Uzasadnienie
Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z 28 sierpnia 2020 r. nr [...] ustalił obowiązek poniesienia przez A. G. kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej na łączną kwotę 1040,00 zł, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
Decyzję tę doręczono stronie 7 września 2020 r.
A. G. 21 września 2020 r. nadała w niemieckiej publicznej placówce pocztowej ([...]) odwołanie od powyższej decyzji, które to odwołanie wpłynęło do organu 24 września 2020 r.
Postanowieniem z 1 kwietnia 2022 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.), art. 102 ust. 5 pkt 24a i art. 50 ust. 18 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1285 ze zm., dalej: u.ś.o.z.f.ś.p.) w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. poz. 1493), po rozpoznaniu odwołania A. G. od ww. decyzji Dyrektora Wlkp. Oddziału Woj. NFZ z 28 sierpnia 2020 r., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Prezes NFZ wskazał, że decyzję organu I instancji doręczono stronie 7 września 2020 r., a ta wniosła odwołanie 24 września 2020 r. (wpływ do Wlkp. O. Woj. NFZ). Odwołanie wniesiono po terminie, gdyż zgodnie z art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. termin do wniesienia odwołania uważa się za zachowany m.in. w przypadku, gdy przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy – Prawo pocztowe. W przypadku innych operatorów niż wyznaczony dla zachowania terminu decydująca jest data wpływu odwołania do organu, który jest adresatem, a nie nadania u operatora. Strona odwołanie nadała w [...] placówce pocztowej 21 września 2002 r. Należało więc uznać, że odwołanie wniesione zostało w dniu wpływu do Wlkp. Oddziału Woj. NFZ tj. 24 września 2020 r. Zaznaczono, że strona nie złożyła wraz z odwołaniem wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Prezes NFZ zaznaczył, że na podstawie art. 50 ust. 18 u.ś.o.z.f.ś.p. do postępowań w sprawach o ustalenie poniesienia kosztów stosuje się przepisy K.p.a. Zgodnie zaś z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W myśl art. 57 § 4 K.p.a. jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą.
Organ odwoławczy podkreślił, że brak jakichkolwiek adnotacji na dowodzie doręczenia decyzji, które budziłyby wątpliwości co do statusu i wieku osób kwitujących, uprawdopodabnia okoliczność, że doręczenie było prawidłowe. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że ww. decyzję odebrała zainteresowana 7 września 2020 r. Datę potwierdza datownik placówki oddawczej. Organ zaznaczył, że decyzję skierowano na adres wskazany w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych prowadzonym przez NFZ, jako adres zamieszkania oraz zameldowania strony.
Prezes NFZ zaznaczył, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji prawidłowo pouczył stronę o terminie do wniesienia odwołania. Organ dodał, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia na podstawie art. 134 K.p.a.
A. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższe postanowienie Prezesa NFZ. Podniosła, iż posiada stałe zameldowanie i pracuje na terenie [...]. Wskazała, że nie jest prawdą, iż osobiście odebrała listy z NFZ, gdyż przebywała na terenie [...]. Listy te odebrała jej mama K. G. na nazwisko skarżącej. W związku z tym skarżąca nie miała możliwości zapoznać się z ich treścią i w terminie zareagować.
W odpowiedzi Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym, albowiem przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, które zgodnie z art. 134 in fine K.p.a. jest ostateczne. Przepis art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej: P.p.s.a., wskazuje zaś, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym kończące postępowanie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.).
Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli w niej podniesiono.
W ocenie Sądu organ odwoławczy błędnie uznał, że A. G. uchybiła termin do wniesienia odwołania.
Wyjaśnić należy, iż decyzja Dyrektora Wlkp. Oddziału Wojewódzkiego NFZ ustalająca obowiązek poniesienia przez skarżącą kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej w łącznej kwocie 1040 zł została wydana 28 sierpnia 2020 r., tj. w stanie prawnym ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1398), która w art. 50 ust. 18 przewidywała, że Dyrektor oddziału wojewódzkiego wydaje decyzję administracyjną ustalającą obowiązek poniesienia kosztów i ich wysokość oraz termin płatności. Do postępowania w sprawach ustalenia poniesienia kosztów stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Od decyzji tej, zgodnie z art. 127 § 1 i 2 w zw. z art. 129 § 2 K.p.a., przysługiwało prawo wniesienia odwołania do organu wyższego stopnia (tj. w tym wypadku Prezesa NFZ), w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Z akt sprawy wynika, że wspomniana wyżej decyzja organu I instancji z 28 sierpnia 2020 r. została doręczona skarżącej w dniu 7 września 2020 r. na adres ul. [...], [...]. Z podpisu złożonego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że decyzję odebrała G. (A.), co oznacza, że odbiór decyzji należy przypisać skarżącej.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji Dyrektora Wlkp. Oddziału Woj. NFZ z 28 sierpnia 2020 r. upływał skarżącej 21 września 2020 r. Akta sprawy wskazują, że skarżąca nadała przesyłkę zawierającą odwołanie od powyższej decyzji w [...] placówce pocztowej ([...]) 21 września 2020 r., a więc w ostatnim dniu terminu.
Prezes NFZ w zaskarżonym postanowieniu ustalił powyższe okoliczności faktyczne w sposób prawidłowo. Wskazał, że decyzję organu I instancji doręczono stronie 7 września 2020 r., a 21 września 2020 r. nadała ona odwołanie w [...] placówce pocztowej, które wpłynęło do organu I instancji 24 września 2020 r.
W ocenie Sądu organ odwoławczy dopuścił się jednak naruszenia przepisu art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a. błędnie przyjmując, że w przypadku nadania przesyłki u innego operatora niż wyznaczony (czyli innych niż Poczta Polska S.A.) dla zachowania terminu decydująca jest data wpływu odwołania do organu, który jest jego adresatem, a nie nadania u operatora. W konsekwencji uznał, że datą tą był 24 września 2020 r., kiedy odwołanie wpłynęło do organu I instancji.
Prezes NFZ nie wziął pod uwagę, że znowelizowany i obowiązujący od 3 lipca 2019 r., a więc i w dacie nadania odwołania przez stronę (21.09.2020r.), przepis art. 57 § 2 pkt 5 K.p.a. stanowi, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.
Tym samym nadanie przesyłki m.in. w placówce operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jak np. w [...], odnosi ten sam skutek co nadanie przesyłki polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu Prawa pocztowego.
Mając zatem na względzie, że skarżąca w ostatnim dniu terminu do wniesienia odwołania, tj. 21 września 2020 r., nadała odwołanie w niemieckiej placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne – [...] (co wynika z adnotacji na kopercie) uznać należało, że stwierdzenie przez Prezesa NFZ, iż skarżąca uchybiła termin do wniesienia odwołania nastąpiło z naruszeniem art. 134 w zw. z art. 129 § 2 i art. 57 § 5 pkt 2 K.p.a.
Dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.
Ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem Prezesa NFZ będzie rozpatrzenie odwołania A. G. jako wniesionego z zachowaniem terminu.