Uzasadnienie
Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia 20 sierpnia 2008 r. wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej dnia 25 sierpnia 2008 r. Przewidywany ustawą termin do wniesienia skargi upłynął dnia 24 września 2008 r., tj. trzydzieści dni od dnia doręczenia pełnomocnikowi skarżącej decyzji w sprawie – art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Pełnomocnik skarżącej, wbrew treści pouczenia zawartego w doręczonym rozstrzygnięciu, skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w dniu 26 września 2008 r. tj. w dniu, w którym nadał skargę na Poczcie. Skoro zatem skarga nie została złożona w terminie i brak było wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia Sąd postanowieniem z dnia 18 listopada 2008 r. odrzucił skargę.
W dniu 24 grudnia 2008 r. Skarżąca złożyła w imieniu własnym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że jej wieloletni pełnomocnik powiadomił ją, iż z winy jego kancelarii przedmiotowa skarga została wysłana do organu administracji po upływie 30 dni i została odrzucona przez Sąd. Pełnomocnik twierdzi, że błędnie oznaczona została data wpływu ostatecznej decyzji do jego kancelarii, co spowodowało w konsekwencji błędne ustalenie terminu do wniesienia skargi. W ocenie skarżącej uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 wskazanej ustawy. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Kryterium braku winy o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (zob. J.P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dn. 2 października 2002 r., sygn. V SA 793/02, Monitor Prawny 2002, nr 23, s. 1059).
Wykazane przez skarżącą okoliczności nie wykluczały możliwości zachowania terminu do wniesienia skargi. Wskazać należy, iż skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który powinien dopilnować, aby czynność procesowa została dokonana terminowo. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością jakby działał na własną rzecz (por. postanowienie NSA z dnia 10 maja 2004 r., sygn. FZ 7/04). Również w postanowieniu z dnia 29 lipca 2004 r. (sygn. FZ 110/04) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że profesjonalny pełnomocnik powinien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności procesowych. "Osoba działająca przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy. Skarżącego natomiast obciąża odpowiedzialność związana z wyborem jednostki, której zleciła pomoc prawną, a skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają mocodawcę".
Z kolei Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 30 maja 2007 r. (sygn. II CSK 167/07) wskazał, iż wniosku o przywrócenie terminu nie można opierać na tym, że to nie strona, a jej pełnomocnik zaniedbał dokonania czynności procesowej, albowiem błąd procesowy pełnomocnika obciąża stronę.
Tak więc zawinienie pełnomocnika, którego wyboru dokonała skarżąca traktować należy jak zawinienie samej skarżącej ze skutkami z tego wynikającymi.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające przywrócenie uchybionego terminu, wobec czego na podstawie art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak na wstępie.
/-/T.M. Geremek