Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (dalej: "Dyrektor ARiMR") decyzją z 16 października 2019 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. G. i A. G. (dalej: "strony") od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z/s w M. (dalej: "Kierownik ARiMR") z [...] lipca 2018 r., nr [...], w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych (PRŚ), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] maja 2011 r. do Biura Powiatowego wpłynął wniosek W. G. o przyznanie płatności na rok 2011. Tego dnia wpłynęło także oświadczenie o kontynuowaniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2004-2006 wraz z umową z [...] sierpnia 2010 r.
Kierownik ARiMR decyzją z [...] października 2011 r., nr [...], przyznał W. G. płatność rolnośrodowiskową na rok 2011 w łącznej wysokości [...] zł. Płatność przekazana została na rachunek bankowy wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów [...] października 2011 r.
W dniu [...] maja 2018 r. decyzją nr [...] Kierownik ARiMR uchylił decyzję w całości i umorzył postępowanie dotyczące przyznania płatności PRŚ.
Decyzją z [...] lipca 2018 r., nr [...], Kierownik ARiMR działając m.in. na podstawie art. 29 ust. 1a ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2137, dalej: "ustawa o ARiMR") ustalił solidarnie T. G. i A. G. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w łącznej wysokości [...] zł.
Na skutek odwołania Dyrektor ARiMR decyzją z [...] stycznia 2019 r., nr [...]/2019, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 3 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Po 146/19, uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd – powołując się m.in. na art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "K.p.a.") – wskazał, że zaskarżona decyzja zawiera wadliwe uzasadnienie, które nie odnosi się do rozstrzygnięcia. W rozstrzygnięciu orzeczono o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych natomiast uzasadnienie dotyczy ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Dyrektor ARiMR utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, na skutek złożonego odwołania, wskazał, że [...] lipca 2016 r. uprawomocnił się wyrok Sądu Rejonowego w C. (sygn. akt II K [...]). Z akt sprawy i orzeczenia sądu wynika, że wniosek z [...] maja 2011 r. o przyznanie płatności złożony został bez wiedzy i zgody W. G.. Beneficjenta tego wskazano jako rolnika użytkującego działkę nr [...], czym doprowadzono ARiMR do nieprawidłowego i niekorzystnego rozporządzenia mieniem i nienależną wypłatę środków finansowych na podstawie wniosku. Z akt sprawy wynika, że umowa dzierżawy działki nr [...] pomiędzy W. G. a parafią Kościoła Ewangelicko-Metodycznego w C. zawarta została bez wiedzy W. G.. T. G. i A. G. zostali uznani za winnych tego, iż w celu uzyskania korzyści majątkowej przedłożyli nierzetelne oświadczenie o rzeczywistym wykorzystaniu i gospodarowaniu przez W. G. objętymi wnioskiem gruntami rolnymi.
Bez jego wiedzy i zgody złożyli wniosek o przyznanie płatności PRŚ. Sąd orzekł stronom obowiązek solidarnego naprawienia szkody względem ARiMR i zapłaty kwoty nienależnie pobranej z tytułu płatności PRŚ.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu organ podał, że T. G. i A. G. nie byli stroną o przyznanie płatności, bowiem formalnie to nie oni wystąpili z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2011 i nie mogą domagać się ich przyznania. Kwota nienależnie pobranych płatności w ocenie Dyrektora ARiMR została ustalona zasadnie. W. G. nie wyrażał zgody na ubieganie się w swoim imieniu o przyznanie płatności oraz nie prowadził działalności rolniczej na wskazanych we wniosku gruntach. T. G. i A. G. zobowiązani są do zwrotu otrzymanych płatności PRŚ.
W skardze skierowanej do tut. Sądu strony wskazały na niezachowanie ciągłości programów i konieczność ubiegania się o zwrot płatności do M. H..
Dyrektor ARiMR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko.
Pismem procesowym z [...] lipca 2020 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik stron wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, podtrzymując stanowisko wyrażone w skardze.
W piśmie procesowym z [...] lipca 2020 r. Dyrektor ARiMR oświadczył, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Skarga okazała się bezzasadna.
Niniejsza sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jako że zaistniała przesłanka z art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.
- – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w rzeczonym trybie, jeżeli strona zgłosiła wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Zaskarżona decyzja Dyrektora W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. z [...] października 2019 r., nr [...], jak i poprzedzająca ją decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z/s w M. z [...] lipca 2018 r., nr [...], nie narusza ani prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 135 P.p.s.a. dawałby podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że w sprawie tut. Sąd wypowiedział się już w prawomocnym wyroku z 3 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Po 146/19. Wobec tego zachodzi potrzeba oceny zachowania przez organ ARiMR art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Analiza treści zaskarżonej decyzji, ze szczególnym uwzględnieniem jej uzasadnienia, prowadzi do jednoznacznego wniosku, zgodnie z którym organ ARiMR zastosował się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w przywołanym powyżej wyroku, zachowując w szczególności wymogi, jakie wynikają z art. 107 § 1 pkt 6 i w zw. z § 3 K.p.a. Brak jest zwłaszcza uprzednio zaistniałej rozbieżności pomiędzy wydanym przez ten organ rozstrzygnięciem, a jego uzasadnieniem, bowiem zarówno pierwszy, jak i drugi element decyzji odnosi się do płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych za rok 2011, uznanych przez organ I instancji za nienależnie pobrane.
Wobec tego zachodzi potrzeba dokonania oceny, czy organ ARiMR zgodnie z prawem orzekł o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności PRŚ za rok 2011.
Materialnoprawną podstawę wydanego w tym względzie rozstrzygnięcia stanowił art. 29 ust. 1a w zw. z ust. 1 ustawy o ARiMR. Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej – następuje w drodze decyzji administracyjnej. Jak wynika zaś z art. 29 ust. 1a ustawy o ARiMR przywołany ostatnio przepis ust. 1 stosuje się również do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne, o których mowa w ust. 1.
W tym miejscu zauważyć należy, że zarówno podany powyżej stan prawny, jak i istotne na jego tle okoliczności faktyczne pozostają w kontrolowanej sprawie bezsporne. Nie są zwłaszcza kwestionowane przez skarżących, wynikające z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w C. z [...] kwietnia 2016 r., sygn. akt II K [...], okoliczności faktyczne, wskazujące na to, że skarżący bez wiedzy i zgody W. G. złożyli na jego dane osobowe wniosek o wpis do ewidencji producentów, a następnie przedłożyli wnioski o przyznanie płatności wraz z oświadczeniem o przejęciu przez W. G. programu rolnośrodowiskowego, wskazując niezgodnie z prawdą W. G., jako rolnika użytkującego działkę nr [...], czym doprowadzili ARiMR do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez wprowadzenie w błąd co do osoby beneficjenta płatności i osoby odpowiedzialnej za wywiązanie się z przejęcia programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2004-2006, na skutek czego uzyskali od ARiMR płatności, działając na jej szkodę. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 11 P.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny.
W powyższych okolicznościach zastosowanie wobec skarżących art. 29 ust. 1a w zw. z ust. 1 ustawy o ARiMR nie budzi wątpliwości, jednoznacznie bowiem z okoliczności tych wynika, że skarżący nienależnie pobrali płatności PRŚ za rok 2011. Jako beneficjent tych płatności podany został W. G. i jemu też zostały one w drodze decyzji organu ARiMR przyznane, choć faktycznie to nie on występował do tego organu – zrobili to skarżący bez jego wiedzy i zgody – ani też nie on użytkował wskazaną do płatności działkę rolną. Jak stanowi natomiast § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174, poz. 1809 ze zm.) płatność PRŚ jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych. Co warte podkreślenia, skarżący w odwołaniu wprost przyznali, że to oni otrzymali powyższe płatności, pomimo że nie byli ich beneficjentami.
Bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji pozostaje argumentacja prezentowana na etapie postępowania przed tut. Sądem, a zmierzająca w istocie do wykazania kolejnych przesłanek świadczących o nienależnym charakterze płatności PRŚ przyznanych za rok 2011.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalono.