Uzasadnienie
Pismem z dnia 5 grudnia 2012 roku pełnomocnik WM wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu w przedmiocie określenia wysokości opłaty paliwowej za poszczególne miesiące od lutego do grudnia 2007 rok. Wraz ze skargą został przedłożony, podpisany przez skarżącego, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy, bowiem uznał, że wszystkie osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym WM posiadają stałe dochody, a on sam – jak sam zaznaczył we wniosku – w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oczekuje na dodatkowe środki finansowe od swoich kontrahentów. Nie ma jednak wątpliwości, że wnioskodawca zmaga się z problemami finansowymi, co jest związane z wysokością ciążących na nim zobowiązań oraz majątkiem zajętym przez organy administracji. Mimo to łączne dochody wspólnego gospodarstwa domowego wnioskodawcy wynoszą obecnie 6.400,00 zł netto. Natomiast wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosi 7.282,00 zł, a wpis od wniesionej skargi wynosi 291,00 zł.
W dniu 24 stycznia 2013 r. wpłynął do Sądu sprzeciw. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej, dochody strony należy interpretować wyłącznie jako "należne", a nie otrzymane. Ponadto, pełnomocnik powołał się na sprawę o sygn. III SA/Po 1310/12, w której zwolniono skarżącego od uiszczenia wpisu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 -,dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tegoż wynika jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż Sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu.
Skutkiem sprzeciwu, wniesionego przez skarżącego jest utrata mocy przez zaskarżone postanowienie i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy.
W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu).
Wyżej powołane unormowania winny być odczytywane w kontekście treści art. 199 ustawy procesowej, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Należy zatem przyjąć, iż zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłat sądowych oraz ponoszenia kosztów zastępstwa procesowego stanowi wyjątek od reguły wykonania przez stronę tego obowiązku, który sprzyja rozwadze w wyborze sądowej drogi dochodzenia swoich praw. W konsekwencji przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określające przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą być interpretowane według reguł wykładni rozszerzającej.
W rozpoznawanej sprawie wszystkie osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają stałe dochody, a sam skarżący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej oczekuje na dodatkowe środki finansowe od swoich kontrahentów. Łączne dochody wspólnego gospodarstwa domowego wnioskodawcy wynoszą obecnie 6.400,00 zł netto. Natomiast wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosi 7.282,00 zł, a wpis od wniesionej skargi wynosi 291,00 zł.
Trzeba również w tym miejscu dodać, że powoływanie się na sprawę akcyzową pozostaje bez wpływu na nowe rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.
Uwzględniając całokształt sytuacji w jakiej znajduje się obecnie wnioskodawca, należy przyjąć, że w granicach jego możliwości finansowych pozostaje uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 291 zł oraz poniesienie (rozłożonych w czasie) pozostałych kosztów postępowania w niniejsze sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla jego rodziny.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie cytowanych powyżej przepisów orzekł jak w sentencji.