Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję Starosty J. z dnia 18 stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie skierowania D. B. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii T, B w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Komendant Wojewódzki Policji w P. wnioskiem z dnia 27.11.2012 r. wystąpił do Starosty Powiatowego w J. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji - na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym – D.B. posiadającego prawo jazdy kat. B+T z 8.03.2005 r., wskazując że wyżej wymieniony w okresie od 22.02.2012 r. do 17.11.2012 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, uzyskując łącznie 25 punktów.
W związku z powyższym Starosta J. decyzją z dnia 18.01.2013 r., nr [...] skierował D. B. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym z uwagi na przekroczenie 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego - na egzamin teoretyczny i praktyczny.
Od powyższej decyzji odwołał się D. B., działający przez pełnomocnika – adwokata, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez orzeczenie o odmowie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Skarżący zarzucił naruszenie § 8 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488) w związku z art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Wskazał, że w dniu 29 listopada 2012 r. odbył szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K., co jego zdaniem, zgodnie z powyższymi przepisami, powinno powodować zmniejszenie liczby punktów. Powyższe, zdaniem Skarżącego oznacza, że w jego przypadku nie zaistniała przesłanka skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Rozpoznając sprawę na skutek odwołania, organ II instancji wyjaśnił w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1, tj. otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Natomiast rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego w § 8 ust. 6 stanowi, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszenia, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24.
Następnie Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, że Odwołujący w dniu 29.11.2012 r. odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Natomiast naruszenie przepisów ruchu drogowego, za które Odwołujący otrzymał 25 punktów miało miejsce w okresie od 22.02.2012 r. do 17.11.2012 r., a więc odbycie tego szkolenia nie spowodowało zmniejszenia liczby punktów.
SKO podkreśliło przy tym, że cytowane rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 130 ust. 4 i art. 140 ust. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym i należy je stosować na równi z przepisami ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
W skardze na powyższą decyzję Strona, działająca przez pełnomocnika – adwokata, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w powołaniu na zarzuty i argumentację przedstawione wcześniej w odwołaniu.
Skarżący zarzucił naruszenie § 8 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego w związku z art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym poprzez błędną ich wykładnię, polegającą na przyjęciu, że odbycie szkolenia w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K. w dniu [...]r. nie spowodowało zmniejszenia liczby punktów, gdyż przed jego rozpoczęciem Odwołujący dopuścił się naruszeń, za które suma punktów przekroczyła 24 (§ 8 pkt 6 cyt. rozporządzenia MSW) w sytuacji, gdy ten ostatni przepis powołanego rozporządzenia wykracza poza upoważnienie ustawowe i nie może wprowadzać ograniczeń nie przewidzianych w ustawie.
Zdaniem Skarżącego suma uzyskanych przez niego punktów karnych (25) ulegała – w wyniku odbytego szkolenia – zmniejszeniu o 6 punktów, wobec czego brak było podstaw do wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
W opinii Skarżącego postanowienie § 8 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego nie mieści się w granicach upoważnienia ustawowego zawartego w art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym i w sposób nieuprawniony poszerza zakres wyłączenia możliwości zmniejszenia liczby punktów karnych określony w art. 130 ust. 3 zd. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, ingerując w sferę praw i wolności stanowiących materię ustawową. Skarżący powołał się w tym zakresie na orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych (wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Łd 483/06, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 786/10, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 475/08, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 26/12).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Dokonując kontroli zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia według kryterium określonego w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), tj. pod względem zgodności z prawem, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które uzasadniałoby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy zostały prawidłowo ustalone przez organy administracji stosownie do postanowień art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Znajdują one odzwierciedlenie w materiale sprawy, a jednocześnie nie były kwestionowane przez Skarżącego. Istota sporu sprowadzała się do oceny prawnej tychże okoliczności z punktu widzenia przepisów prawa materialnego.
Z okoliczności sprawy wynika, że Skarżący w okresie od 22.02.2012 r. do 17.11.2012 r. dopuścił się 7 naruszeń przepisów ruchu drogowego, za które łącznie otrzymał 25 punktów. Natomiast w dniu 29.11.2012 r. Skarżący odbył szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K. Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), zwanej dalej ustawą, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.
Natomiast w myśl ust. 3 powyższego przepisu kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy.
Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488), zwanego dalej rozporządzeniem MSW bądź rozporządzeniem, szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, organizuje dyrektor wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego według programu, który jest określony w załączniku nr 8 do rozporządzenia. W myśl ust. 4 powyższego przepisu kierowcy wpisanemu do ewidencji po przedstawieniu przez niego zaświadczenia o odbyciu szkolenia lub otrzymaniu tego zaświadczenia od dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, właściwy dla miejsca zamieszkania ewidencjonowanego komendant wojewódzki Policji zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, począwszy od wpisu odpowiadającego naruszeniu popełnionemu z datą najwcześniejszą, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6. Natomiast według ust. 6 powyższego przepisu odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24.
W świetle powyższej regulacji, prawidłowo więc w ocenie Sądu organy administracji uznały w okolicznościach niniejszej sprawy, że odbyte przez Skarżącego szkolenie w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K. już po przekroczeniu 24 punktów karnych i tym samym zakwalifikowaniu się do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji (egzaminu w zakresie prawa jazdy) nie mogło spowodować zmniejszenia ilości punktów na podstawie art. 130 ust. 3 ustawy. Wbrew twierdzeniom Skarżącego powołany przepis rozporządzenia nie wykracza poza delegację ustawową i nie jest sprzeczny z art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.
Również bowiem wykładnia systemowa i funkcjonalna art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym prowadzi do wniosku, który został sformułowany w treści § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia MSW. W przeciwnym razie regulacja zawarta w art. 130 ust. 3 ustawy niweczyłaby cel regulacji zawartej w art. 114 ust. 1 pkt 1 b ustawy, którym jest dyscyplinowanie kierowców wielokrotnie naruszających przepisy ruchu drogowego w postaci skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.
Takie stanowisko znajduje potwierdzenie zarówno w doktrynie (zob. R. A. Stefański, Komentarz do art. 130 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, teza 14, Lex), jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 50/13, Lex nr 1301248; wyrok WSA w Kielcach z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Ke 721/12, Lex 1234972; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 713/12, Lex nr 1248921; wyrok NSA z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11, Lex nr 1234006; wyrok NSA z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1306/11; Lex nr 1234013; wyrok NSA z dnia 5 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11, Lex nr 1136703; wyrok NSA z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1812/10, Lex nr 1149252; wyrok NSA z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10, Lex nr 990279). W powołanym wyroku z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis art. 130 ust. 3 ustawy, przewidujący zmniejszenie liczby punktów przez uczestnictwo kierowcy w szkoleniu może dotyczyć tylko takiej osoby, której za naruszenie przepisów ruchu drogowego nie przypisano więcej niż 24 punkty karne.
Za takim rozumieniem przepisu art. 130 ust. 3 ustawy przemawia także § 8 ust. 6 rozporządzenia stanowiąc, iż odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24. Powyższy przepis wykonawczy odpowiada treści upoważnienia ustawowego zawartego w art. 130 ust. 4 ustawy, w którym ustawodawca upoważniając organ naczelny zawarł równocześnie wyraźne wskazanie treściowe wyznaczając kierunek unormowań przyjętych w rozporządzeniu. Miały one na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobiegania wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Zdaniem NSA nie można w tym przypadku dopatrzyć się niezgodności przepisu § 8 ust. 6 rozporządzenia z przepisami ustawy, ponieważ przepis wykonawczy odpowiada nie tylko unormowaniom zawartym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 130 ust. 3 ustawy, lecz także realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4 ustawy.
NSA podkreślił, że nadanie tym przepisom takiej treści, że kierowca w drodze odbycia szkolenia mógłby zmniejszyć liczbę punktów karnych po przekroczeniu limitu 24, niweczyłaby możliwość kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy, a zatem osiągnięcia celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy. Każdorazowo po przekroczeniu limitu 24 punktów karnych kierowca odbywając na własny koszt szkolenie uzyskiwałby zmniejszenie liczby punktów o 6, a zatem stosowanie przez organy środków służących dyscyplinowaniu kierowców i wdrażaniu ich do przestrzegania zasad ruchu drogowego stałoby się bezprzedmiotowe. Nie zostałaby także spełniona funkcja prewencyjna przepisów, które w myśl założenia ustawodawcy winny zapobiegać wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. Powyższa wykładnia przepisów ustawy o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 6 rozporządzenia została przyjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 275/10 (Lex 745196), z dnia 22 marca 2011 r., I OSK 723/10 (Lex 746909), z dnia 31 marca 2011 r., I OSK 1013/10 oraz z dnia 15 marca 2012 r., I OSK 419/11 (Lex 1136703), a Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni wykładnię tę podziela.
Odmienne stanowisko prezentowane w powyższym zakresie przez Skarżącego nie zasługuje więc na aprobatę. Pogląd zawarty w wyrokach powołanych przez Skarżącego należy uznać za jednostkowy i pozostający w sprzeczności z dominującą linią orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przyjmującego wyżej zaprezentowaną wykładnię omawianych przepisów.
W świetle powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie nie doszło do zarzucanego naruszenia prawa. Skarżący został prawidłowo skierowany – decyzją Starosty (wydaną na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji i utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją SKO w K) – na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym – na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji – egzamin w zakresie prawa jazdy z uwagi na przekroczenie 24 punktów karnych otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Natomiast późniejsze, tj. mające miejsce po uzyskaniu 24 punktów karnych, uczestnictwo w szkoleniu pozostaje bez wpływu na stwierdzony obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, a skargę jako bezzasadną należało oddalić, o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).