Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniuz 13 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Po 897/23

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 27 października 2023 r. Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR w L. z dnia 31 sierpnia 2023 r. o odmowie przyznania skarżącemu pomocy finansowej.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w dniu 23 czerwca 2023 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. Do wniosku załączono rachunek potwierdzający sprzedaż pszenicy lub gryki w powyższym okresie podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie. Podczas weryfikacji dokumentów stwierdzono, że nie dołączono faktury VAT czyli nie spełniono warunku z § 13 zw ust. 7 rozporządzenia RM z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.), zgodnie z którym do wniosku o którym mowa w ust. 3 pkt 1 dołącza się kopie faktur VAT lub ich duplikaty.

Strona uważa, że przedmiotowy rachunek spełniał wymagania z § 13 zw ust. 7 rozporządzenia RM z dnia 27 stycznia 2015 r.

W ocenie organu Ii instancji rachunek ten nie mógł być uznany za dokument wymagany przepisami prawa.

Zgodnie z § 13 zw rozporządzenia RM z dnia 27 stycznia 2015 r.:

1. 1. W 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
2. 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
3. 2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472;
4. 3) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją [...] wobec [...];

3a) który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.

1. 4) który złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;
2. 5) (uchylony).
3. 3. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana:

1. 1) na wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej;
2. 2) w wysokości ustalonej zgodnie z ust. 8 i 9.
3. 7. Do wniosku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, dołącza się kopie faktur VAT lub ich duplikaty potwierdzające sprzedaż pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.

Organ II instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie przepis jest jednoznaczny i nie można dołączyć do wniosku innych dokumentów niż faktury wystawione przez czynnych płatników VAT. Ewentualnie chodzić może również o faktury VAT RR. (jest to faktura VAT gdy jeden z podmiotów jest podatnikiem ryczałtowym).

Przepis § 13 e ust. 8 rozporządzenia RM z dnia 27 stycznia 2015 r. wskazuje natomiast, że do wniosku o którym mowa w ust. 6 dołącza się faktury lub ich kopie, rachunki wystawione zgodnie z odrębnymi przepisami lub ich kopie. Ustawodawca sam rozszerza w tym przepisie dokumenty, które można załączyć do wniosku i jest to wyraźnie wskazane w tym przepisie.

Nie ma racji zatem skarżący, że z wykładni językowej przepisu wynika, że zapis o fakturach Vat lub ich duplikatach można rozszerzyć na inne dokumenty sprzedaży. Jego zdaniem przepisy dopuszczają złożenie wniosku przez podmiot nieposiadający NIP, ale organ wskazał, że w takim przypadku należy załączyć fakturę VAT RR.

W przedmiotowym rozporządzeniu nie ma definicji legalnej pojęcia faktury VAT gdyż jest to zbędne, albowiem inne przepisy prawa regulują szczegółowo i precyzyjnie, kto i w jaki sposób może wystawić fakturę VAT. Faktura VAT dokumentuje sprzedaż towarów i usług dokonywaną przez czynnego podatnika VAT na rzecz innego podatnika VAT, faktura VAT RR jest stosowana w transakcjach z tzw. rolnikiem ryczałtowym (nie wystawia on faktury jako sprzedawca tylko otrzymuje od kupującego fakturę VAT-RR czyli fakturę od podatnika VAT). Gdy sprzedający i kupujący nie są podatnikami VAT nie mogą takiej faktury wystawić, a ARiMR nie może przyznać wnioskowanej pomocy.

W skardze do WSA w Poznaniu strona podniosła zarzut naruszenia:

1. - § 13 zw ust. 7 rozporządzenia RM z dnia 27 stycznia 2015 r. poprzez niezasadne nieuwzględnienie dokumentu załączonego przez skarżącego do wniosku o prawo pomocy
2. - art. 6 w zw. z art. 140 kpa
3. - art. 7 w zw. z art. 77 i art. 107 w zw. z art. 140 kpa
4. - art. 107 § 3 w zw. z art. 140 kpa
5. - art. 138 §1 pkt 1 kpa.

Wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Zdaniem skarżącego sporny rachunek winien być uznany za dokument równoznaczny z kopią faktury VAT lub jego duplikatem. Przepisy rozporządzenia nie zawierają definicji legalnej pojęcia faktury VAT. W rozporządzeniu nie ma odesłania do przepisu art. 2 pkt 31 ustawy VAT. Organ zaniechał dokonania wykładni pozajęzykowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, uznając zgłoszone zarzuty skargi jako bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji są zgodne z prawem.

Materialną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia RM z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.).

Zgodnie z § 13 zw rozporządzenia RM z dnia 27 stycznia 2015 r.:

1. 1. W 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
2. 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
3. 2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472;
4. 3) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją [...] wobec [...];

3a) który dokonał sprzedaży pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.

1. 4) który złożył w 2022 r. wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;
2. 5) (uchylony).

1a. Pomocy, o której mowa w ust. 1, nie przyznaje się producentowi rolnemu będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, które zostały zakupione przez ten podmiot.

1. 2. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana do wysokości środków przewidzianych na realizację tej pomocy w planie finansowym Agencji, według kolejności złożenia wniosków, o których mowa w ust. 3 pkt 1.
2. 3. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana:
3. 1) na wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej;
4. 2) w wysokości ustalonej zgodnie z ust. 8 i 9.
5. 4. Wniosek, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, składa się raz do dnia 31 lipca 2023 r.
6. 5. W przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, po dniu 31 lipca 2023 r. nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy, o której mowa w ust. 1.
7. 6. Wniosek, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, zawiera:
8. 1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1;
9. 2) numer identyfikacyjny producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
10. 3) numer identyfikacyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1, jeżeli został nadany, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających numeru PESEL - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość;
11. 4) oświadczenie producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, o której mowa w ust. 1:
12. a) o zagrożeniu utratą płynności finansowej w związku z zakłóceniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją [...] wobec [...],
13. b) o dokonaniu sprzedaży pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.
14. 7. Do wniosku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, dołącza się kopie faktur VAT lub ich duplikaty potwierdzające sprzedaż pszenicy lub gryki podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 15 kwietnia 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r.

Bezsporne jest, ze w przedmiotowej sprawie do wniosku nie załączono faktury VAT tylko rachunek nr [...] z dnia 5 czerwca 2023 r. dotyczący sprzedaży przez skarżącego pszenicy (k. 1/6 akt administracyjnych).

Strona uważa, że przedmiotowy rachunek spełniał wymagania z § 13 zw ust. 7 rozporządzenia RM z dnia 27 stycznia 2015 r.

Zdaniem Sądu organ II instancji zasadnie uznał natomiast, że rachunek ten nie mógł być uznany za dokument wymagany przepisami prawa.

Organ II instancji słusznie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie przepis jest jednoznaczny i nie można dołączyć do wniosku innych dokumentów niż faktury wystawione przez czynnych płatników VAT. Ewentualnie chodzić może również o faktury VAT RR. (jest to faktura VAT gdy jeden z podmiotów jest podatnikiem ryczałtowym).

Zdaniem Sądu przede wszystkim nie są zasadne zarzuty skarżącego, że z samej wykładni językowej przepisu wynika, że zapis o fakturach Vat lub ich duplikatach można rozszerzyć na inne dokumenty sprzedaży.

Przepis § 13 zw ust. 7 rozporządzenia RM z dnia 27 stycznia 2015 r. wskazuje wyraźnie, ale i kategorycznie, że do wniosku, o którym mowa w ust. 3 pkt 1, dołącza się kopie faktur VAT lub ich duplikaty.

Przepisy rozporządzenia precyzyjnie rozróżniają sytuacje, gdy wymagane są faktury VAT czy ich duplikaty, bądź też dopuszczalne są inne dokumenty.

Przepis § 13 e ust. 8 rozporządzenia RM z dnia 27 stycznia 2015 r. wskazuje na przykład, że do wniosku o którym mowa w ust. 6 dołącza się faktury lub ich kopie, rachunki wystawione zgodnie z odrębnymi przepisami lub ich kopie.

Zasadnie zatem wskazał organ II instancji, że ustawodawca sam rozszerza w tym przepisie dokumenty, które można załączyć do wniosku i jest to wyraźnie wskazane w tym przepisie. Nie ma natomiast takiego zapisu w § 13 zw ust. 7 rozporządzenia RM z dnia 27 stycznia 2015 r., z czego wnioskować należy, że w stanie faktycznym opisanym w tym przepisie warunkiem formalnym otrzymana wnioskowanej pomocy jest załączenie do wniosku wyłącznie kopii faktur VAT czy ich duplikatów, a nie żadnych innych dokumentów. W przedmiotowym rozporządzeniu nie ma definicji legalnej pojęcia faktury VAT ale jest to zbędne, albowiem inne przepisy prawa regulują szczegółowo i precyzyjnie, kto i w jaki sposób może wystawić fakturę VAT.

Przepisy dopuszczają wprawdzie złożenie wniosku przez podmiot nieposiadający NIP, ale organ wskazał zasadnie, że w takim przypadku należy załączyć fakturę VAT RR. Faktura VAT dokumentuje sprzedaż towarów i usług dokonywaną przez czynnego podatnika VAT na rzecz innego podatnika VAT, faktura VAT RR jest stosowana w transakcjach z tzw. rolnikiem ryczałtowym (nie wystawia on faktury jako sprzedawca tylko otrzymuje od kupującego fakturę VAT-RR czyli fakturę od podatnika VAT).

W sytuacji gdy sprzedający i kupujący nie są podatnikami VAT nie mogą takiej faktury wystawić, a ARiMR nie może przyznać wnioskowanej pomocy.

Wobec powyższego Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.).