Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniuz 21 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Po 489/17

Uzasadnienie

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. nr 98 póz. 634 z późn. zm.), art. 21, art. 30 ust. 1, art. 31 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. Nr 173), art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2012 r. poz. 86), § 2, § 6, § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361 z późn. zm.), pkt 79 preambuły, art. 2 pkt 1, art. 6 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 34 ust. 1, art. 73 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L2009.316.65), art. 4 ust. 1-2, art. 7, art. 13, art. 16 ust. 3-5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.UE.L.2011.25.8.) – utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] o przyznaniu X płatności rolnośrodowiskowej na rok [...]w pomniejszonej wysokości.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu [...]r. X złożyła wniosek o przyznanie kontynuacyjnej płatności rolnośrodowiskowej na rok [...] z tytułu realizacji pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne w wariantach:,

1. - 2.3 - Trwałe użytki zielone na powierzchni [...] ha, [...]
2. - 2.9 -Uprawy sadownicze i jagodowe na powierzchni [...] ha,

Ekstensywne trwałe użytki zielone w wariancie:

1. - 3.1.1 - Ekstensywne gospodarka na łąkach i pastwiskach na powierzchni [...] ha.

Do płatności w ramach realizowanych wariantów zadeklarowała działki rolne położone na działkach ewidencyjnych o numerach: [...]

W dniach od [...] w gospodarstwie rolnym wnioskodawczyni została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności (raport nr [...]) oraz w ramach programu rolnośrodowiskowego (raport nr [...]).

W oparciu o dane z kontroli administracyjnej oraz dane z kontroli na miejscu Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...]r. decyzją nr[...] przyznał wnioskodawczyni płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...]r., po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez wnioskodawczynię, uchylił zaskarżaną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Po dokonaniu zweryfikowania sporządzonej w przedmiotowej sprawie dokumentacji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...]r. decyzją ponownie przyznał wnioskodawczyni płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości.

Kolejny raz Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR , po rozpoznaniu wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...]uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ I instancji, na podstawie raportu z przeprowadzonych czynności kontrolnych w ramach programu rolnośrodowiskowego nr [...], ustalił, że inspektorzy terenowi w trakcie przeprowadzonej kontroli stwierdzili następujące nieprawidłowości:

1. - w przypadku działki rolnej [...], położonej na działce ewidencyjnej nr [...], o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni [...] ha, stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo [...] ha. Jednocześnie inspektorzy stwierdzili, że granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku, tym samym, zastosowano kod nieprawidłowości DR50.Ustalono, że działka rolna [...] znajduje się na niezadeklarowanych przez rolnika działkach ewidencyjnych o numerach [...] na powierzchni [...]m² i [...]na powierzchni[...] m².

W związku z tym, że płatność może być przyznana do działek zadeklarowanych we wniosku przez rolnika, dla działki rolnej [...] płatność została przyznana do powierzchni stwierdzonej na działce ewidencyjnej nr [...], tj. [...] ha

1. - w przypadku działki rolnej [...], położonej na działce ewidencyjnej nr [...], o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni [...] ha, po przeprowadzeniu pomiarów stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo [...] ha. Stwierdzono również, jak w przypadku działki [...], że granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku, tym samym, zastosowano kod nieprawidłowości DR50. Ustalono również, że działka rolna [...] znajduje się na niezadeklarowanej przez rolnika działce ewidencyjnej o nr [...] na powierzchni [...]m²

W związku z tym, dla działki rolnej [...] płatność została przyznana do powierzchni stwierdzonej na działce ewidencyjnej nr [...], tj. [...] ha.

1. - w przypadku działki rolnej [...] położonej na działce ewidencyjnej nr [...] o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni [...] ha po przeprowadzeniu pomiarów stwierdzono mniejsza powierzchnie użytkowana rolniczo, tj. [...] ha
2. - w przypadku działek rolnych[...], na działce ewidencyjnej nr [...] o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni [...] ha, [...] położonej na działce ewidencyjnej nr[...] o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni [...]ha i [...] położonej na działce ewidencyjnej nr [...], o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni [...]ha, dokonano łącznego pomiaru i stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo [...] ha. Jednocześnie stwierdzono, że granice uprawy działek [...]wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku, tym samym, zastosowano kod nieprawidłowości DR50. Ponadto stwierdzono, że działki rolne znajdują się na niezadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych o numerach [...].

W związku z powyższym, dla działki rolnej [...] płatność została przyznana do powierzchni stwierdzonej na działce ewidencyjnej nr [...], [...]tj. ha. Dla działki rolnej [...]płatność przyznano do powierzchni [...] ha, a dla działki rolnej [...]do powierzchni [...] ha.

Jak wyjaśnił organ I instancji, w związku z tym, że w przypadku działek rolnych [...] stwierdzono, że leżą one na działkach ewidencyjnych niezadeklarowanych przez wnioskodawcę, wykluczenie z płatności części powierzchni działki rolnej znajdującej się poza zadeklarowanymi działkami ewidencyjnymi przeprowadzono manualnie za pomocą powierzchni udowodnionej w zakresie danej działki rolnej. Płatność powinna być przyznana do powierzchni stwierdzonej działki rolnej, pomniejszonej o powierzchnię położoną na działkach ewidencyjnych niezadeklarowanych w wniosku. W związku z tym, po ponownej analizie dla działek rolnych [...]zastosowano powierzchnię udowodnioną w oparciu o aktualne dane z załącznika 3.18.

Jak wskazał organ, powołując art. 16 ust 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2001, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony oraz gdy różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną wynosi powyżej 3% lub 2 ha, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru, wówczas kwota, jaka ma być przyznana, zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. W związku z tym, że różnica pomiędzy powierzchnią stwierdzoną, a zadeklarowaną dla realizowanego wariantu 2.9 – Uprawy sadownicze i jagodowe wynosi [...]%, należna kwota płatności została pomniejszona o [...] zł.,

Niezależnie od powyższego, podczas kontroli inspektorzy terenowi stwierdzili również następujące nieprawidłowości:

1. - w przypadku działki rolnej [...] nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów (granica błędu do 5% wymaganej obsady) – zastosowano kod nieprawidłowości E7 oraz materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań – zastosowano kod nieprawidłowości E2
2. - w przypadku działki rolnej [...] nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów (granica błędu do 5% wymaganej obsady) – zastosowano kod nieprawidłowości E7 oraz materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań – zastosowano kod nieprawidłowości E2

W związku z powyższym, organ wskazując na § 50 ust 1 i § 27 ust 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej wyjaśnił, że dla działek rolnych [...] płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu 2.9 – Uprawy sadownicze i jagodowe została zmniejszona o 100 %

W ramach realizowanego wariantu 3.1.1 – Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach inspektorzy terenowi podczas kontroli na miejscu stwierdzili, że w przypadku działek rolnych [...] została pozostawiona nieskoszona niewłaściwa część działki rolnej, w szczególności inna, niż zaznaczona na materiale graficznym, tym samym zastosowano kod nieprawidłowości L19.

Powołując § 51 ust 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. oraz § 38 ust 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej, organ wskazał, że jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części działek rolnych, w stosunku do których stwierdzono takie uchybienia.

W przypadku pozostawienia nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej, niż zaznaczona na materiale graficznym, wysokość zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej wynosi 50% dla działki rolnej. W związku z powyższym, dla działek rolnych [...] płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu 3 – Ekstensywna trwałe użytki zielone została zmniejszona o 50%.

X wniosła odwołanie od wskazanej wyżej decyzji, w którym zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

1.art. 34 ust 1 rozporządzenia nr 1122/2009, zgodnie z którym organ winien stosować strefę buforową 1,5 metra, a w niniejszej sprawie z uzasadnienia decyzji nie wynika, jaka szerokość organ zastosował

1. 2. art. 3 ust 2 pkt 2 ustawy o płatnościach oraz art. 3 ust 1 ustawy w zw. z art. 107 kpa poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego, co skutkuje brakiem możliwości stwierdzenia prawidłowej podstawy prawnej
2. 3. art. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady WE nr 146/2008 poprzez jego pominięcie a zgodnie, z którym drobne uchybienia skarżącej zgodne z ochroną środowiska nie mają wpływu na sankcje w płatności
3. 4. art. 77 kpa poprzez nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego
4. 5. art. 78 kpa poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego
5. 6. wydanie decyzji z rażącą przewlekłością
6. 7. art. 107 kpa poprzez niepełne uzasadnienie decyzji, a w szczególności podstawy prawnej.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca zarzuciła, m.in., że z uzasadnienia decyzji nie wiadomo, jak ustalono powierzchnię, w jakiej części działki nie zostały zakwalifikowane do powierzchni czynnej rolniczo i z jakiego powodu. Nie wiadomo także, jaką strefę buforową organ przyjmował w trakcie pomiarów na miejscu.

Skarżąca podniosła, że organ nie wyjaśnił, jakie strefy buforowe stosował. Nie wyjaśnił, dlaczego dobrowolnie każdego roku stosuje inne strefy buforowe, nie uprzedzając o tym beneficjenta. Stąd wynika różnica w pomiarach działki, [...] zarzut jej niedoszacowania. Nie wyjaśnił, na jakiej podstawie ustala, że działki skarżącej wychodzą poza granice, skoro organ ma jedynie odniesienia poglądowe w zakresie granic ewidencyjnych, które od rzeczywistych granic w terenie mogą odbiegać o kilka metrów. Nie wyjaśnił organ również, na jakiej podstawie zarzuca winę i niedochowanie należytej staranności w ustaleniu powierzchni.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w uzasadnieniu wskazanej wyżej decyzji z dnia [...]r., odnosząc się do podniesionych zarzutów wskazał, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miały ustalenia kontroli na miejscu, jak również ustalenia kontroli administracyjnej.

Jak wskazał organ, X uczestniczyła w czynnościach kontrolnych. Zaakceptowała również zapisy raportu w dniu [...] r. W przedmiotowej sprawie istotne jest, że na podstawie przeprowadzonej kontroli na miejscu stwierdzono nieprawidłowości, które udokumentowano w raporcie z kontroli, jak również w dokumentacji fotograficznej wykonanej podczas wizytacji w terenie w dniach od [...] r. Stwierdzone nieprawidłowości miały wpływ na wysokość przyznanej płatności na [...] r. Organ wskazał dalej, że w przypadku deklarowanej we wniosku uprawy jabłoni minimalna obsada drzew, którą producent rolny realizujący program rolnośrodowiskowy i wnioskujący o przyznanie płatności obowiązany jest utrzymywać przez cały rok trwającego zobowiązania wynosi 125 sztuk/hektar powierzchni uprawy.

Dodatkowo, jednym z warunków, którego spełnienie warunkuje możliwość otrzymania płatności za realizację pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne jest, zgodnie z § 7 rozporządzenia, prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym. W niniejszej sprawie w trakcie kontroli stwierdzono na działkach rolnych[...] zagospodarowanych uprawą jabłoni domowej, że część sadzonek nie spełnia wymogów określonych w § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 w sprawie przyznania pomocy, ponadto, odwołująca nie utrzymywała minimalnej wymaganej obsady drzew. Stwierdzone nieprawidłowości oznaczono symbolem E2 i E7 i wskazano, że na stwierdzonej powierzchni działki [...] – [...] ha minimalna wymagana dla tego obszaru ilość sztuk drzewek wynosi, [...] natomiast stwierdzono[...], dla działki [...] o pow. [...] ha, minimalna obsada wynosi [...] sztuk, stwierdzono [...] sztuki.

Ponadto, organ wyjaśnił, że podczas czynności kontrolnych zastosowano kod nieprawidłowości DR 50 dla działek rolnych [...]. Kod ten, jak wyjaśniono w decyzji, ma charakter informacyjny, w związku z tym proces wykluczania części powierzchni działki rolnej, które znajdują się poza zdeklarowanymi w położeniach działkami ewidencyjnymi (referencyjnymi) należy przeprowadzono manualnie za pomocą powierzchni udowodnionej, opierając wykluczenia na podstawie tabeli załączonej do wniosku w zakresie danej działki rolnej. Płatność zostaje przyznana na podstawie powierzchni stwierdzonej działki rolnej pomniejszonej o powierzchnie położone na działkach ewidencyjnych niezadeklarowanych we wniosku.

W przedmiotowej sprawie, w przypadku zastosowania kodu DR50 przez inspektorów terenowych, dokumentacja została przekazana do pracownika[...], który ma obowiązek przeprowadzić pełną analizę danych. Powyższe miało miejsce w przedmiotowej sprawie (w aktach załącznik - 3.18).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 34 ust 1 rozporządzenia nr 1122/2009 r. organ wyjaśnił, że zastosowany podczas wykonywania pomiarów wskaźnik "W" stanowiący szerokość strefy buforowej został określony na poziomie równym 0,5 m a więc nie przekracza maksymalnej wartości 1,5 m.

Organ podkreślił jednak, że nawet w przypadku zastosowania szerokości strefy buforowej wynoszącej 1,5 m, nie ma to żadnego znaczenia dla wyniku kontroli w przedmiotowej sprawie.

Dla działki rolnej [...] inspektorzy terenowi stwierdzili powierzchnię mniejszą, niż deklarowana. Stwierdzono również jej niespójność – wykonano pomiary dwóch odrębnych części działki, co wskazał organ w uzasadnieniu decyzji, wyjaśniając dalej, że powierzchnia deklarowana we wniosku wynosiła [...] m., zaś powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu [...] ha. Zatem zarówno przy uwzględnieniu strefy buforowej 0,5 m jak i 1,5 m stwierdzone powierzchnie nie mieszczą się w tolerancji pomiaru. Podobnie w przypadku działki rolnej [...] Organ wskazał, że informacja o zastosowanej strefie buforowej jak i wartość tolerancji pomiaru zawarte są w raporcie z czynności kontrolnych, który jest w posiadaniu odwołującej.

X wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1.art. 34 ust 1 rozporządzenia nr 1122/2009, zgodnie, z która organ powinien stosować strefę buforową 1,5 metra, a niniejszej sprawie z uzasadnienia wynika, że organ zastosował jedynie 0,5 m. O zastosowanej szerokości strefy organ nie informował na etapie postępowania i nie była ona znana stronie skarżącej na etapie postępowania przez organami administracji

1. 2. art. 3 ust 2 pkt 2 ustawy o płatnościach oraz art. 3 ust 1 ustawy w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego, co skutkuje brakiem możliwości stwierdzenia prawidłowej podstawy prawnej
2. 3. art. 1 pkt 4 rozporządzenia rady WE nr 146/ 2008 z dnia 14 lutego 2008 r. poprzez jego pominiecie, a zgodnie, z którym drobne uchybienia zgodnie z ochrona środowiska nie maja wpływu na sankcje w płatności
3. 4. art. 18 ust 1, 2 i 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2001 z dnia 27 stycznia 2011 poprzez ich niezastosowanie i błędne zastosowanie w sprawie jedynie art. 16 ust. 3 i 5, podczas gdy zastosowanie powinna mieć interpretacja łączna art. 18, z godnie z którą organ winien ustalić zasięg, długość i trwałość uchybień w obsadzie sadów oraz winę skarżącej, a tego nie wykonano
4. 5. art. 77 k.p.a. poprzez nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i pominiecie w toku sprawy dowodów, jakich żądała skarżąca, nie ustalenie przyczyn uszkodzeń i odpowiedzialności za nie skarżącej 6.art. 78 k.p.a. poprzez nierozpoznanie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i pominiecie wyjaśnień i dowodów przedstawionych przez skarżącą na okoliczność braku jej winy w nie spełnieniu obsady na działkach z sadem
5. 7. wydanie decyzji z rażącą przewlekłością postępowania w sprawie
6. 8. art. 107 k.p.a. poprzez niepełne uzasadnienie decyzji, a w szczególności jej podstawy prawnej, polegającej na pominięciu wykazania pełnego wyliczenia zmniejszeń w płatnościach w przypadku uwzględnienia 1,5 metrowej strefy buforowej, ustalenia, czy doszłoby do przekroczenia 3% powierzchni w tym przypadku, podczas gdy z wyliczeń skaranej wynika, że te ustalenia mają wpływ na ostatecznie przyznaną kwotę płatności.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...]r. o przyznaniu X płatności rolnośrodowiskowej na rok [...] w pomniejszonej wysokości.

Jak wynika z przedstawionych wyżej ustaleń, X w dniu [...] r. złożyła wniosek o przyznanie kontynuacyjnej płatności rolnośrodowiskowej na rok [...] z tytułu realizacji pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne w wariantach:

1. - 2.3-Trwałe użytki zielone na powierzchni [...] ha,
2. - 2.9 - Uprawy sadownicze i jagodowe na powierzchni [...] ha,

Ekstensywne trwałe użytki zielone w wariancie:

1. - 3.1.1 – Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na powierzchni [...] ha.

Do płatności w ramach realizowanych wariantów zadeklarowała działki rolne położone na działkach ewidencyjnych o numerach: [...]

W dniach od [...] r. w gospodarstwie rolnym skarżącej została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności (raport nr [...]) oraz w ramach programu rolnośrodowiskowego (raport nr[...]).

Jak wynika z raportu z przeprowadzonych czynności kontrolnych w ramach programu rolnośrodowiskowego nr [...], inspektorzy terenowi stwierdzili następujące nieprawidłowości:

1. - w przypadku działki rolnej [...] położonej na działce ewidencyjnej nr [...], o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni [...] ha, stwierdzono powierzchnię użytkowaną rolniczo [...] ha. Jednocześnie inspektorzy stwierdzili, że granice uprawy wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku, tym samym, zastosowano kod nieprawidłowości DR50.Ustalono, że działka rolna[...] znajduje się na niezadeklarowanych[...] przez rolnika działkach ewidencyjnych o numerach [...] na powierzchni [...] m² i na powierzchni [...]m².

Jednocześnie stwierdzono, że granice uprawy działek [...] wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku, tym samym, zastosowano kod nieprawidłowości DR50.

Ponadto stwierdzono, że działki rolne znajdują się na niezadeklarowanych przez rolnika działkach ewidencyjnych o numerach [...]

Niezależnie od powyższego, podczas kontroli inspektorzy terenowi stwierdzili również następujące nieprawidłowości:

1. - w przypadku działki rolnej: [...] nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów (granica błędu do 5% wymaganej obsady) – zastosowano kod nieprawidłowości E7, materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań – zastosowano kod nieprawidłowości E2
2. - w przypadku działki rolnej [...] nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów (granica błędu do 5% wymaganej obsady) – zastosowano kod nieprawidłowości E7, materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań – zastosowano kod nieprawidłowości E2

W ramach realizowanego wariantu 3.1.1 – Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach inspektorzy terenowi podczas kontroli na miejscu stwierdzili, że w przypadku działek rolnych [...] została pozostawiona nieskoszona niewłaściwa część działki rolnej, w szczególności inna, niż zaznaczona na materiale graficznym, tym samym zastosowano kod nieprawidłowości L19.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, organ mając na uwadze to, że płatność może być przyznana wyłącznie do działek zadeklarowanych we wniosku przez rolnika,

1. - dla działki rolnej [...] płatność przyznał do powierzchni stwierdzonej na działce ewidencyjnej nr, [...] tj. [...] ha
2. - dla działki rolnej [...]przyznał płatność do powierzchni stwierdzonej na działce ewidencyjnej nr, [...] tj. [...] ha.
3. - dla działki rolnej [...] przyznał płatność do powierzchni stwierdzonej na działce ewidencyjnej nr [...], tj. [...]ha.
4. - dla działki rolnej [...] przyznał płatność do powierzchni[...] ha,
5. - dla działki rolnej [...] przyznał płatność do powierzchni [...] ha.

Jak wynika z zaskarżonych decyzji, zmniejszenie płatności rolnośrodowiskowej nastąpiło z powodu wykluczania części powierzchni działek rolnych, które znajdują się poza zdeklarowanymi w położeniach działkami ewidencyjnymi (referencyjnymi), w związku z czym, płatność przyznano na podstawie powierzchni stwierdzonej działki rolnej, pomniejszonej o powierzchnie położone na działkach ewidencyjnych niezadeklarowanych we wniosku.

Ponadto, w przypadku deklarowanej we wniosku uprawy jabłoni minimalna obsada drzew, którą producent rolny realizujący program rolnośrodowiskowy i wnioskujący o przyznanie płatności obowiązany jest utrzymywać przez cały rok trwającego zobowiązania wynosi 125 sztuk/hektar powierzchni uprawy. Dodatkowo, jednym z warunków, którego spełnienie warunkuje możliwość otrzymania płatności za realizację pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne jest, zgodnie z § 7 rozporządzenia, prowadzenie produkcji rolnej, zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym.

W niniejszej sprawie, w trakcie kontroli stwierdzono na działkach rolnych [...]zagospodarowanych uprawą jabłoni domowej, że część sadzonek nie spełnia wymogów określonych w § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie przyznania pomocy, ponadto, odwołująca nie utrzymywała minimalnej wymaganej obsady drzew. Stwierdzone nieprawidłowości oznaczono symbolem E2 i E7 i wskazano, że na stwierdzonej powierzchni działki [...] – [...]ha minimalna wymagana dla tego obszaru ilość sztuk drzewek wynosi [...], natomiast stwierdzono[...] dla działki [...]o pow. [...]ha, minimalna obsada wynosi [...] sztuk, stwierdzono [...]sztuki.

Natomiast dla działek rolnych [...]płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu 3 – Ekstensywna trwałe użytki zielone została zmniejszona o 50%, z powodu pozostawienia nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej, niż zaznaczona na materiale graficznym.

W ocenie Sądu, organ w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny, czyniąc to na podstawie rzetelnie zebranych i ocenionych dowodów. Ustalenia w tym zakresie Sąd w pełni akceptuje. Zdaniem Sądu, zarzuty skarżącej, co do prawidłowości przeprowadzonej kontroli i rzetelności sporządzonych z niej raportów nie zasługują na uwzględnienie. Trafnie podniósł organ, że sporządzone raporty z czynności kontrolnych, zawierają szczegółowe dane dotyczące każdej kontrolowanej działki z wykazem, m.in., techniki pomiaru powierzchni, zastosowanej tolerancji, czy też wykazem kodów nieprawidłowości, które podlegały wnikliwej weryfikacji zarówno przez organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy.

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miały ustalenia kontroli na miejscu, z których sporządzono raporty w zakresie wzajemnej zgodności (raport nr [...]oraz w ramach programu rolnośrodowiskowego (raport nr [...]) oraz ustalenia kontroli administracyjnej dokonanej przez organy w oparciu o obowiązujące przepisy określające warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych.

Skarżąca uczestniczyła w czynnościach kontrolnych, co poświadczyła podpisując raport kontroli.

Ma rację organ, że podstawą rozstrzygnięcia są wyłącznie dowody, które zostały przeprowadzone w ramach postępowania.

Nie budzi zatem wątpliwości, że raport z kontroli na miejscu ma decydujące znaczenie, jeśli chodzi o dane dotyczące działek rolnych, bowiem w ramach tej kontroli ustala się stan faktyczny na działkach. W trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącej stwierdzono nieprawidłowości, które udokumentowano w raportach kontroli, jak również w dokumentacji fotograficznej wykonanej w trakcie czynności kontrolnych. Dodatkowo inspektorzy wykonali szkice kontrolowanych działek wraz z numerami i kierunkami wykonanych zdjęć. Wyniki kontroli na miejscu ze szczególnym uwzględnieniem dokumentacji fotograficznej potwierdzają faktyczny sposób zagospodarowania działek rolnych. Co należy podkreślić, skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów mogących świadczyć o tym, że na spornych działkach błędnie stwierdzono stan faktyczny.

Przeprowadzone w gospodarstwie skarżącej kontrole stwierdziły rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi we wniosku rolnika o przyznanie płatności, a stanem stwierdzonym w wyniku kontroli.

Skarżąca, jak wynika z zarzutów podniesionych skardze, zarzuca organom, wskazując na art. 77 k. p. a. brak zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i pominięcie w toku sprawy dowodów, jakich żądała, w tym nie ustalenie przyczyn uszkodzeń i odpowiedzialności za nie skarżącej. Ponadto, nierozpoznanie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i pominięcie wyjaśnień i dowodów przedstawionych przez skarżącą na okoliczność braku jej winy w nie spełnieniu obsady na działkach z sadem.

W tym miejscu należy zatem wskazać, że przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich, inaczej aniżeli zasady procedury administracyjnej określone w k.p.a. statuują pozycję strony w postępowaniu o przyznanie pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem. Art. 21 ust. 1 powołanej wyżej ustawy stanowi, że do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jednakże w myśl pkt 3 wskazanego przepisu, organ administracyjny udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, jak również (pkt 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. W tym postępowaniu organ nie ma zatem obowiązku aktywnego poszukiwania dowodu. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu, zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Jak wynika zaś z akt administracyjnych, jak również z treści samej skargi, w trakcie postępowania administracyjnego, jak również postępowania przed Sądem, skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, które podważałyby wiarygodność dokonanych w kontrolowanej sprawie ustaleń. Samo powołanie orzeczeń sądów, bez wskazania konkretnych okoliczności i dowodów na ich poparcie, nie może mieć wpływu na ocenę Sądu dokonaną w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej odwołując się do przyczyn niezależnych od skarżącej, które miały wpływ na niespełnienie minimalnej wysokości w drzewach, również nie wskazuje, jakie to były przyczyny. Podnosi, że niezgodność w danym roku była niezależna od beneficjenta, krótkotrwała i została usunięta i co najważniejsze organ o tej okoliczności został poinformowany przed zawiadomieniem o kontroli i dowody dostarczył przed wydaniem decyzji. Powyższe twierdzenia nie znajdują uzasadnienia w materiale dowodowym zebranym w sprawie.

Skarżąca zarzuca, że organ wiedząc o nieprawidłowościach nie zażądał przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego i bez wezwania do złożenia wyjaśnień przez skarżącą oparł się na dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. Należy zatem również zauważyć, że postępowanie w sprawie prowadzone było wielokrotnie, z uwagi na kolejne wskazane wyżej decyzje organu odwoławczego, nie sposób więc uznać, że skarżąca pozbawiona była możliwości powoływania i przedstawiania dowodów na poparcie swoich twierdzeń.

Niezasadny, w cenie Sądu, jest zarzut naruszenia art. 34 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Z przepisu tego wynika, że powierzchnie działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie Wspólnoty normy techniczne. Tolerancja pomiaru jest określona przy uwzględnieniu 1,5 metrowej strefy buforowej wokół działki rolnej. Maksymalna tolerancja odnośnie do każdej działki rolnej nie może przekroczyć wartości bezwzględnej 1,0 ha. Można wziąć pod uwagę całkowitą powierzchnię działki rolnej pod warunkiem, że jest ona w pełni użytkowana zgodnie z normami przyjętymi w danym Państwie Członkowskim lub regionie. W innych przypadkach brana jest pod uwagę powierzchnia faktycznie użytkowana.

W kontrolowanej sprawie, organ wyjaśnił, że zastosowany podczas wykonywania pomiarów wskaźnik "W" - stanowiący szerokość strefy buforowej został określony na poziomie równym 0,5 m, a więc nie przekracza maksymalnej wartości 1,5 m. Jednocześnie zaś, co ma zasadnicze znaczenie w kontrolowanej sprawie, w decyzji wskazano wyliczenia i wyjaśniono, że nawet w przypadku zastosowania szerokości strefy buforowej wynoszącej 1,5 m, nie ma to żadnego znaczenia dla wyniku kontroli, bowiem dla działek [...] zarówno przy uwzględnieniu strefy buforowej 0,5 m jak i 1,5 m stwierdzone powierzchnie nie mieszczą się w tolerancji pomiaru.

Niezależnie od powyższego jednak, w zakresie działek zgłoszonych do płatności w ramach pakietu 2 wariant 9 - uprawy sadownicze, odmówiono przyznania płatności z uwagi na niespełnienie wymogów, które jednocześnie stanowią kryterium kwalifikowalności, zatem zarzut dotyczący braku uwzględnienia określonej strefy buforowej przy mierzeniu działek i tak nie wpłynąłby na rozstrzygnięcie w tym zakresie.

Dlatego też, w ocenie Sądu, z uwagi na stwierdzone w raporcie, wskazane wyżej nieprawidłowości, zarzut dotyczący braku uwzględnienia określonej art. 34 ust 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 szerokości strefy buforowej i tolerancji nie mógł zostać uwzględniony.

Niespełnienie wymogów, które jednocześnie stanowią kryterium kwalifikowalności, na działkach [...], jak wynika z raportu polegało na:

1. - nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów (granica błędu do 5% wymaganej obsady) – zastosowano kod nieprawidłowości E7
2. - materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań – zastosowano kod nieprawidłowości E2

W przypadku zaś działek rolnych [...] została pozostawiona nieskoszona niewłaściwa część działki rolnej, w szczególności inna, niż zaznaczona na materiale graficznym, tym samym zastosowano kod nieprawidłowości L19.

Również w tym zakresie, skarżąca, poza zawartym w skardze stwierdzeniem, że uzupełniła ubytki w sadzie, nie przedstawiła na tę okoliczność żadnych dowodów. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, co podkreślił organ odwoławczy, przed dniem rozpoczęcia kontroli w gospodarstwie skarżącej, do organu nie wpłynęła żadna informacja o wystąpieniu niezgodności na działkach, jak również brak jakichkolwiek informacji potwierdzających usuniecie niezgodności, co do liczebności kwalifikujących się drzewek.

W ocenie Sądu zatem, ustalony w sprawie stan faktyczny, na podstawie dowodów zgromadzonych przez organ, był wystarczający dla podjęcia decyzji przyznającej skarżącej płatność w pomniejszonej wysokości.

Nie jest uzasadniony również zarzut dotyczący podjęcia zaskarżonej decyzji w zakresie odmowy przyznania płatności z naruszeniem art.107 § 3 kpa poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Zaskarżona decyzja zawiera wszelkie elementy wymagane dla uzasadnienia rozstrzygnięcia wskazane treści art.107§1 i 3 kpa. Zawiera w szczególności ustalenia faktyczne jak i przepisy na podstawie, których organ wydał zaskarżoną decyzję.

Do przyznania pomocy w postaci płatności rolnośrodowiskowej zastosowanie miały zasady udzielania pomocy finansowej w ramach działania dotyczącego programu rolnośrodowiskowego, unormowane w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2016 r., poz. 1387) oraz rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 ze zm.).

Płatność rolnośrodowiskową zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), jeżeli:

1. 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";
2. 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi, co najmniej 1 ha;
3. 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;
4. 4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

W myśl § 4 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, rolnik realizuje zobowiązanie, rolnośrodowiskowe, jeżeli:

1. 1) zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody;
2. 2) prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego;
3. 3) przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu.

Przy czym, rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2013 r. weszło w życie z dniem 15 marca 2013 r. i zgodnie z § 46 w związku z § 50, ma zastosowanie do postępowań w sprawie przyznawania i zwrotu płatności, które zostały wszczęte po tym dniu, jednakże ocena spełnienia warunków i wymogów pakietu 2 wariantu 9, w przypadku zobowiązań rolnośrodowiskowych podjętych na podstawie rozporządzenia z 2009 r. jest dokonywana na podstawie tego rozporządzenia, jak również zmniejszeń dokonuje się zgodnie z tym rozporządzeniem.

Jak wynika zatem z § 9 ust. 2 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. płatność rolnośrodowiskową w przypadku pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne przyznaje się do działek rolnych użytkowanych jako:

1. 1. grunty orne, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia – w przypadku wariantów dla upraw rolniczych, warzywniczych, zielarskich czy sadowniczych z jagodowymi
2. 2. trwałe użytki zielone – w przypadku wariantów określonych dla trwałych użytków zielonych oraz jako
3. 3. sady, w których, m.in., są uprawiane krzewy z gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, będące krzewami ukorzenionymi i spełniającymi wymagania dotyczące średnicy elitarnego i kwalifikowanego materiału szkółkarskiego, określone dla krzewów jagodowych w przepisach w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących wytwarzania oraz jakości materiału siewnego – w przypadku wariantów dla upraw sadowniczych i jagodowych.

W kontrolowanej sprawie, jak wynika z raportu, część sadzonek nie spełniała wymogów określonych w ww. przepisach. Ponadto, skarżąca nie utrzymywała minimalnej, wymaganej obsady drzew, co szczegółowo również wskazano w raporcie oraz w decyzji. Wskazane w decyzji ilości drzewek stanowiące minimalną wymaganą obsadę, która powinna znajdować się na działce rolnej, organ ustalił na podstawie wymogu utrzymywania minimalnej obsady jabłoni domowej w ilości 125 sztuk/ha powierzchni z uwzględnieniem granicy błędu do 5 % wymaganej obsady, określonej w załączniku nr 7 - wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowych, dokonywanych w ramach pakietów lub wariantów do rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r.

Zgodnie z § 27ust 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w oparciu o załącznik nr 7 do rozporządzenia.

W przypadku, gdy materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań, wysokość zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej wynosi 100% dla działki rolnej w stosunku do której stwierdzono takie uchybienie. W przypadku nieutrzymywania minimalnej obsady drzew i krzewów wysokość zmniejszenia płatności rolnosrodowiskowej wynosi 100% dla działki rolnej w stosunku do której stwierdzono takie uchybienie.

Odnosząc się natomiast do kwestii pomniejszenia płatności rolnośrodowiskowych w wariancie 3.11, organ prawidłowo wskazał na § 51 ust 1 i 2 rozporządzenia z 13 marca 2013 r. zgodnie z którym rolnik, który podjął przed dniem 15 marca 2011 r. zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., w zakresie pakietu 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone, na gruntach położonych poza obszarem Natura 2000, może kontynuować realizację tego zobowiązania. Do kolejnych płatności rolnośrodowiskowych przyznawanych za realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie tego pakietu stosuje się przepisy rozporządzenia z 13 marca 2013 r., z tym że płatności te są przyznawane, w wysokości ustalonej zgodnie z rozporządzeniem z dnia 26 lutego 2009 r. jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności, określone w tym rozporządzeniu. Zgodnie z § 38 ust 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2013 r., jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części działek rolnych w stosunku do których stwierdzono takie uchybienia.

W przypadku pozostawienia nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej, niż zaznaczonej na materiale graficznym, wysokość zmniejszenia płatności rolnosrodowiskowej wynosi 50 % dla działki rolnej

Ponadto, na co również wskazał organ w zaskarżonej decyzji, ogólne zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowych, zakres zmniejszeń i wykluczeń z tych płatności, określone zostały przepisami rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27.01.2011r. (Dz.U.UE.L 2011.25.8) ustanawiającego zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1689 /2005 w sprawie wsparcia obszarów wiejskich (...), określającego, m.in., w art. 36 lit. a) ppkt iv płatności rolnośrodowiskowe, jako udzielane na zrównoważone użytkowanie gruntów rolnych. Rozporządzenie to zawiera własne uregulowania, ale w odniesieniu do wielu kwestii, w szczególności w zakresie pomocy tzw. obszarowej, odsyła do stosowania przepisów aktów dotyczących płatności bezpośrednich. Zgodnie z art. 6 ust.2 lit. c tego rozporządzenia, dla celów wsparcia przyznawanego zgodnie z art. 36 rozporządzenia (WE) nr 1689 /2005 "zatwierdzony obszar" oznacza obszar działek, których dotyczy wniosek o pomoc, określony zgodnie z art. 11 i art.15 ust.3, 4 i 5. Z kolei powołany art.11 stanowi o obowiązku poddania wniosków kontroli administracyjnej, względem danych z ZSZiK.

Przepisy art.12, 13, 14 i 15 dotyczą kontroli na miejscu. Zgodnie z tymi przepisami, kontrole wniosków o płatności, co do obszarów zgłoszonych do płatności odbywają się według zasad określonych rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników (.....). W szczególności, określenie obszarów i teledetekcję przeprowadza się zgodnie z art. 34 ust.1 -5 oraz art. 35 powołanego rozporządzenia. Skutki "przedeklarowania" powierzchni działek kwalifikujących się do płatności określa art. 16 rozporządzenia nr 65/2011.

Z kolei art. 18 ust.1 tego rozporządzenia stanowi, że pomoc objęta wnioskiem ulega zmniejszeniu lub nie jest przyznawana, jeżeli nie zostały spełnione odpowiednie normy obowiązkowe, a także zobowiązania wykraczające poza takie normy i wymogi lub kryteria kwalifikowalności inne, niż kryteria związane z wielkością obszaru lub liczbą zwierząt zadeklarowanych.

Z powyższego wynika jasno, że płatność rolnośrodowiskowa przyznawana jest za powierzchnie kwalifikujące się do płatności, po spełnieniu warunków i wymogów określonych przepisami prawa krajowego i unijnego, a w przypadku ich niespełnienia jest zmniejszana, nieprzyznawana lub, w wypadku wypłacenia, podlega zwrotowi.

Zatem, rolnik, który nie przestrzega wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, w istocie nie realizuje podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie upraw sadowniczych, która to pomoc finansowa przysługuje do działek rolnych uprawianych, jako sady w okresie podjętego pięcioletniego letniego zobowiązania. Między innymi obsada drzew (z tolerancją 5%), którą rolnik podejmujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe zobowiązuje się utrzymać, stanowi warunek przyznania pomocy, a tym samym jej niedotrzymanie uznać należy jako przypadek nieprzestrzegania stosownych zasad przydzielania przedmiotowej pomocy. Pozbawienie płatności do danej działki rolnej z powodu niedochowania tego wymagania zgodne jest zatem z celami i wymaganiami określonymi w rozporządzeniu wspólnotowym, bowiem wsparcie nie może zostać przyznane jeżeli rolnik nie realizuje zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Regulacja krajowa wyłączająca w całości pomoc finansową w danym roku, należną do działki rolnej dotkniętej nieprawidłowością (nieutrzymania minimalnej obsady) jest zatem zgodna z celami i wymaganiami określonymi w ww. rozporządzeniu.

Nie jest zatem możliwa sytuacja, w której można byłoby przyznać płatność pomimo ustalenia, że rolnik nie przestrzega wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów.

W związku z powyższym, należy również wskazać, że prawidłowe uzupełnienie uszkodzonych sadzonek w danym roku, zgodnie z terminami agrotechnicznym, nie oznacza braku utrzymywania minimalnej obsady tylko w sytuacji zachowania jej każdorazowo w określonej ilości 125 sztuk na hektar. Przepisy rozporządzenia rolnośrodowiskowego wskazują, że obowiązkiem producenta rolnego jest utrzymywanie obsady, co oznacza, że w roku, w którym wykryte zostały ubytki w ilości sadzonek dla spełnienia wymogu utrzymywania obsady niezbędne jest postępowanie, zgodnie z zasadami agrotechnicznymi, w zakresie uzupełnienia obsady w taki sposób, by każdorazowo obsada ta została zachowana na poziomie obsady minimalnej. W innym przypadku, wymóg dla przedmiotowego wariantu nie będzie zachowany, co wpływa na brak możliwości przyznania wsparcia. Również nadzwyczajne i niezależne od producenta nieutrzymywanie minimalnej obsady, uzasadnia brak możliwości przyznania płatności rolnośrodowiskowej za dany rok.

Wbrew zarzutom skargi zatem, ewentualne okoliczności nadzwyczajne uniemożliwiające realizowanie zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie ponadpodstawowego wymogu utrzymania, jak w sprawie niniejszej, minimalnej obsady drzew w danym roku, nie stanowią okoliczności uzasadniających przyznanie płatności w pełnej wysokości za dany rok. Ponadto, na co należy również zwrócić uwagę, skarżąca nie została wykluczona z pomocy, a jedynie przyznano jej płatność w pomniejszonej wysokości

Należy również zauważyć, co słusznie podkreślił organ odwoławczy, że sankcja w postaci przyznania w danym roku płatności rolnośrodowiskowej w zmniejszonej wysokości, znajduje zastosowanie jedynie w odniesieniu do tego roku, w którym stwierdzono uchybienie polegające na niezachowaniu wymogów dotyczących danego wariantu i dotyczy zmniejszenia płatności w danym roku. Konsekwencją zaś powyższego może być, o ile nie zostaną wykazane nadzwyczajne, niezależne od rolnika okoliczności nierealizowania przez niego w danym roku podjętego zobowiązania - żądanie zwrotu (odzyskanie) płatności za lata ubiegłe. Przedmiotem niniejszej sprawy jest wyłącznie przyznanie skarżącej płatności w pomniejszonej wysokości, nie zaś żądanie zwrotu płatności.

W ocenie Sądu zatem, organy prawidłowo zastosowały zmniejszenie pomocy o[...] % w sytuacji, w której doszło do nieprawidłowości wynikającej z niespełnienia przez skarżącą wymogu zrealizowania podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie zadeklarowanych upraw.

Jako oczywiście niezasadny Sąd uznał także podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady WE Nr 146/2008 z dnia 14 lutego 2008 r. zmieniającego rozporządzenie WE nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia. (Dz.Urz. UEL 2008, 46 str.), poprzez jego pominięcie, a zgodnie z którym, drobne uchybienia, zgodne z ochroną środowiska nie mają wpływu na sankcje w płatności. Należy bowiem wskazać, że przepis wprowadza zmianę w zakresie obowiązującej na tle rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 regulacji w zakresie płatności przysługujących do pastwisk, zatem nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.