Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniuz 18 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Po 390/14

Uzasadnienie

Naczelnik Urzędu Celnego w P., decyzją z dnia... listopada 2013 r., wydaną na podstawie art. 104 k.p.a., art. 93 ust. 1, art. 92a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) w związku z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. WE L 370 z 31.12.1985 r.str.

8) zmienione rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE.L. z 2006 Nr 102, poz.1), nałożył na Z.A., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Montaż Konstrukcji Budowlanych... karę pieniężną w kwocie... zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.

W uzasadnieniu organ wskazał na czynności kontrolne przeprowadzone w dniu... sierpnia 2013 r. przez funkcjonariuszy organów celnych na drodze wojewódzkiej nr.... w miejscowości K., którzy zatrzymali do kontroli zestaw pojazdów tj. samochód ciężarowy marki... wraz z przyczepą ciężarową marki... o nr rej. PZX.... Kierowcą pojazdu był D., który zeznał, że jest pracownikiem firmy Montaż Konstrukcji Budowlanych.... Transportem przewożono pracowników firmy oraz narzędzia firmowe. Kierowca okazał do kontroli ważny wypis nr 2 z zaświadczenia nr... na przewozy drogowe na potrzeby własne. Jednocześnie stwierdzono, że kontrolowany pojazd nie jest wyposażony w urządzenia rejestrujące. W pojeździe zamontowany był tylko VIATOL.

W piśmie skierowanym do organu przedsiębiorca wyjaśnił, że auto ma rejestrację do 3,5 tony i nie potrzebuje tachometru. Dalej wyjaśnił, że nie prowadzi działalności transportowej. Lawety używa sporadycznie, tylko do przewozu na plac budowy i po zakończonym montażu do firmy rusztowań, drabin, materiałów pomocniczych.

Jak wskazał organ, w dniu kontroli wykonywany był przewóz drogowy rzeczy zespołem pojazdów o łącznej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, a zatem przewóz ten podległ przepisom art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. WE L 370 z 31.12.1985 r. str. 8), zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE.L. z 2006 Nr 102, poz.1). Poprzez dołączenie przyczepy (o dopuszczalnej masie całkowitej 2000 kg) do samochodu ciężarowego (o dopuszczalnej masie całkowitej 3 490 kg) przedsiębiorca zwiększył dopuszczalną masę całkowitą zestawu pojazdów do 5490 kg, w wyniku czego podlegał zapisom ustawy o transporcie drogowym, w zakresie wykonywanego przez siebie przewozu drogowego, co obligowało go do posiadania w pojeździe urządzenia rejestrującego (tachografu), którego brak stwierdzono w trakcie kontroli.

Organ stwierdził, że wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące wyczerpuje znamiona czynu określonego w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, Lp 6.1.1., który przewiduje za nie karę pieniężną w wysokości... zł.

Z.A. wniósł odwołanie od wskazanej wyżej decyzji, zarzucając naruszenie art. 3 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, przez ich niewłaściwe zastosowanie oraz wymierzenie kary pieniężnej, pomimo tego, że przepisów ustawy nie stosuje się do niezarobkowego przewozu drogowego, oraz naruszenie art. 3 pkt h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz wymierzenie kary pieniężnej pomimo tego, że przepisów rozporządzenia nie stosuje się do niezarobkowego przewozu drogowego wykonywanego przez pojazdy lub zespoły pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 7,5 tony.

Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu decyzją z dnia... stycznia 2014 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 4 pkt 22 lit.a i h, art. 92a ust.1 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), oraz pkt 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy, art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. WE L 370 z 31.12.1985 r.str.

8) zmienione rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE.L. z 2006 Nr 102, poz.1) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z niespornych okoliczności stanu faktycznego wynika, że w dniu kontroli tj.... sierpnia 2013 r. przedsiębiorca wykonywał niezarobkowy przewóz drogowy. Kierowca zeznał, że przewozi narzędzia oraz pracowników firmy, a z wypisu z ewidencji działalności gospodarczej strony wynika, że podstawowym profilem działalności są różnego rodzaju specjalistyczne roboty budowlane. Okoliczności te jednoznacznie wskazują, że przewóz ten miał charakter pomocniczy w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej strony. Tym samym więc miał on charakter handlowy, co skutkuje z jednej strony wynikającym z art. 3 ust 1 ww. rozporządzenia 3821/85 obowiązkiem stosowania urządzenia rejestrującego, a z drugiej wyklucza możliwość zastosowania wobec przedsiębiorcy wyłączenia przewidzianego w art. 3 lit h rozporządzenia 561/2006.

Z.A. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucił: naruszenie art. 3 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym przez ich niewłaściwe zastosowanie oraz wymierzenie kary pieniężnej pomimo tego, że przepisów ustawy nie stosuje się do niezarobkowego przewozu drogowego oraz naruszenie art. 3 pkt h rozporządzenia WE nr 561/2006 przez jego błędną interpretację polegująca na przyjęciu, że niehandlowy przewóz rzeczy nie obejmuje przewozów związanych z dojazdem lub powrotem z pracy, a odnosi się jedynie do przewozów prywatnych a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie kary pieniężnej pomimo tego, że przepisów rozporządzenia nie stosuje się do niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy wykonywanego przez pojazdy lub zespoły pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 7,5 tony.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli zaskarżony akt lub czynność może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania, a także stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c i pkt 2 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wskazanych wyżej ustaw, Sąd uznał, że nie narusza ona prawa.

Z ustaleń dokonanych przez organy na podstawie sporządzonego protokołu kontroli z dnia... sierpnia 2013 r. oraz protokołu przesłuchania świadka – kierowcy D. wynika, że funkcjonariusze organów celnych zatrzymali do kontroli na drodze wojewódzkiej nr... w miejscowości K., zestaw pojazdów tj. samochód ciężarowy marki... wraz z przyczepą ciężarową marki...o nr rej.... Masa całkowita zestawu pojazdów wynosiła 5490 kg (samochód ciężarowy o dopuszczalnej masie całkowitej 3490 kg i przyczepa o dopuszczalnej masie całkowitej 2000 kg). Kierowcą pojazdu był pracownik firmy Montaż Konstrukcji Budowlanych.... Transportem przewożono pracowników firmy oraz narzędzia firmowe. Kierowca okazał do kontroli ważny wypis nr 2 z zaświadczenia nr... na przewozy drogowe na potrzeby własne. Kontrolowany pojazd nie był wyposażony w urządzenia rejestrujące.

W związku z dokonanymi ustaleniami, organy na podstawie wskazanych wyżej przepisów nałożyły na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości... zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.

Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest to, czy wykonywany przez przedsiębiorcę przewóz podlegał przepisom art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. WE L 370 z 31.12.1985 r. str.

8) zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE.L. z 2006 Nr 102, poz.1). W konsekwencji zaś, czy organy prawidłowo oceniły, że przedsiębiorca miał obowiązek zainstalowania w pojeździe urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego, którego brak spowodował nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji, organy nie kwestionowały, że wykonywany przez skarżącego przewóz był niezarobkowym przewozem drogowym w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), zwanej dalej u.t.d. Zgodnie z tym przepisem niezarobkowy przewóz drogowy to przewóz na potrzeby własne - każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

1. a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
2. b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
3. c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin.

Przewóz pracowników firmy oraz firmowych narzędzi, niewątpliwie miał charakter pomocniczy w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej strony wykonującej różnego rodzaju specjalistyczne roboty budowlane.

Jak wynika z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. WE L 370 z 31.12.1985 r. str.

8) zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U.UE.L. z 2006 Nr 102, poz.1) urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Zgodnie zaś z art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 rozporządzenie to nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy.

W tym miejscu należy wskazać, że art. 3 lit h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w wersji, opublikowanej w języku polskim w Dz. Urz. UE. L z 2006 r. Nr 102, stanowił że "nie ma ono zastosowania do pojazdów lub zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używanych do niezarobkowego przewozu rzeczy". Rozporządzenie zostało jednak sprostowane w Dzienniku Urzędowym UE seria L z 2008 r. Nr 51, poz. 27 z dnia 26 lutego 2008 r. w ten sposób, że pojecie niezarobkowy przewóz rzeczy zastąpiono pojęciem niehandlowy przewóz rzeczy

Pojęcie "niehandlowy przewóz rzeczy", o którym mowa w art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 nie posiada definicji legalnej. Dokonując jego wykładni, zdaniem Sądu, niewątpliwie należy się odwołać do wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 3 października 2013 r. wydanego w sprawie C - 317/12 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, dotyczącego wykładni pojęcia "niehandlowego przewozu rzeczy" w rozumieniu art. 3 lit. h) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U. L 102, s. 1, sprostowanie Dz.U. L 51 z 26.2.2008, s. 27). W wyroku tym Trybunał stwierdził, że pojęcie 'niehandlowego przewozu rzeczy' wymienione w art. 3 lit. h) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono przewóz rzeczy dokonywany przez osobę fizyczną na własny rachunek i jedynie w ramach aktywności w czasie wolnym, (...),a taki przewóz nie daje podstaw do wynagrodzenia.

Trybunał wyjaśnił, m.in., że odnosząc się w pierwszej kolejności do zwyczajowego znaczenia pojęcia "niehandlowego przewozu rzeczy", należy uznać, że mowa o takim przewozie, jeżeli nie ma związku z działalnością zawodową lub handlową, mianowicie w sytuacji gdy przewóz taki nie jest wykonywany w celu w celu osiągania dochodów. Zgodnie z obiegowym znaczeniem niehandlowy przewóz rzeczy oznacza zatem w szczególności przewóz rzeczy dokonywany przez osobę fizyczną niezwiązany z wykonywaniem przez nią działalności zawodowej, w ramach działalności rekreacyjnej.

Nie ulega zatem wątpliwości, że niehandlowy przewóz, o którym mowa w art. 3 lit. h rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w żaden sposób nie jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę.

W sytuacji zaś gdy, tak jak w stanie faktycznym niniejszej sprawy, wykonywany przewóz był wykonywany pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej przedsiębiorcy (przewóz rzeczy i pracowników firmy) i stanowił tym samym niezarobkowy przewóz drogowy, o którym mowa w art. 4 pkt 4 u.t.d., nie mógł być jednocześnie uznany za niehandlowy przewóz rzeczy, o którym stanowi art. 3 lit. h rozporządzenia nr 561/2006

W świetle powyższego, zdaniem Sądu, organy prawidłowo uznały, że – przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. WE L 370 z 31.12.1985 r. str.

8) zmienionego rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U.UE.L. z 2006 Nr 102, poz.1) mają w przedmiotowej sprawie zastosowanie, co oznacza, że przedsiębiorca miał obowiązek zainstalowania w pojeździe urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego.

W konsekwencji zaś, prawidłowo, zgodnie z art. 92a ust.1 u.t.d., z którego wynika, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej, nałożono na przedsiębiorcę karę w wysokości 3000 zł wynikającej z pkt 6.1.1. załącznika nr 3 do u.t.d.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 oddalił skargę.