Uzasadnienie
Na podstawie wystawionych przez Gminną Spółkę Wodną w R. tytułów wykonawczych o nr [...], [...], [...],obejmujących nie uiszczone na rzecz w/w spółki składki członkowskie za lata 2002,2003,2004 i 2005 organ egzekucyjny dokonał zajęcia ruchomości należącej T. P. W dniu 12 lutego 2007 roku T. P. wniósł zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, kwestionując zasadność dochodzenia od niego należności objętych tytułami wykonawczymi. Podniósł on, iż Gminna Spółka Wodna w R. od momentu jej powstania nie wykonała żadnej pracy na jego terenie, pomimo, iż dwukrotnie zgłaszał taką interwencję. Podkreślił, iż Spółka naraziła go na koszty, gdyż musiał we własnym zakresie pierwszy raz w roku 2002, a kolejny w roku 2005 usuwać awarie urządzeń melioracyjnych. T. P. uznał, iż poniesione w związku z usunięciem awarii, oraz na skutek zalania pól koszty znacznie przewyższają kwotę składek, których domaga się Spółka.
Zgodnie z treścią art. 34 §1 ustawy z dnia 17 czerwca1966r.o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005 r. Nr 229, poz 1954) zarzuty zobowiązanego przekazano Gminnej Spółce Wodnej w R. jako wierzycielowi, celem zajęcia stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów.
Postanowieniem z dnia 5 marca 2007 roku (sygn. OŚ/12/2007), podjętym na podstawie art. 34 § 1 ustawy -o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzyciel oddalił zarzuty zobowiązanego. W uzasadnieniu podniesiono, iż w związku z usunięciem awarii przez T. P. w roku 2002 została mu umorzona część składki za rok 2002, natomiast odnośnie awarii w roku 2005 przyznano, iż faktycznie pracownicy Spółki pojawili się u T. P. już po naprawie awarii, ale taka była kolejność realizacji zgłoszeń w tym czasie. Dalej wskazano, iż zobowiązany od roku 2002 nie uregulował żadnej składki, które jako członek spółki wodnej zobowiązany był uiszczać.
Na postanowienie z dnia 12 marca 2007 roku zobowiązany w terminie ustawowym złożył, zgodnie z pouczeniem zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Podtrzymał stanowisko zawarte w zgłoszonych w dniu 12 lutego 2007 roku zarzutach, nadto wskazał na błędy proceduralne, których dopuścił się organ, polegające na wydaniu oraz przesłaniu stronom postanowień o tej samej treści, ale z różnymi datami oraz innymi pouczeniami dla strony postępowania.
Po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie z dnia 5 marca 2007 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2007 roku (sygn. akt SKO-422/19/07) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Kolegium podkreśliło, iż zgodnie z treścią art. 170 ustawy z dnia 18 lipca 2001 - Prawo wodne (Dz.U z 2005 r. Nr 239, poz 2019 ze zmianami) T. P. jako członek spółki winien opłacać składki i nie można uzależniać obowiązku ich uiszczania od wykonywania określonych prac przez Spółkę.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 czerwca 2007 roku T. P. ponownie wskazał na niewykonywanie przez Spółkę statutowych obowiązków, nadto kwestionował wysokość składek w aspekcie proporcjonalności uzyskanych korzyści, ale przede wszystkim podniósł okoliczność, iż nie otrzymał nigdy statutu spółki i nie czuje się jej członkiem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w decyzji z dnia 25 kwietnia 2007 roku i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek Sąd podejmując rozstrzygnięcie oparł się na powodach innych niż w niej wskazane.
Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art.3§2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2002 r. Nr 153,poz.1270 ze zmianami), sprawowana jest bowiem na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego (uchylić) akt wydany przez organ administracyjny wystarczające jest stwierdzenie przez Sąd, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art.145§1 pkt 1 i 2 p.p.s.a).
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę dopatrzył się naruszeń prawa procesowego, skutkujących taką wadliwością zaskarżonej decyzji, która wymagała wyeliminowania jej z obrotu prawnego na podstawie art.145§1 pkt 2 p.p.s.a.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było postanowienie, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało na skutek rozpoznania zażalenia T. P. od postanowienia Zarządu Gminnej Spółki Wodnej w R., wydanego na podstawie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 września 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U.z 2005 roku, Nr 229, poz.1954 ze zmianami). Paragraf 2 tegoż przepisu stanowi, iż na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. Z kolei art. 17 cytowanej ustawy jako organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia wskazuje organ odwoławczy, którym zgodnie z treścią art. 127 Kpa jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba, że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy.
Spółki wodne w myśl art. 164 działają jako zrzeszenia osób fizycznych i prawnych w celu zaspokojenia wskazanych ustawą potrzeb w dziedzinie gospodarowania wodami. W treści art. 4 ust 3 i 4 ustawy - Prawo wodne wskazano jedynie Wojewodę i Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej jako organy wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kpa. Innych organów wyższego stopnia nie określono.
Właściwość rzeczowa organu winna być ustalona przez organ nie tylko na podstawie przepisów proceduralnych, ale przede wszystkim na podstawie reguł określonych w art. 127 §2 w związku z art. 17 i 20 Kpa. Trzeba mieć jednakże na uwadze przepisy art. 178 ustawy - Prawo wodne jako ten przepis prawa materialnego, który uzasadnia stanowisko, iż jest to organ odwoławczy, o którym mowa w art. 127 §2 zdanie drugie Kpa. Wobec powyższego uznać należy, iż organem właściwym do rozpoznania zażalenia dłużnika na postanowienie spółki wodnej będzie w oparciu o treść art.17 Kpa i art. 178 ustawy Prawo wodne - Starosta.
Pomijając stwierdzone przez Sąd liczne błędy postępowania, polegające między innymi na niewłaściwym doręczeniu postanowienia organu I instancji i nie wskazaniu terminów doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym zasadniczym błędem organu II instancji było jego rozpoznanie w trybie odwoławczym w oparciu o przepisy konstytuujące właściwość Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Organ otrzymawszy zażalenie, winien, zgodnie z treścią art. 65 Kpa przekazać je organowi właściwemu tj. Staroście –celem rozpoznania.
Treść przepisu 156 §1 pkt 1 Kpa wskazuje na obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji czy też postanowienia w wypadku, gdy zostało ono wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. W art. 156 §1 pkt 1 Kpa nie wprowadza się żadnego elementu kwalifikującego naruszenie właściwości, a wobec tego każdy taki przypadek w odniesieniu do wszystkich rodzajów właściwości i niezależnie od jej podstaw, będzie przesłanką stwierdzenia nieważności (Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego - B.Adamiak/J.Borkowski, Wydawnictwo C.H.Beck). W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości konieczność stwierdzenia nieważności orzeczenia w przypadku naruszenia właściwości instancyjnej.
Z tych przyczyn Sąd orzekł na podstawie art. 145 §1 pkt 2 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), o wstrzymaniu wykonania postanowienia na podstawie art. 152, a o kosztach na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.
/-/M.Ławniczak /-/ B.Sokołowska /-/Sz.Widłak
T.M.d