Uzasadnienie
W dniu 13 kwietnia 2010 r., został wystawiony wobec zobowiązanej A. A. – S., tytuł wykonawczy, Nr [...] na kwotę [...] zł z tytułu opłaty dodatkowej za postój w strefie parkowania w dniu 25 lutego 2005 r., przez Kierownika Biura Obsługi Strefy Płatnego Parkowania, działającego w imieniu wierzyciela, Prezydenta Miasta Kalisza. Pismem z dnia 17 maja 2010 r. (złożonym 20 maja 2010 r.) A. A. – S. wystąpiła do Prezydenta Miasta Kalisza z "prośbą o odstąpienie od tytułu wykonawczego", wskazując, że samochód, którego jest właścicielką był oznaczony znakiem inwalidzkim z powodu niepełnosprawności męża i syna i to te osoby korzystały z samochodu, ułatwiającego im kontakt z placówkami rehabilitacyjno – medycznymi. Ponadto wniosła o "przywrócenie terminu i odstąpienie od tytułu wykonawczego".
Postanowieniem z dnia 21 maja 2010 r., Prezydent Miasta Kalisza, reprezentowany przez Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich, działając na podstawie art. 17 i art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zajął stanowisko co do zgłoszonego zarzutu, uznając go za nieuzasadniony. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w dniu 25.02.2005 r. pojazd marki renault nr rej. [...] był zaparkowany w obszarze strefy płatnego parkowania bez uiszczenia należnej opłaty za parkowanie i bez wystawienia karty parkingowej osoby niepełnosprawnej. Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców wskazała jako właściciela ww. pojazdu A. A. – S., której w dniu 6 października 2009 r. doręczono upomnienie. Dłużniczka nie uiściła należności i nie wskazała nowego właściciela bądź użytkownika odpowiedzialnego za zdarzenie wymienione w upomnieniu, wobec czego wystawiono tytuł wykonawczy i skierowano go do egzekucji w administracji.
Zarówno wysłane upomnienie, jak i zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego (doręczone w dniu 20 kwietnia 2010 r.) nie spowodowało reakcji dłużnika; prośba o odstąpienie od egzekucji została sporządzona dopiero 17 maja 2010 r., to jest po 28 dniach od zajęcia rachunku bankowego.
W odwołaniu strona podniosła, że załączyła do "prośby o odstąpienie od tytułu wykonawczego" dowody inwalidztwa syna oraz nieżyjącego już męża oraz, że to mąż był użytkownikiem samochodu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu postanowieniem z dnia 12 lipca 2007 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podano m.in. że zarzuty składa się w terminie siedmiu dni od doręczenia tytułu wykonawczego oraz, że zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 ustawy rozpatruje organ egzekucyjny po uzyskaniu stanowiska wierzyciela. Zaskarżonym postanowieniem takie stanowisko wierzyciel zajął. W ocenie organu odwoławczego nie budzi wątpliwości, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie obciąża co do zasady właściciela pojazdu, bowiem to on jest z reguły korzystającym z drogi, chyba że udowodnił, że pojazd znalazł się w posiadaniu innej osoby.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła "o odstąpienie od tytułu wykonawczego" wyjaśniając, że pojazd był zarejestrowany na jej nazwisko ponieważ przysługiwały jej upusty w opłacie OC, a faktycznym użytkownikiem był jej niepełnosprawny mąż lub syn. Sama nie prowadziła samochodu od 1999 r. Okoliczności te mogą potwierdzić sąsiedzi. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej w uzupełnieniu skargi wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 7 i 77 kpa poprzez niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, a co za tym idzie wyczerpujące ustalenie stanu faktycznego, jak też naruszenie art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 kpa. Podnosił, że organy administracji nie uwzględniły stanowiska strony zawartego w pismach z dnia 17 maja i 6 czerwca 2010 r., w których wyjaśniała, iż nie była użytkownikiem pojazdu i wskazywała innych użytkowników oraz załączyła kartę parkingową.
Naruszono ponadto przepis art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, nakazujący wymierzenie opłaty parkingowej osobom korzystającym z dróg publicznych. Pełnomocnik wniósł o zasądzenie wynagrodzenia z tytułu udzielonej z urzędu pomocy prawnej, które nie zostało opłacone nawet w części.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga okazała się uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn niż to wskazała skarżąca.
Z treści postanowienia Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 21 maja 2010 r. wynika, że organ pierwszej instancji, działając jako wierzyciel wyraził w nim swoje stanowisko w sprawie zarzutów zobowiązanego. Wprawdzie jako podstawę prawną wskazano w nim ogólnie przepisy art. art. 17 i 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 110 poz. 968 ze zm.), zwanej dalej ustawą, jednakże użyte zwroty, iż "...Zarząd Dróg Miejskich w Kaliszu...stoi na stanowisku..." oraz "W odpowiedzi na zarzuty..." świadczą o tym, że w postanowieniu wyrażono stanowisko wierzyciela.
Ponadto, przekazując zażalenie strony organowi drugiej instancji wierzyciel wskazał w załącznikach pod pozycją drugą " postanowienie... z dnia 21 maja 2010 roku, zawierające stanowisko ZDM w sprawie..." Również Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kaliszu nie miało wątpliwości, że rozpatruje zażalenie na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela, co jednoznacznie wynika z zawartego w uzasadnieniu zdania: "Jak z powyższego wynika postanowieniem z dnia 21 maja 2010 r. nr [...] Dyrektor Zarząd Dróg Miejskich w Kaliszu jako wierzyciel wyraził stanowisko co do zgłoszonych zarzutów przez zobowiązaną A. A.-S." Powyższe oznacza, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z wyrażeniem stanowiska przez wierzyciela – Prezydenta Miasta Kalisza reprezentowanego przez Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w Kaliszu, jednostki organizacyjnej (budżetowej) Miasta Kalisza, będącego równocześnie organem egzekucyjnym.
Ugruntowane jest stanowisko doktryny i orzecznictwa co do tego, że uzyskiwanie stanowiska wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 ustawy jest bezprzedmiotowe, gdy wierzyciel i organ egzekucyjny to ta sama jednostka organizacyjna (ten sam podmiot), por. np. R. Hauser i Z. Leoński Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. C.H. Beck 2003, str. 105; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06, wyrok z dnia 26 kwietnia 2005 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. sygn. akt SA/Łd 146/05.
W związku z powyższym Prezydent Miasta Kalisza, występujący równocześnie jako organ egzekucyjny i wierzyciel zobowiązany był rozpatrzyć wniesione zarzuty bez wyrażania stanowiska wierzyciela w odrębnym postanowieniu. Równocześnie Sąd zwraca uwagę na zawarty w zarzutach wniosek zobowiązanej o przywrócenie terminu do ich wniesienia, który winien zostać rozpoznany w pierwszej kolejności. Zgodnie bowiem z art. 27 § 1pkt 9 ustawy dłużnik może złożyć zarzuty w stosunku do tytułu wykonawczego w terminie 7 dni od daty jego doręczenia co oznacza, że uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność dokonanej przez stronę czynności procesowej.
Wobec powyższego rozpatrzenie zarzutów podniesionych w skardze i na rozprawie przez pełnomocnika strony byłoby przedwczesne na obecnym etapie postępowania.
Z tych względów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., orzec jak w sentencji.
O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z §§ 19 i 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).