsca zamieszkania) czy o zaprzestaniu używania odbiorników.
Odnośnie drugiego zarzutu (błędu co do osoby zobowiązanego - art. 33 § 1 pkt 4 p.e.a.) podniesiono, że tego rodzaju błąd występuje wówczas, gdy egzekucja jest wszczęta i prowadzona przeciwko innej osobie niż zobowiązany, np. gdy w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży określony w nim obowiązek. Skoro zaś Z. K. zarejestrował odbiornik, a egzekucję wszczęto przeciwko niemu, nie ma błędu co do osoby zobowiązanego.
W skardze na postanowienie organu odwoławczego zarzucono naruszenie:
- 1. art. 33 § 1 pkt 1 p.e.a. przez błędne przyjęcie, że skarżący jest zobowiązany do uiszczania abonamentu, gdyż nie doręczono mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego;
- 2. art. 33 § 1 pkt 4 p.e.a. przez błędne przyjęcie, że nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, jako że:
- a) różniące się od siebie podpisy widniejące na odcinkach "U" z 1996 r. i 2001 r. nie należą do skarżącego;
- b) z duplikatu nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wynika, że wystawiono go na błędny adres;
- 3. art. 26 ust. 1 Prawa pocztowego z 2003 r. przez błędne przyjęcie, że doręczono skarżącemu zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, gdyż wysłano je na błędny adres [...] w G..
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Sąd, z poniższym zastrzeżeniem odnośnie doręczenia zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, podziela stanowisko organu. W związku z jego omówieniem, powtarzanie go byłoby zbędne.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy podnieść, co następuje.
Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 4 p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące (art. 34 § 1 p.e.a.). Organ egzekucyjny nie ma zatem możliwości zakwestionowania stanowiska wierzyciela, który uznał je za niezasadne.
Skarżący w istocie nie zakwestionował samej rejestracji odbiornika, a jedynie wskazał, że odcinki "U" nie były przez niego podpisane, a na jednym z nich był błędny adres, na który później wysłano zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego, którego mu nie doręczono. Okoliczności te z niżej wskazanych względów nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia o uznaniu zarzutów za niezasadne.
Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej za używanie odbiorników wynika z przepisów ustawy o opłatach abonamentowych. Stosownie do jej art. 2 za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe (ust.
1) i domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (ust. 2). Skoro podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego stanowił wprost przepis prawa, egzekucja egzekwowanego obowiązku znajduje oparcie w przepisach. Brak też podstaw do uznania, że egzekwowany obowiązek określono niezgodnie z treścią przepisu prawa.
W tym kontekście należy postrzegać zarzut nieistnienia obowiązku, związany z nieskutecznym nadaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego. I w tym zakresie organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela. Organ ten może badać pod kątem nieistnienia obowiązku jedynie takie okoliczności, które nastąpiły już po wydaniu tytułu egzekucyjnego, a do takich nie należy nadanie numeru identyfikacyjnego.
Niezależnie od tego, odnosząc się do zarzutu skargi, należy zauważyć, w odniesieniu do indywidualnego numeru identyfikacyjnego, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia z 2007 r. dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Natomiast w myśl § 5 ust. 2 tego rozporządzenia operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia z 2007 r. Z powyższych przepisów nie wynika, aby powiadomienie dokonywane przez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego było warunkiem skuteczności dokonania czynności nadania takiego numeru.
Przesłanie powiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności operatora publicznego, który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Nie wprowadzono obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika numeru identyfikacyjnego konieczne było doręczenie zawiadomienia o jego nadaniu. Przesłanie zawiadomienia ma charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu. Dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania czy zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. W tym kontekście nie ma znaczenia, że zawiadomienie wysłano na błędny adres.
Sąd nie zgadza się z organem, że doręczono je adresatowi w związku z wysyłką na nieprawidłowy adres, naruszając tym samym art. 26 ust. 1 Prawa pocztowego z 2003 r., ale nie ma to znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Nie ma też znaczenia dla rozstrzygnięcia, czy na odcinkach "U" znajdują się podpisy skarżącego, ponieważ nie kwestionował on samej rejestracji odbiornika, a nawet gdyby to czynił, to o takiej rejestracji świadczy sam fakt składania tych odcinków z określeniem imienia i nazwiska skarżącego oraz wydawanie nowych książeczek przez wierzyciela. Nie byłyby one wydawane, gdyby skarżący uprzednio nie zarejestrował odbiornika. W tym kontekście należy uznać, że rejestracja odbiorników na imię skarżącego nastąpiła przed składaniem odcinków "U". Z tychże względów nie ma też znaczenia, czy na tych odcinkach wskazano prawidłowy adres skarżącego.
W ustalonym przez organ stanie faktycznym nie ma wątpliwości, że nie doszło do błędu co do osoby zobowiązanego. Skarżący zarejestrował odbiornik i nie uiszczał stosownych opłat w okresie objętym tytułem wykonawczym, a ewentualne umieszczenie w nim nieaktualnego adresu zamieszkania zobowiązanego nie świadczy o błędzie co do osoby zobowiązanego, stanowiąc jednocześnie podstawę zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 p.e.a. Nie ma również znaczenia, że upomnienie wysłano na błędny adres. Na marginesie należy wskazać, że upomnienie skarżącemu doręczono.
Podsumowując należy podnieść, że nie są zasadne zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów p.e.a., stąd Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę.