Uzasadnienie
Firma A przystąpiła do konkursu nr 14/I/2012 dla Działania "Wsparcie rozwoju MSP" składając wniosek dotyczący projektu "Z".
Po przeprowadzonej ocenie merytorycznej projektu przez Komisję Oceny Projektów Departament Wdrażania Programu Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego w P poinformował wnioskodawcę pismem z dnia 27.09.2012 r. o pozytywnej ocenie merytorycznej wniosku. Projekt uzyskał 32,5 pkt., czyli 90,28 % maksymalnej liczby punktów możliwej do uzyskania.
W uzasadnieniu wskazano m. in., że wnioskodawca posiada umiarkowany potencjał gwarantujący efektywną i kompleksową realizację projektu, wobec czego w ramach kryterium nr 5 przyznano mu 4,5 pkt na 6 możliwych. Podkreślono, że brak wystarczającej kadry dla realizacji projektu, brak również doświadczenia w pozyskiwaniu i rozliczaniu środków o charakterze grantowym (pomocy publicznej). W zakresie kryterium nr 9 projekt uzyskał 10 pkt. na możliwych 12. Wnioskodawca wykazał, że projekt zawiera innowacyjne rozwiązania organizacyjne w skali kraju – stosowane krócej niż 5 lat (4 pkt.), produktowe w skali przedsiębiorstwa (2 pkt.) i technologiczne w skali kraju stosowane krócej niż 5 lat (4 pkt.). Zgodnie z treścią pkt. 3.2 Biznesplanu twierdzenie dotyczące innowacyjności technologicznej oparto o opinie o innowacyjności koparkoładowarki, koparki kołowej, systemu X. Zdaniem organu wnioskodawca nie wykazał w wystarczającym stopniu innowacyjności produktowej w szerszej skali niż przedsiębiorstwo.
Wskazał bowiem na argumenty dotyczące innowacyjności procesowej (organizacyjnej), a nie produktowej. W wyniku realizacji projektu nie będą wykonywane usługi o nowych właściwościach, lecz jedynie w inny sposób.
We wniesionym proteście wnioskodawca podważył ocenę punktową dokonaną w ramach kryterium nr 5 i kryterium nr 9. Wniósł o przyznanie w ramach tych kryteriów maksymalnej liczby punktów oraz zatwierdzenie wniosku z 36 możliwymi maksymalnie do uzyskania punktami.
W zakresie kryterium nr 5 strona podniosła, że w dokumentacji konkursowej nie ma zapisów warunkujących przyznanie punktów od posiadanego doświadczenia w realizacji projektów o charakterze grantowym/pomocowym. Wytyczne w tym zakresie istnieją jedynie w informacji zawartej na początku obowiązującego wzoru biznes – planu (w części opisowej). Fakt nieskorzystania z unijnych programów pomocowych nie obniża potencjału firmy. Realizowała ona inwestycje w oparciu o własne środki finansowe i środki pochodzące z kredytów. Sytuacja firmy jest stabilna, ma ona dobre zaplecze lokalowe i sprzętowe. Podejmuje działania mające na celu wyróżnienie jej na rynku (pozyskiwanie certyfikatów itd.). Wykonuje prace zlecane przez samorząd terytorialny i duże firmy budowlane. Firma posiada odpowiednią kadrę odpowiedzialną za przygotowanie i wdrożenie projektu. Stworzenie nowego miejsca pracy dla operatora zakupionych maszyn budowlanych jest elementem działającym na korzyść wnioskodawcy.
W zakresie kryterium nr 9 wskazano, że planowane usługi nie są na poziomie innowacyjności jedynie przedsiębiorstwa, gdyż zastosowanie zakupionych maszyn pozwoli firmie na świadczenie usług zmechanizowanych, które nie są oferowane dotychczas w skali kraju. Dotyczą one nowoczesnej technologii wprowadzanej na rynek dopiero od 2012 roku. Projekt zawiera innowacje produktowe wprowadzane na poziomie kraju, a nie przedsiębiorstwa (ulepszenie parametrów technicznych świadczonych usług, łatwości obsługi oraz funkcjonalności).
Komisja Odwoławcza Instytucji Zarządzającej WRPO orzekła w dniu 8 lutego 2013 r. o częściowym uznaniu protestu w zakresie kryterium nr 5 i o oddaleniu protestu w pozostałej części.
W uzasadnieniu Komisja stwierdziła, że planowanie zatrudnienia dodatkowego personelu w wyniku realizacji projektu nie powinno wpływać na punktację w ramach kryterium nr 5. Zasadne było jednak jej zdaniem twierdzenie, że doświadczenie w korzystaniu z programów pomocowych UE jest istotne dla dokonywania oceny potencjału firmy gwarantującego kompleksową realizację projektu. Komisja przyznała wobec tego w ramach kryterium nr 5 pięć punktów. Za niezasadne uznano zarzuty protestu w ramach kryterium nr 9. Wskazano, że innowacyjność organizacyjna i technologiczna planowanych rozwiązań został oceniona maksymalnie wysoko, a innowacyjność produktowa nie jest wypadkową innych innowacyjności. W treści protestu wskazano na nowe fakty, które nie miały odzwierciedlenia w złożonej dokumentacji aplikacyjnej. Ocenie podlegają natomiast tylko dokumenty złożone w terminie przewidzianym w ogłoszonym konkursie.
Sam fakt zakupu technologii na najwyższym poziomie nie oznacza stworzenia usług unikalnych w skali kraju. Oferowane usługi mają charakter typowy dla branży. Projekt otrzymał ostatecznie 33 pkt. W skardze do Sądu strona wniosła o stwierdzenie przeprowadzenia oceny merytorycznej projektu w sposób naruszający prawo, uchylenie rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi powtórzono argumenty podniesione uprzednio w proteście dotyczące oceny kryterium nr 5 i nr 9. W zakresie kryterium nr 5 strona podniosła, że w fakt nieskorzystania z unijnych programów pomocowych nie obniża potencjału firmy. Realizowała ona inwestycje w oparciu o własne środki finansowe i środki pochodzące z kredytów. Sytuacja firmy jest stabilna, ma ona dobre zaplecze lokalowe i sprzętowe. Podejmuje działania mające na celu wyróżnienie jej na rynku (pozyskiwanie certyfikatów itd.). Wykonuje prace zlecane przez samorząd terytorialny i duże firmy budowlane. Firma posiada odpowiednią kadrę odpowiedzialną za przygotowanie i wdrożenie projektu. Zdaniem strony ocena kryterium nr 5 naruszała art. 26 ust. 2 ustawy z 6.12.2006 r. o zasadach prowadzenia polityk rozwoju poprzez naruszenie zasady równego dostępu wszystkich beneficjentów i zastosowanie różnych kryteriów w ramach tego samego konkursu wobec różnych wnioskodawców.
W zakresie kryterium nr 9 wskazano, że planowane usługi nie są na poziomie innowacyjności jedynie przedsiębiorstwa, gdyż zastosowanie zakupionych maszyn pozwoli firmie na świadczenie usług zmechanizowanych, które nie są oferowane dotychczas w skali kraju. Dotyczą one nowoczesnej technologii wprowadzanej na rynek dopiero od 2012 roku. Projekt zawiera innowacje produktowe wprowadzane na poziomie kraju, a nie przedsiębiorstwa (ulepszenie parametrów technicznych świadczonych usług, łatwości obsługi oraz funkcjonalności). Zdaniem strony w proteście nie wskazano na nowe okoliczności i argumenty, gdyż odwoływano się do danych z dokumentacji konkursowej. Weryfikacja nie uwzględniła zapisów całej dokumentacji konkursowej, w tym opinii o innowacyjności. Ograniczono ją do niezgodnej ze stanem faktycznym interpretacji punktu 3.1.2 biznes planu. Opinie o innowacyjności stanowiły integralny załącznik do dokumentacji konkursowej.
Komisja nie zastosowała się do obowiązującej definicji innowacyjności produktowej. Proponowane usługi nie mogą zostać uznane za typowe dla branży, a przedmiotowa technologia jest stosowana krócej niż 3 lata.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje
Skarga okazała się uzasadniona.
Stosownie do postanowień art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podstawowym aktem prawa krajowego, dotyczącym prowadzenia polityki rozwoju jest ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t. j. - Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), zwana dalej u.z.p.p.r. Zgodnie z art. 30c ust. 1 tejże ustawy, po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a.
W myśl postanowień art. 30c ust. 3 u.z.p.p.r. w wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może: uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli z jakichkolwiek względów jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3). Powyższa regulacja oznacza, że kontroli sądów administracyjnych poddana jest ocena projektów, zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, dokonywana przez instytucję zarządzającą programami operacyjnymi (pośredniczącą lub wdrażającą) w realizacji takich programów, po wyczerpaniu środków odwoławczych.
Przystępując do kontroli oceny wniosku zaskarżonej w niniejszej sprawie należy wskazać, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 4 u.z.p.p.r. do zadań instytucji zarządzającej należy w szczególności wybór, w oparciu o kryteria, o których mowa w pkt 3, projektów, które będą dofinansowane w ramach programu operacyjnego. Natomiast stosownie do art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. instytucja zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Z kolei w myśl art. 29 ust. 2 u.z.p.p.r. ogłoszenie o konkursie w celu wyłonienia projektów do dofinansowania zawiera informacje obejmujące m. in. kryteria wyboru projektów (pkt 6) oraz termin, miejsce i sposób składania wniosków o dofinansowanie projektu (pkt 9).
Sąd po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, że ocena projektu w zakresie kryteriów nr 5 i nr 9 została przeprowadzona z naruszeniem prawa, w tym z naruszeniem zasady równego dostępu do pomocy unijnej wyrażonej w art. 26 ust. 2 u. z. p. p. r.
W toku postępowania stwierdzono ostatecznie w zakresie kryterium nr 5, że planowanie zatrudnienia dodatkowego personelu w wyniku realizacji projektu nie powinno wpływać na punktację. Zasadne było jednak zdaniem Komisji Odwoławczej twierdzenie, że doświadczenie w korzystaniu z programów pomocowych UE jest istotne dla dokonywania oceny potencjału firmy gwarantującego kompleksową realizację projektu. Komisja przyznała wobec tego w ramach kryterium nr 5 pięć punktów (na 6 możliwych). Zdaniem Sądu argumentacja Komisji Odwoławczej nie może zasługiwać na uwzględnienie, gdyż kwestia doświadczenia w korzystaniu z programów pomocowych (dofinansowania z UE) nie może determinować sposobu dokonywania oceny posiadania przez wnioskodawcę "potencjału gwarantującego efektywną i kompleksową realizacje projektu". Przy ocenie istnienia takiego potencjału należy brać pod uwagę wielkość firmy, zatrudnienie, posiadany majątek nieruchomy i ruchomy, zdolności finansowe, doświadczenie w realizowaniu konkretnych projektów na rynku krajowym czy zagranicznym, posiadane certyfikaty, nagrody branżowe itd.
W złożonym wniosku strona skarżąca powoływała się na powyższe okoliczności dotyczące kondycji finansowej firmy i jej możliwości na rynku budowlanym. Opisano m. in. dotychczas realizowane projekty budowlane, wysokość przychodów, atuty firmy na tle konkurencji (doświadczenie, baza sprzętowa, przygotowywanie i realizowanie poszczególnych inwestycji, posiadanie certyfikatu ISO 9001:2008, własna nieruchomość, współpraca z dużymi firmami budowlanymi i jednostkami samorządu terytorialnego, stabilna sytuacja finansowa), posiadane nagrody i wyróżnienia, scharakteryzowano miejsce przedsiębiorstwa na rynku, szczegółowo wykazano zdolności produkcyjne, zasoby ludzkie itd. (str. 8 wniosku, str. 4-19 biznes planu). Zdaniem Sądu ocena punktacji w ramach kryterium nr 5 winna odbywać się wyłącznie z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań i okoliczności. Przyjęcie jako jednego z istotnych kryteriów oceny doświadczenia w uprzednim realizowaniu projektów unijnych oznaczałoby w istocie formalne eliminowanie z danego konkursu podmiotów, które dotychczas nie wnioskowały (z różnych przyczyn) o dofinansowanie unijne w ramach jednego z poprzednich konkursów.
Stanowisko takie naruszałoby niewątpliwie zasadę równego dostępu do pomocy unijnej wyrażoną w art. 26 ust. 2 u. z. p. p. r. Konieczność zastosowania kryterium tego rodzaju nie wynika ponadto w żaden sposób z dokumentacji konkursowej precyzującej wymagania formalne i merytoryczne stawiane zgłaszanym projektom.
Komisja Odwoławcza uznała za całkowicie niezasadne zarzuty protestu strony skarżącej w ramach kryterium nr 9. Wskazano, że innowacyjność organizacyjna i technologiczna planowanych rozwiązań została oceniona maksymalnie wysoko, a innowacyjność produktowa nie jest wypadkową innych innowacyjności. Zdaniem Komisji w treści protestu wskazano na nowe fakty, które nie miały odzwierciedlenia w złożonej dokumentacji aplikacyjnej. Ocenie podlegają natomiast tylko dokumenty złożone w terminie przewidzianym w ogłoszonym konkursie. Sam fakt zakupu technologii na najwyższym poziomie nie oznacza stworzenia usług unikalnych w skali kraju. Oferowane usługi mają zdaniem Komisji charakter typowy dla branży.
Zdaniem Sądu powyższa argumentacja Komisji nie zasługiwała na uwzględnienie. Racje ma bowiem strona skarżąca, że w proteście nie powoływano się na nowe fakty czy okoliczności dotyczące planowanego sprzętu budowlanego, gdyż miały one odzwierciedlenie we wcześniej złożonej dokumentacji aplikacyjnej. W szczególności chodzi o dane zawarte w "Opisie planowanego projektu inwestycyjnego" zawartym w biznes – planie (str. 19-23). Wnioskodawca podawał argumenty przemawiające za innowacyjnością technologiczną w skali kraju (dotyczącą innowacji technologicznych stosowanych w skali kraju w okresie krótszym niż 5 lat). Szczegółowo opisano technologię stosowaną przy produkcji i użytkowaniu koparko - ładowarki C oraz koparki kołowej C. Uznano te maszyny za należące do najnowocześniejszego parku maszynowego w skali kraju, posiadające najwyższy możliwy stopień zaawansowania technologicznego w swojej klasie.
Przy dokonywaniu oceny wniosku i biznes – planu oraz złożonego protestu eksperci posiadający wiedzę z zakresu stosowanych technologii budowlanych winni dokonać dokładnej i wszechstronnej oceny wszystkich danych podawanych przez stronę skarżącą w zakresie postulowanej innowacyjności technologicznej planowanego projektu inwestycyjnego (w skali kraju). Wskazywała ona m. in., że pojawienie się koparki kołowej w parku maszynowym przedsiębiorstwa usprawni znacząco procesy technologiczne wykonywane z ich użyciem, co przyniesie wymierne korzyści przedsiębiorstwu i jego otoczeniu (o charakterze ekonomicznym i środowiskowym). Planowane maszyny uznano za przykład zaawansowanych rozwiązań technologicznych (zastosowanych po raz pierwszy w 2012 r.) ułatwiających najcięższe prace związane z segregacją surowców.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd stwierdził, że wniosek strony winien podlegać ponownej ocenie w zakresie zakwestionowanych kryteriów nr 5 i nr 9, przy uwzględnieniu poczynionych przez Sąd uwag odnośnie każdego z tych kryteriów.
Powyższe oznacza, że ocena wniosku dokonana w niniejszej sprawie została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, co uzasadnia konieczność uwzględnienia skargi na podstawie art. 30 c) ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r.
O zwrocie kosztów postępowania stronie skarżącej orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.