Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 7 maja 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 13 grudnia 2013 r. określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za październik 2011 roku oraz sierpień i listopad 2012 roku.
W skardze na powyższą decyzję strona, reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzasadniając go dużą dolegliwością finansową, która grozi skarżącemu w związku z zakwestionowaniem oświadczenia osoby trzeciej, która zdaniem skarżącego powinna w pierwszej kolejności odpowiadać za ewentualne zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Ponadto dla skarżącego niezrozumiałe jest, dlaczego ma być obciążany obowiązkiem rozliczania podatku akcyzowego, skoro organ ma możliwość odzyskać należność od osoby, która złożyła nierzetelne oświadczenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej P.p.s.a.), sąd może na wniosek strony skarżącej wstrzymać wykonanie w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Z powyższego przepisu wynika, że sąd może wstrzymać wykonanie danego aktu administracyjnego, uzależniając to od zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu. Aby nastąpiła ocena Sądu, zainicjowana złożonym wnioskiem o wstrzymanie, strona powinna uzasadnić ten wniosek powołując się na określone okoliczności faktyczne, ewentualnie winna uprawdopodobnić możliwość ich wystąpienia, działając we własnym interesie.
W niniejszej sprawie strona, reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, powołała się na zagrożenie dużej dolegliwości finansowej. Skarżący nie wskazał przy tym na żadne okoliczności faktyczne dotyczące jego sytuacji rodzinnej i materialnej, w szczególności uzyskiwanych dochodów, posiadanego majątku, stanu rodzinnego i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz ewentualnych źródeł i wysokości dochodów osiąganych również przez te osoby. Nie powołał się również na żadne dokumenty źródłowe w tym zakresie, co uniemożliwia Sądowi ocenę tego wniosku z punktu widzenia ustawowych przesłanek zastosowania omawianej ochrony tymczasowej, na które się powołano. W tej sytuacji Sąd nie ma bowiem możliwości porównania wysokości określonego zobowiązania podatkowego z aktualnymi możliwościami płatniczymi skarżącego, a w konsekwencji do przeprowadzenia oceny czy po stronie skarżącego zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków.
Należy bowiem wyjaśnić, że samo pogorszenie się sytuacji finansowej wskutek ewentualnego wyegzekwowania należności wynikającej z zaskarżonej decyzji nie jest równoznaczne z niebezpieczeństwem wystąpienia znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków jako warunków zastosowania art. 61 § 3 P.p.s.a. Naturalnym następstwem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe jest pewna dolegliwość finansowa, pogorszenie się sytuacji materialnej adresata tejże decyzji, względnie jego rodziny, które jednak zasadniczo jest odwracalne. Natomiast dla zastosowania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu - jak przyjmuje się zgodnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - chodzi o niebezpieczeństwo wystąpienia takiej szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Będzie to miało miejsce w szczególności w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Z kolei trudne do odwrócenia skutki jako przesłanka wstrzymania wykonania decyzji to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Tego rodzaju okoliczności w niniejszej sprawie nie zostały natomiast podniesione i uprawdopodobnione przez skarżącego. Tymczasem należy podkreślić, że przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. został tak skonstruowany, iż ciężar wykazania, że okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową.
Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji będzie powodować znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (zob. m.in. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., sygn. akt II FZ 460/10, Legalis). Natomiast brak dostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, podobnie jak brak jego uzasadnienia w ogóle, uniemożliwia merytoryczną ocenę wniosku (zob. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dodatkowo należy wskazać, że pozostałe argumenty zawarte w uzasadnieniu wniosku o wtrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sprowadzają się do twierdzenia o bezzasadności egzekwowania należności objętej zaskarżoną decyzją od skarżącego. Tego rodzaju argumenty nie mogły być w ogóle brane pod uwagę przy rozpoznaniu przedmiotowego wniosku, gdyż nie wypełniają one ustawowych przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., lecz wkraczają w merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji, niedopuszczalną na tym etapie postępowania.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.