Uzasadnienie
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] marca 2020 r. o odmowie umorzenia postępowania prowadzonego wobec skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Pocztę Polską SA z dnia [...] czerwca 2019 r.
W uzasadnieniu wskazano, że tytuł wykonawczy obejmuje należności z tytułu opłaty abonamentowej za okres od stycznia 2014 r. do stycznia 2019 r.
Strona wniosła pismo z dnia [...].11.2019 r. potraktowane przez organ jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Wierzyciel wskazał w piśmie z dnia [...] lutego 2020 r., że na dane osobowe i adresowe skarżącego dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, na tej podstawie został nadany indywidualny numer identyfikacyjny. Jest on nadal zarejestrowanym abonentem. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wysłano w dniu [...] lipca 2008 r. Skarżący nie złożył wniosku o wyrejestrowanie odbiorników.
Na tej podstawie organ I instancji odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, a organ II instancji utrzymał postanowienie tego organu w mocy.
Organ II instancji wskazał m. in., że w dniu [...] października 2019 r. zastosowano skuteczny środek egzekucyjny, co przerwało bieg terminu przedawnienia. Upomnienie zostało skutecznie doręczone w dniu [...] marca 2019 r. W sprawie nie było ponadto podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.
W skardze do WSA w Poznaniu strona podniosła zarzut naruszenia:
- - art. 7, art. 77 § 1 kpa
- - art. 81 a § 1 kpa
- - art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
- - art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 144 kpa.
Skarżący zarzucał organom, że te nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego, organ nie wykazał kto i kiedy złożył wniosek o zarejestrowanie odbiornika RTV a żąda od strony wykazania dowodu jego wyrejestrowania. Skarżący zarzucał organowi, że ten nie wykazał, że doręczył informację o nadaniu numeru identyfikacyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej: p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
W przedmiotowej sprawie strona wniosła pismo potraktowane - prawidłowo zdaniem Sądu - przez organ jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Wierzyciel wskazał w piśmie z dnia [...] lutego 2020 r., że na dane osobowe i adresowe skarżącego dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego, dla dokonanej rejestracji dokonano nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Jest on nadal zarejestrowanym abonentem. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wysłano w dniu [...] lipca 2008 r. Skarżący nie złożył wniosku o wyrejestrowanie odbiorników.
Na tej podstawie organ I instancji odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, a organ II instancji utrzymał postanowienie tego organu w mocy.
W ocenie Sądu oba te postanowienia były zgodne z prawem.
Jak wskazano w wyroku NSA z dnia [...] marca 2020 r., sygn. akt I GKS [...], "stosownie do art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 ze zm.) na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika. Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego (uprzednio publicznego), którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe. Szczegóły procesu rejestracji odbiornika normował [...] - do [...] stycznia 2014 r. § 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 187, poz. 1342), zgodnie z którym odbiornik winien zostać zarejestrowany - na wniosek użytkownika złożony w placówce Poczty Polskiej - w terminie 14 dni od jego nabycia.
Dowodem zarejestrowania odbiornika jest "wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" lub "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" (§ 3 ww rozporządzenia). Wspomniany numer identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Użytkownik ma obowiązek niezwłocznego powiadamiania (przez złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia zmiany danych") o zmianie danych zawartych we wniosku, o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników. Stosownie natomiast do § 5 ww. rozporządzenia dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. od dnia 13 grudnia 2007 r. (ust. 1).
Poczta Polska w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z 2007 r z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr [...] do rozporządzenia (ust. 2). Nowe rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676), które weszło w życie 1 stycznia 2014 r. potwierdzało, że indywidualne numery identyfikacyjne użytkownika wydane na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów zachowują ważność (§ 18 ust. 1 ww. rozporządzenia)".
NSA stwierdził ponadto w tym wyroku, że "przepisy ustawy o opłatach abonamentowych z 2005 r., odnosiły się do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). W ustawie tej z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych."
W omawianej sprawie skarżący nie twierdzi, że nie posiadał odbiornika RTV a jedynie wskazywał, że nie zawierał żadnych umów cywilno-m prawnych z Pocztą Polską (pismo z dnia [...].03.2020 r. 9 w aktach adm.), ze organ nie wykazał, że skarżący dokonał rejestracji RTV oraz nie przedstawił żadnych dowodów przesłania skarżącemu informacji o nadaniu numeru identyfikacyjnego.
W powyższym wyroku NSA z dnia [...] marca 2020 r., sygn. akt I GKS [...], wskazano, iż "w orzecznictwie administracyjnym zgodnie przyjmuje się, że ciężar dowodu ciąży na tym, kto z danego stanu wywodzi korzystne dla siebie skutki. Ta okoliczność służy obronie praw zobowiązanego, natomiast w sensie logicznym nie jest zwykle możliwe udowodnienie okoliczności, której istnienie się neguje, tak jak jest to w przypadku wierzyciela negującego fakt wyrejestrowania odbiornika (por. wyrok NSA z [...] marca 2018 r., sygn. akt II GSK [...]). Konstrukcja powołanych wyżej uregulowań prawnych nakładających na abonenta obowiązek powiadamiania o zaprzestaniu używania odbiornika przesądza o obowiązku wykazania dokonania tego powiadamiania przez zobowiązanego".
W przedmiotowej sprawie zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wysłano w dniu [...] lipca 2008 r. Jak wskazano w powyższym wyroku NSA z przepisów prawa nie wynika, żeby "doręczenia powiadomienia dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności Poczty Polskiej będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego (wyrok NSA z [...] grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK [...]).
Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (wyrok NSA z [...] czerwca 2017r., sygn. akt II GSK [...], wyrok NSA z [...] czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK [...]).
Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie już wyrażał pogląd, zaprezentowany np. w wyroku z [...] marca 2018 r., sygn. akt II GSK [...], że: "zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z ustaw (...) bez jej późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego użytkowanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym" a "obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa od dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych". Niedokonanie skutecznego prawnie wyrejestrowania odbiornika RTV i nieuregulowanie zaległości z tytułu nieopłaconego abonamentu uzasadnia zaś podjęcie czynności zmierzających do przymusowego ich ściągnięcia (wyrok NSA z [...] czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK [...]).
Także Trybunał Konstytucyjny w wyroku z [...] marca 2010 r., sygn. akt K [...] wskazał, że: "zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszy dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Analogicznie wypowiadała się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i wysokości określonej ta ustawą (wyrok NSA z [...] października 2015 r., sygn. akt II GSK [...]). Z samej ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin jej płatności.
Sama opłata ma charakter powszechny a jej wyliczenie nie następuje w formie decyzji ale w drodze czynności materialno - technicznej, w trybie pozaprocesowym lub w drodze samoobliczenia (por. wyrok NSA z [...] września 2018 r. sygn. akt I GSK [...], wyrok NSA z [...] grudnia 2016 r., sygn. akt. II GSK [...], wyrok NSA z [...] czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK [...], wyrok NSA z [...] kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK [...])".
Niezasadny był wobec tego zarzut skarżącego, że nie istniał po jego stronie obowiązek uiszczania przedmiotowej opłaty.
Organ II instancji zasadnie wskazał ponadto, że w dniu [...] października 2019 r. zastosowano skuteczny środek egzekucyjny, co przerwało bieg terminu przedawnienia. Upomnienie zostało skutecznie doręczone w dniu [...] marca 2019 r. W sprawie nie było również podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a.
W związku z powyższym, uznając że skarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a..