Uzasadnienie
Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) po przeprowadzeniu na wniosek I. P. postępowania administracyjnego orzekł o uchyleniu czynności materialno – technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu [...] zameldowania R.Z. pobyt stały przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że wnioskodawczyni (najemca lokalu) pierwotnie żądała wymeldowania swojej wnuczki, R. Z., podając, że nie mieszka ona pod tym adresem.
Następnie zmieniła żądanie na uchylenie czynności materialno-technicznej związanej z zameldowaniem wnuczki, dokonanym dnia [...]. Zgodnie z treścią art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), jeżeli zgłoszone przy zameldowaniu dane budzą wątpliwości o dokonaniu zameldowania rozstrzyga właściwy organ administracji. Przepis ten stosuje się również w sytuacji, gdy dokonano już zameldowania, a dopiero później okazało się, iż przy zameldowaniu zgłoszono nieprawdziwe dane. W takiej sytuacji zachodzi konieczność uchylenia czynności materialno-technicznej związanej z zameldowaniem (uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z 31.10.1991 r., III AZP 6/91). Ponieważ z zebranego materiału (zeznań K. Z., matki R., a córki I. P.) wynikało, że R. Z. nigdy nie mieszkała w tym lokalu, nie miała tam swoich rzeczy, nie ma kluczy gdyż zamki zostały zmienione i jej miejsce pobytu nie jest znane, należało uznać, że dane zamieszczone na formularzu zgłoszenia zameldowania złożone przez R. Z. w dniu [...] są nieprawdziwe, a czynność zameldowania należało uchylić.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. Z. wniosła o jej uchylenie i podała między in. że w mieszkaniu babki została zameldowana, gdyż miała się nią opiekować. Zakwestionowała prawdziwość zeznań swojej matki, K. Z. i wskazała, że jej obecne miejsce pobytu było znane matce oraz, że wymeldowanie nastąpiło bez udziału zainteresowanej w sprawie.
Wojewoda decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach decyzji wskazano, że organ odwoławczy podziela ustalenia wynikające z postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ I instancji i jego wnioski prawne. Z przepisów art. 4 ust.1, art. 6 ust.1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (zacytowanych w uzasadnieniu decyzji) wynika, że prawidłowe zameldowanie na pobyt stały winno być poprzedzone zamieszkaniem w konkretnym lokalu z zamiarem stałego pobytu. Zameldowanie jest czynnością wtórną wobec faktu zamieszkania w danym lokalu. Najemca (właściciel) lokalu potwierdza, że osoba zgłaszająca swój pobyt w jego lokalu przebywa w nim na stałe (czasowo). Osoba meldująca się, własnym podpisem potwierdza na formularzu meldunkowym, że zgłoszone przez nią dane są prawdziwe – m.in. fakt zamieszkania w lokalu, w którym chce być zameldowana. W niniejszej sprawie jest bezsporne, że R. Z. w dacie zameldowania faktycznie nie mieszkała w lokalu nr [...], co wynika zarówno z zeznań K. Z. jak i z treści odwołania.
Strona podała w nim bowiem, że została "zameldowana ze względu na wiek babci, którą miała się opiekować na ile mogła sobie pozwolić. Na początku była to pomoc w robieniu zakupów i porządków". Za bez znaczenia dla sprawy organ drugiej instancji uznał podnoszone w odwołaniu argumenty dotyczące opłacania czynszu za mieszkanie i niedogodności wynikające z braku meldunku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. Z. powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu, podkreślając że jest w siódmym miesiącu ciąży, spłaca zadłużenie z tytułu czynszu należnego za mieszkanie babki oraz, że postępowanie administracyjne w którym ustalono niekorzystne dla niej okoliczności zostało przeprowadzone bez jej udziału. Poprzestano tylko na zeznaniach i twierdzeniach jej matki i babki, a jej osobę pominięto.
Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontroluje działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 pkt1 lit. b/ tej ustawy wynika, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wówczas gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z przyczyn określonych w art. 145 § 1 i art. 145 a § 1 kpa. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, bowiem zasadny okazał się zarzut strony o prowadzeniu postępowania przez organ pierwszej instancji bez jej udziału (przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa).
Wszystkie pisma dla skarżącej (zawiadomienie o wszczęciu postępowania wraz z wezwaniem do złożenia zeznań, k. 17, pismo o zmianie przedmiotu postępowania, k. 23 i decyzja z dnia [...] k. 32) wysłane zostały na ulicę [...] i zostały zwrócone przez pocztę z adnotacją o niezastaniu adresata i awizowaniu przesyłki. Z zeznań K. Z. wynikało, że skarżąca nie mieszka przy ulicy [...] a jej faktyczne miejsce pobytu nie było znane organowi administracji. Zastosowanie w tej sytuacji trybu doręczenia zastępczego pod wymienionym wyżej adresem, przewidzianego w art. 44 § 1 pkt i § 2 kpa było nieuzasadnione. Z powołanego przepisu wynika, że doręczenie zastępcze, poprzez pozostawienie pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie właściwej gminy i umieszczenie stosownego zawiadomienia na drzwiach mieszkania adresata jest możliwe gdy adresat tam faktycznie mieszka lecz jest nieobecny. Skoro skarżąca nie przebywała pod adresem, pod którym była zameldowana, a jej miejsce pobytu nie było znane, organ administracji prowadzący postępowanie miał obowiązek zastosowania się do przepisu art. 34 kpa, to jest wystąpienia do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej i następnie temu przedstawicielowi doręczyć wskazane wyżej pisma jak też zawiadomienie w trybie art. 10 kpa.
Zaniedbanie tego obowiązku powoduje, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, co stanowi przesłankę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Ta wadliwość postępowania mogła mieć również wpływ na jego wynik, bowiem istotne dla sprawy okoliczności dotyczące samego zameldowania i faktu przebywania skarżącej w miejscu zameldowania zostały ustalone tylko na podstawie jednostronnych wyjaśnień wnioskodawczyni zawartych we wniosku oraz zeznań jej córki, przy czym wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji treść odwołania nie wskazuje wprost na przyznanie przez skarżącą, że nie mieszkała u babki w chwili zameldowania. Wyjaśnienia zawarte w odwołaniu są niejednoznaczne i wymagały co najmniej przesłuchania skarżącej w charakterze strony, czego nie uczyniono i co w tej sytuacji winno nastąpić przy ponownym rozpoznaniu sprawy
W tych okolicznościach sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ i c/, art. 152 i art. 223 w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
/-/M. Bejgerowska /-/B. Koś /-/M. Kosewska za nieobecnego sędziego /-/ B. Koś
JMd